༄༅། །སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་

ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གཉེན་

འཕྲད་དང་། སློབ་གཉེར་ཆེད་ཡོང་མཁན་

རྣམས་ལ་བླང་དོར་བྱེད་སྒོའི་

བཀའ་སློབ་རིམ་སྩལ་

ཕྱོགས་བསྡེབས་

བཞུགས་སོ། །

པོད་དང་པོ།

© 2020 Gaden Phodrang Trust
(Office of His Holiness the Dalai Lama)
All rights reserved

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཟབ་གསང་གསུང་གི་བདུད་རྩིར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྐལ་ལྡན་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ་གྱིས་དཔར་རྩ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་བ་ལྟར། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་ཏེ་འགྲེམ་སྤེལ་ཞུས་པ་ལ། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

འབྲེལ་ཡུལ་ཞལ་བྱང༌།

Gaden Phodrang Trust

Thekchen Choeling

McLeod Ganj – 176219

Dharamsala (H.P.) INDIA

+91-1892-221343

+91-1892-221879

sungbum@dalailama.com

www.dalailama.com

www.gyalwarinpoche.com

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རྡོར་གདན་དུ་གསར་འབྱོར་བོད་མི་རྣམས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ གཞིས་བཞུགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་། བྱེས་གྱར་གྱི་གནས་སྟངས།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནས་ད་ལམ་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཁྱེད་རང་ཚོ་གང་ལ་གང་འཚམ་འབྱོར་ཡོད། ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཡུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་ཀྱང༌། བར་ལམ་ང་རང་ཚོ་སྤྱི་མཐུན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་དམས་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ང་རང་ཚོ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་ཀྱང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བཀྲེས་སྐོམ་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཞིག་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་བར་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཏམ་བཟང་རེད། ཡག་པོ་རེད། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་སྔར་ཕན་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་འདི་འདྲ་ཞིག་འགྲིམས་པའི་རིང་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པ་བྱས་ཏེ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་བསྔགས་པའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་གནས་ཐུབ་པ་རེད། འདི་ནི་ང་ཚོའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱས་འབྲས་ཤིག་རེད། གཙོ་བོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་སྙིང་སྟོབས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གནས་ཐུབ་པ་ནི་ཧ་ལས་པ་རེད།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང༌། བོད་སྤྱིའི་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་བདེ་དོན་ལ་སྨན་པའི་ལས་འགུལ་སོ་སོའི་སོ་སོའི་ཐབས་ཤེས་ནུས་པ་ལ་དཔགས་པའི་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གིས་བརྩམས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་སོང་རིང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་ཙམ་ཞིག་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་གསོའི་རྨང་གཞི་གདིང་རྒྱུའི་ཐོག་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་ཡིན་པས་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ། མདོར་ན། ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་གཉིས་ལྡན་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་རྩོལ་ལུ་གུ་བརྒྱུད་དུ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམཐོན་ཡོད།

དེ་བཞིན་བོད་མི་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་འཚོ་བ་གཞན་གྱི་སྐྱོབ་གསོ་ཁོ་ནར་བརྟེན་མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ས་ཞིང་སོ་ནམ་གྱི་གཞིས་ཆགས་དང༌། བཟོ་ལས་ཀྱི་གཞིས་ཆགས། དེ་མིན་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཏེ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆིག་འབུམ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་གནས་ཚུལ་སྡུག་པ་ལ་དཔགས་པའི་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ད་དུང་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཚོ་བ་གདེང་འཁེལ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཡོད། ང་ཚོ་བྱེས་པའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ཞིག་རེད།

ཁ༽ དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང་། སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ།

ད་ལྟ་ཕན་ང་རང་ཚོའི་བསྟན་སྲིད་ལ་གོད་ཆག་བྱུང་བ་འདི་དག་ང་རང་ཚོ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་དམན་པའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བར་བརྟེན་ཚང་མས་བསོད་ནམས་གསོག་པ་དང་ཆབས་ཅིག ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དམ་ཚིག་མདུད་རྒྱ་མི་ལྷོད་པའི་སྟེང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་རིམ་པས་བདེན་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་དགྲ་ཁ་གཏད་ཀྱིས་གནོད་འཇལ་བྱས་ན་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཡང་ཕུགས་བཙན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མ་རེད། ངོས་ནས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོས་ཁོང་ཁྲོ་འཇོམས་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། མེ་ཆུས་གསོད་དགོས་པ་ལས། མེས་མེ་གསོད་མི་ཐུབ། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོས་ཞེ་སྡང་གིས་ཞེ་སྡང་འདུལ་མི་ཐུབ་པས། ཞེ་སྡང་དེ་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེས་འདུལ་དགོས་པ་རེད། རྒྱ་བོད་གཉིས་བར་གྱི་རྙོག་དྲ་འདི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་མ་ཡོད་ཡོད་ཚུལ་དང༌། མ་ཡིན་ཡིན་ཚུལ། གང་ལྟར་རལ་པ་ལྷན་པས་མ་ཁེབས་པ་ནང་བཞིན་ཧམ་བརྫུན་ཤ་སྟག་བཤད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་མྱངས་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ད་ཆ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་ནས་དེང་རབས་ཅན་ལ་བསྒྱུར་གྱི་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་རླབས་ཆེན་རེད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་རེད། ཡང་དག་པ་རེད། བོད་ཙམ་མིན་པར་ཁོ་རང་ཚོ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་མ་ཡོད་ཡོད་ཚུལ་དང༌། མ་ཡིན་ཡིན་ཚུལ་ཤ་སྟག་བཤད་པས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་སྟབས། སྔར་ཕན་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་སོགས་དེང་སང་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད།

གནས་ཚུལ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ལྟར། ངའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་རྒྱའི་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་འདི་དག་གདོང་དང་གདོང་བསྟན་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་བཤད་མ་ནུས་པར་རྒྱབ་བཤད་བྱེད་དགོས་པ་རྩ་བ་ནས་མིན་སྟབས། རྒྱ་མིས་ཚུར་སྣེ་མཐུད་ནས་ཡོང་སྐབས་ལ་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་དང་བཅས་རྒྱ་མིར་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན། པེ་ཅིང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་རྗེས་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་རིམ་པ་གསུམ་ཕྱིན་པ་དང༌། ད་དུང་མུ་མཐུད་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་འཆར་གཞི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ལག་ལེན་འཁེལ་གྲབས་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཀྱང༌། བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་རྩད་གཅོད་བྱས། དེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད།

ག༽ བཅིངས་བཀྲོལ་གྱི་མིང་སྙན་དང་། སྔར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ།

ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་བར་ཡོང་བ་ཡིན། བདེ་སྐྱིད་སྤྲོད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་ཚོར་བདེ་སྐྱིད་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་འདི་ང་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་གང་ཞིག་བྱས་ཡོད་དམ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་ང་ཚོས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། ང་ཚོ་ཡང་མི་ཡིན་པས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མི་སུ་ཡིན་ན་ཡང༌། རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ནས་ཡོད་པ་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མི་ཚང་མར་ཡོད། དེ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཡོད་མེད། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དོན་དུ་བོད་རང་དབང་དང༌། བོད་རང་བཙན་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིར་མ་དགའ་ནས་བཤད་པ་ཡིན།

རྒྱ་མིས་མིང་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏགས་ནས་དོན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཁྱེར་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས་སྡུག་བསྔལ་དེ་མྱོང་འདོད་མི་འདུག རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་འདོད་མེད་ཅེས་སྐད་རྒྱག་དགོས་པ་འདི་རྒྱ་མིས་བཟོས་པ་རེད། བྱམས་པོ་རྒྱ་མིས་བྱས་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག ད་ཆ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སྐད་ལོག་གང་འདྲ་ཞིག་རྒྱག་དང་མི་རྒྱག་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཡོད། རྒྱ་མིས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། དངོས་གནས་དྲང་གནས་བསམ་བློ་ཆེ་ས་ནས་བཏང་ན་འགྲིགས་འགྲོ་གི་རེད། དེ་འདྲ་མིན་པར་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་དང༌། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཧམ་ཤེད་བྱས་ན་སྔོན་ཆད་མ་འགྲིགས་པ་རེད་ལ། ད་དུང་ཡང་འགྲིག་གི་མ་རེད། ད་ཆ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་དང་མི་ཆགས་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་བསམ་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཞིག་དང༌། དྲང་བདེན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་བྱས་ན། ང་ཚོས་གཤིས་ཀ་སློག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། གཤིས་ཀ་སློག་འདོད་མེད། ཚུར་དྲང་བདེན་བྱས་ན་ཕར་དྲང་བདེན་ལོས་བྱེད། ཚུར་དྲང་བདེན་མིན་པར་ཧམ་པ་བཤད་ན་ཧམ་པའི་འོག་འགྲོ་དགོས་དོན་མེད། ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ལ་ང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་བྱེད་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན།

དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་དང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་རུབ་རུབ་བྱུང་བ་རེད། ངོས་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འགན་འགན་ཁུར་ཡོད་སྟབས། ང་རང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ངོས་ནས་ཆོས་བཤད་བྱེད་ཞོར་དུ་ཆབ་སྲིད་འཚང་ག་བརྒྱབ་པ་ཡིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བོད་མི་ཚོས་ཤེས་དགོས་པར་བརྟེན་བཤད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་མཁན་ཚོ་བོད་ལ་ཕར་ལོག་རྗེས་ཚང་མས་བདེན་པས་གཞུང་བསྲངས་ཏེ་མཐའ་གསལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དགའ་མིན་དགའ་མདོག་བྱེད་མི་རུང༌། རྒྱ་མིར་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་དང་འཁོན་འཛིན་བྱེད་མི་རུང༌། སྤྱིར་བཏང་བསམ་བློ་ཡག་པོ་ཞིག་བཏང་ན། རྒྱ་མིས་ལག་པར་མེ་མདའ་འཁྱེར་ཏེ་ང་ཚོར་བཙན་དབང་བྱེད་པ་འདི་ཕུགས་བསམ་དང༌། ཤེས་ཡོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པས་སྨྱོ་མཆོངས་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྙིང་རྗེ་བའི་ཡུལ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་བསྟན་ཅིང་། ངག་འཇམ་པོ་བཤད། གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་མཐུན་གཤིབ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་འདི་བདེན་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། རིམ་པས་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ཚང་མས་དེ་སེམས་ལ་བཅངས་དགོས།

ང༽ མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་དང་། མ་མཐོང་བའི་ཚོགས་གསོག

ང་རང་ཚོས་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མིག་གིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་ནས་ང་ཚོས་བསོད་ནམས་གསོག་དགོས། བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་ཡི་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཡོད། བསོད་ནམས་མེད་ན་ཐབས་ཤེས་ཟབ་པོ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ལམ་འགྲོ་མི་ཡོང་བ་དེ་འདྲ་ང་རང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན། དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་བཟང་པོ་བྱས། དེའི་ཐོག་ལ་ང་རང་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དང༌། ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཎི་ཡག་པོ་བགྲངས། དེའི་ཐོག་ལ་སྐབས་བབས་དུས་བབས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ངོས་ནས་ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ལུང་བཏོན་པའི་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་འདེབས་དེ་དང༌། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་བསྐུལ་རྒྱུ་ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་གྱི་སྨོན་ལམ་དེ་རིགས་ཡང་ཡང་བཏོན་ཏེ་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་དུ་མ་སྨད་བསོད་ནམས་ངོས་ནས་བརྩམས་པ་དེས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་སྲུང་དེ་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག དེང་སང་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ལ་ཤོད་རྒྱུ་འདུག་པ་ལྟར། མཚོ་དང༌། མཚེའུ་དེ་འདྲ་ནས་མཚོ་མཇལ་འདྲ་མིན་བསྟན་པ་དང་། ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གནས་ས་དེ་འདྲར་བར་ལམ་ཆུ་དང་། ཤིང་སྐམ་ནས་ཉམས་གུད་ཕྱིན་པ་དེ་དག་དེང་སང་སྔར་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་རིགས་བྱུང་འདུག གང་ལྟར་མ་སྨད་བསོད་ནམས་བརྩམས་པའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྔར་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད། ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཚོ་དབུ་འཕང་བསྟོད། མི་དང་འདྲ་བར་སྙིང་སྟོབས་སེམས་ཤུགས་གསར་དུ་སྐྱེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་ནུས་པ་ལ་དཔགས་པའི་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ཡིན་པས་མ་སྨད་བསོད་ནམས་དེ་ཡང་ཡང་བཏོན། དེའི་ཐོག་ནས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་བརྒྱབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་རེད།

དེ་དག་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་དང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་ལེན་མཁན་ཚོའི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཐབས་ཤེས་དང་ཁེ་ཕན་ཡིན། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་དང༌། མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀའི་སྟེང་ནས་འབད་རྩོལ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ནས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་དར་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པའི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཚང་མས་འབད་རྩོལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ བོད་འབངས་ཤི་རྐྱེན་དང་། བསྔོ་སྨོན་རྗེས་འཛིན།

ད་ལྟ་བར་དུ་ང་རང་ཚོའི་མི་མང་པོ་ཞིག་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་ཡོད། ཁ་ཤས་དམག་སར་ཤི་བ་དང༌། འགའ་ཤས་རྡུང་རྡེག་འཐབ་འཛིང་འོག་ཏུ་ཤི་བ། ཁ་ཤས་མུ་གེས་ཤི་བ་རེད། ཁ་ཤས་སྡུག་བསྔལ་དང༌། དངངས་སྐྲག་མ་བཟོད་པས་རང་ཤི་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་འདས་པོ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་གནས་མཆོག་འདིར་སྔ་ལོ་ཡང་ངོས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ལ། ད་ལམ་ཡང་ང་རང་ཚོས་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་ཐམས་ཅད། ཡང་སྒོས་ང་རང་ཚོར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བོད་འབངས་སེམས་ཅན་ད་ཕན་རྐྱེན་ངན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བའི་འདས་པོ་དེ་རྣམས་དང༌། ད་ལྟ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་མི་མང་ལྟོ་ཆས་ཀྱི་བཅུད་མི་ལྡང་བ་དང༌། ངལ་རྩོལ་གྱི་འོག་ནས་ལུས་ཟུངས་ཤོར་ཏེ་རྒས་གཅོང་ཉམ་ཐག་ཆགས་པ། ལོ་གཞོན་ཡིན་ཀྱང་ཁ་ཡི་སོ་བུད་པ་དང༌། ལུས་པོ་རུས་པར་པགས་གཡོགས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། སྐྲ་ཟིང་གདོང་མདོག་ཉམས་པ། འདས་གསོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ང་རང་ཚོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་བསགས་པ་འདི་དག་ཁོང་ཚོའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས། ངོས་ནས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་དེ་ལྟར་རྒྱག་གི་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་བརྒྱབ་ན་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

ད་ལམ་འདིར་གནས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ཁ་ས་ཕན་ཆད་ཉི་མ་བཞིའི་རིང་ཆོས་འབྲེལ་བྱས་པ་དང༌། དེ་རིང་ཉིན་ལྔ་པ་སེམས་བསྐྱེད་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཅས་ཚང་མ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང༌། འདིར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡིན། འདི་གའི་གནས་འཛིན་དགེ་སློང་ལགས་འདིར་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་གང་ཅིའི་ཐོག་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་རེད། ཁོང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། དེ་བཞིན་འདིར་ཉམས་གསོ་ཞུ་མཁན་ཚོ་དང༌། ཞལ་འདེབས་ཕུལ་མཁན་ཚང་མས་བསོད་ནམས་རླབས་པོ་ཆེ་བསགས་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་ཡང་ཡང་མཉམ་འཛོམས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། བསོད་ནམས་རྒྱས་ན་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་བསོད་ནམས་འཕེལ་ཏེ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་རྒྱུའི་འགོ་ཚུགས་ཡོད། ག་ལེར་རིམ་བཞིན་བསམ་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་ཡོང་གི་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང་བག་ཕེབས་པོ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་གཅིག་མདུན། གསུང་པར་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དང་། བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག

ང་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་རྗེས་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེང་སང་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཀྱི་འོག་ནས་ཕྲན་བུའི་གནས་ཚུལ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད་འདུག དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཚང་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་ཞེན་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། རང་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ལྡོག་མེད་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། དེ་རིང་ངོས་ནས་སྐད་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འཕྲིན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

དང་པོར་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་སྟབས། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་ལུང་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་འདི་རྣམ་འདྲེན་སྟོང་གི་ནང་ནས་པདྨ་དཀར་པོ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་ཆོས་ཚུལ་ལ་གཞི་བདེན་པ་གཉིས། ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་བཅས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད། གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལེགས་པོ་ཤེས་དགོས། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་རེད།

གཞི་རྩ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་བརྟེན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ། འགོག་པའི་བདེན་པ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་རེད། དེ་ཡང་ང་རང་ཚོའི་ཆེ་བ་མི་ནས་ཆུང་བ་སྲོག་ཆགས་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འདོད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་གསུངས་པ་རེད། ང་རང་ཚོས་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ཟློག་ཐབས་བྱེད་དགོས། ཟློག་ཐབས་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྩད་བཅད་ནས་སྤོང་དགོས་པར་བརྟེན། གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི་ང་རང་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ང་རང་ཚོས་སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་ལེན། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ་སྨྲ་བ། ལོག་ལྟ། གནོད་སེམས། གནག་སེམས་བཅས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ངག་གི་རྣམ་པ་བཞི། ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་བཅས་མི་དགེ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ང་རང་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། མི་དགེ་བཅུ་ངོ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་སྤོང་གང་ཐུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བའི་ལས་གསོག་པའི་རྒྱུ་ནི་ང་རང་ཚོའི་སེམས་རྒྱུད་མ་རུང་བ་མ་དུལ་བ། ཆགས་སྡང་གི་རྐྱེན་པས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་རྒྱུད་མ་དུལ་བ་དང༌། ཆགས་སྡང་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་རང་ཚོས་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ནི་ཉེས་པའི་རྩ་བ་རེད། དུས་རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཐུན་པོ་དང༌། སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས། མགོན་མེད་ཉམ་ཐག་རིགས་ལ་འཚོ་གོས་དྲག་པ་ཚོས་མགོ་འདོན་འཚོ་སྐྱོང་དང་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས། མིས་མི་ལ་རོགས་རམ་མི་བྱེད་པར་མིས་མི་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་དང་འགལ་བ་རེད། ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཕན་ཚུན་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས། གལ་ཏེ་རོགས་རམ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཡང་གནོད་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། འདི་ནི་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་གཞི་རྩ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཁ༽ དུག་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག

དེ་ལྟར་ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དེ་དག་གི་གྲས་སེམས་མ་དུལ་བ་དང༌། མ་ཞི་བ་ལས་བྱུང༌། སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང༌། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་པོ་འདི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྤོང་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་དག་སྤོང་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད། འཁོར་འདས་སྣང་སྲིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་གཞན་ཞིག་མེད། འཇིག་རྟེན་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པ་མིན།

གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོའི་སེམས་དུལ་དང་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་དག་མ་དག་གི་སྣང་བ་འདི་དག་འཆར་ཡོང་གི་ཡོད། སེམས་མ་དུལ་བ་དེ་ཡང་གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། སེམས་དང་འབྲལ་མི་རུང་བ་ཞིག་མིན། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཚེ་བྱ་ཐབས་མེད་ཀྱང༌དེ་ལྟར་མིན། དེར་བརྟེན་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་སེམས་དང་བྲལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དྲི་མ་སེམས་དང་བྲལ་ཐུབ་པའི་མཚམས་ལ་སེམས་གཙང་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཟད་པ་དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་གསུམ་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱོན་གྱི་རིགས་མཐའ་དག་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཟད་པའི་གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ནི་ང་ཚོའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡིན་པས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ཟེར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལས་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ་དག་མ་དག་གི་གདུལ་བྱའི་ངོ་ལ་སྤྲུལ་པའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤར་ཡོང་བ་དེ་ལ་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་འགོག་བདེན་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཟེར། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ། ཐོག་མར་ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་མ་དུལ་བ་འདི་ཕྲན་བུའི་དུལ་དུ་བཏང་ནས། སེམས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་ལས་དང་པོ་བའི་སྐབས་འདིར་རབ་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས། ཁྱིམ་པ་ཡིན་ནའང་དགེ་བསྙེན་དང༌། མ་མཐར་སྐྱབས་གསུམ་དགེ་བསྙེན་ལྟ་བུའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཟབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་དགོས། དེ་ཡང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་སྒོམ་དགོས། དེའི་ཐོག་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སྟོབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་ན་འགྲོ་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ག༽ ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་། མཚན་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་ལུང་།

དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་སྔགས་འདི་ཡི་རྗེས་ཟློས་བྱ་དགོས། ཨོཾ་མུ་ནེ་མུ་ནེ་མཧཱ་མུ་ནེ་ཡེ་སྭཱཧཱ། ལན་གསུམ། སྟོན་པའི་མཚན་སྔགས་འདི་ཡག་པོ་གསོག་ཐུབ་ན་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྷག་པའི་ལྷ་སྐལ་ནི། རྒྱལ་ཀུན་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་སེམས་རྒྱུད་བཟང་དུ་འགྲོ་བས་མ་ཚད། ལྷག་པར་ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་པ་ཚོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན་པའི་ཐོག་ནས་ཡིག་དྲུག་གི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ། ལན་གསུམ། དེ་ནས་ང་རང་ཚོའི་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེར་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་འདི་དུས་བབས་ཀྱི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པས། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་སྔགས་འདི་ཡི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཨོཾ་ཨཱ་ཧཱུཾ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུཾ། ལམ་གསུམ། དེ་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསོལ་འདེབས་དམིགས་བརྩེ་མ་འདི་གཙོ་བོ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གསོལ་འདེབས་བྱིན་རླབས་ཅན་ཡིན་པས་འདི་ཡི་རྗེས་ཟློས་མཛོད།

དམིགས་མེད་བརྩེ་བའི་གཏེར་ཆེན་སྤྱན་རས་གཟིགས། །

དྲི་མེད་མཁྱེན་པའི་དབང་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །

བདུད་དཔུང་མ་ལུས་འཇོམས་མཛད་གསང་བའི་བདག །

གངས་ཅན་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་ཙོང་ཁ་པ། །

བློ་བཟང་གྲགས་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

དེ་ལྟར་ཆོས་འབྲེལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནད་དོན་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། གཙོ་བོ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རྣམས་ཡག་པོ་ཤེས་པར་བྱས། ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཇི་ཙམ་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང༌། ཟབ་པ་ཡོང་གི་རེད། དད་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡག་པོ་མ་ཤེས་ན། དེ་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་མི་ཐུབ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡག་པོ་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཡག་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་རང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ལ་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཅིར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡག་པོ་མ་ཤེས་པར་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཕྱིན་ན། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་འབག་ལ་གྱོན་ཏེ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་དེ་འདྲ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེང་སང་ཡང་ཡོད་མུས་ཤེས་གསལ་རེད། བཤུ་གཞོག་གིས་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ན་ལོག་འཚོ་ཡིན།

ལོག་པའི་འཚོ་བས་འཚོ་མི་བྱ། །

ཆོས་ཀྱི་འཚོ་བས་འཚོར་བར་བྱ། །

ཞེས་བཀའ་གདམས་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བའི་ནང་གསུངས་ཡོད། ཆོས་འབག་ལ་གྱོན་ཏེ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་བ་ནི་བསྟན་པར་རྨ་འབྱིན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བ། ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཡིན་པས་དེ་འདྲར་མ་སོང་བ་བྱེད་དགོས། དེས་ན་ཆོས་ཡག་པོ་ཤེས་དགོས། ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཕན་སེམས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། མཐུན་པོ་བྱུང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡིན་རུང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཡིན་རུང༌། མདོར་ན་ཁྱིམ་ཚང་ནང་བཅས་པ་མཐུན་པོ་ཡོང་བ་འདི་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་དང༌། ལུང་ཚན་གྱི་ཕྱོགས་རིས་བྱེད་མི་རུང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཐོ་མནོན་ཕྲག་དོག་དང༌། སྡེ་ཤོག་དཔུང་སྒྲིག་པ་བཅས་བྱས་ན། རང་ཉིད་སྐྱིད་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་བག་ཕེབས་ཡོང་གི་མ་རེད། འཐུས་ཤོར་འགྲོ་གི་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་མི་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།

ང༽ སྐད་ཡིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཡང་དེང་སང་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར་བག་ཡངས་རྣམ་གཡེང་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་བྱས་ན་ཕུགས་ལ་གྱོང་རག་གི་རེད། ཚང་མས་སྐབས་བབ་ཀྱི་ལས་དོན་གང་ཅིར་ཧུར་བརྩོན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ལྷག་པར་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་མ་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། བོད་རིགས་ཡིན་ནོ་ཅོག་གིས་རང་གི་རིག་གཞུང་ཡག་པོ་ཤེས་དགོས། རང་གི་རིག་གཞུང་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་སྐད་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས་བོད་ཡིག་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་དང༌། དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ནང་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས། དུས་རྒྱུན་ལྡན་ནས་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱུང་ན། ནད་ན་ཚ་མི་ཡོང་བའི་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ནད་ན་ཚ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཟིན་ཚར་ན་སྨན་བཅོས་བྱས་རུང་ལམ་སེང་དྲག་ཁག་པོ་དང་། དེའི་ཐོག་འགྲོ་སོང་ཆེ་ཞིང་། སོ་སོར་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་རེད། དང་པོ་ནས་ནད་རིགས་མ་ཡོང་སྔོན་འགོག་གི་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ན། འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པ། གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། ཚང་མས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་གཞི་རྩ་དང་། རང་ཁ་རང་གསོ།

རྒྱ་གར་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་མི་གྲངས་འབུམ་གཅིག་ཙམ་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པོ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ལུགས་ས་སྐྱ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད། རྙིང་མ། དགེ་ལྡན། མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཞི་ཚུགས་ཏེ་གནས་ཡོད། ཚང་མས་མཐུན་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་པའི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཐོས་བསམ་བཤད་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེང་སང་ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེ་སྔ་ནང་པའི་ཆོས་མཐོང་ཐོས་མེད་པའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་དང༌། ཤེས་འདོད་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་འཚོ་བ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྡོད་མི་དགོས་པར་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ། སོ་ནམ་དང༌། བཟོ་ལས། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་བཤད་ན་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་གང་དུ་ཡིན་ནའང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཚོད་དང༌། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཤེས་ཡོན་ཚད་ལོངས་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལུས་ཡོད། བོད་ལ་དེ་སྔ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་གནས་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ང་ཚོ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་གར་ལུང་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་ཡར་རྒྱས་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས།

ཆ༽ འདོར་མེད་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། རྗེས་འཛིན་སྐྱབས་འཇུག

དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང༌། དེང་རབས་ཅན་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་བཏིང༌ཞིང་། དེ་སྔ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་རྣམས་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་ལམ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཡོང་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། དེ་འདྲའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་ལག་ལེན་དོན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཚང་མར་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ངོས་ནས་པེ་ཅིང་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ད་ཕན་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་རིམ་པ་གསུམ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡག་པོ་བྱུང༌། བོད་ནང་དུ་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གྲགས་མ་མྱོང་བའི་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དངངས་སྐྲག་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང༌། བོད་མི་ཚང་མ་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་གནས་པ་འདི་དངོས་འབྲེལ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ཚང་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་འདོར་མེད་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོར་གནས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་སྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་རེད།

ཉེ་བའི་ཆར་པེ་ཅིང་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་མུ་མཐུད་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་ཞུ་མུས་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོའི་ཕྱག་ལས་གནང་སྟངས་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག རིམ་པས་ང་རང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ངོས་རང་སྡོད་ས་དཔག་ཚད་དུ་མས་ཆོད་པའི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡིན་ན་ཡང་ངོས་ཀྱིས་འདི་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ་དང༌། རྗེས་འཛིན་སྐྱབས་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དུས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་གཡེལ་བ་མེད་པར་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། བླ་མ་དང་སློབ་མའི་དབར་དད་པ་དང་དམ་ཚིག་གཙང་མ་ཡོད་ཕྱིན་བྱིན་རླབས་དང་ཐུགས་རྗེ་ལ་རྒྱང་རིང་ཐུང་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན། །ཞེས་རང་གི་བདེ་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཇི་ཡོང་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལས། གཞན་ཡང༌།

ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང༌། །

འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་མི་སེལ་ལ། །

ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་སྤོ་མིན་ཏེ། །

ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །

ང་རང་ཚོའི་བདེ་སྡུག་གི་རྩ་བ་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པས། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤང་བླངས་མ་འཆོལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མའི་བློ་ལ་བཅངས་ཏེ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྡོར་གདན་དུ་བོད་ནས་བཅར་འབྱོར་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

ཀ༽ གཞིས་བྱེས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ།

དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བར་སྐབས་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ལོ་སྟོང་ཕྲག་རེ་གཉིས་སོང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དེང་སྐབས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་དང༌། ཁག་ཤོས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སྡོད་མཁན་བོད་པ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། མིའི་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་སར་བསྡད་ནས་ཐབ་གསར་གཞིས་གསར་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སོ་སོའི་འཚོ་བ་འགྲིགས་ཐབས་དང༌། གཉིས་ནས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིག་གཞུང་རིན་ཐང་བྲལ་བ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཆོག་པ་དང༌། བདག་པོ་བརྒྱབ་ན་རྒྱག་རིན་ཡོད་པ་འདི་དག་གཞན་ཡུལ་དུ་གཞི་མེད་སར་གསར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད།

ཁྱེད་ཚོ་རང་གི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོར་དེ་བས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད། སྡོད་ས་རང་གི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། དགྲ་བོའི་ལག་འོག་ཏུ་ཡོད་སྟབས། ཁ་ནས་གསར་བརྗེ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཟེར་བ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་པགས་པ་བཤུས་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད། འགྲོ་ལམ་གསར་པ་བཟོས་པ་དང༌། སྨན་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་བཙུགས་པ། ཐོན་སྐྱེད་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ། བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་པ། གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ཁེ་བཟང་ཟ་མཁན་དང༌། འདོད་པ་ཁེངས་པའི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ནི་རྒྱ་མི་ཡིན་ཅིང་། ང་ཚོ་བོད་པ་རང་ལ་འདོད་པ་ཁེངས་པའི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་པ་རང་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་མེད།

དེས་མ་ཚད་བོད་ལ་སྡོད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་མདོར་ན་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ལེགས་ཉེས་ཀྱིས་རང་གི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཛ་དྲག་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲའི་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོ་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་སའི་ནང་བསྡད་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་གི་ལུང་པའི་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སོ་སོའི་ལུང་པར་སྡོད་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྟུན་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་སྟབས་དཀའ་ངལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་ཡོད། དོན་སྙིང་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིའི་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་ངོ་ཐོག་དུས་ཚོད་ཁག་པོ་ཞིག་གི་འོག་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མྱངས་ནས་བསྡད་ཡོད། འགོ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཟུང་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་གཞིས་བྱེས་ཚང་མར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང༌། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་བོད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་མི་རིགས་གཞན་དག་མང་པོ་ཡོད། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་པ་ནས་ད་ཕན་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་བརྒལ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་རིང་ལ་བོད་པ་ཚང་མས་དངོས་གནས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་དོན་དང༌། རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་ཞེན་ཤ་ཚ་བྱས། རང་གི་མི་རིགས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་ནས་བསྡད་པ་རེད།

རྒྱ་མིའི་ཐོག་ནས་བོད་མིར་བཙན་དབང་ཤོད་པ་དང༌། མནར་གཅོད་གཏོང་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཞེས་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་འདི་ནག་བསུབ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་འབད་རྩོལ་མཐའ་སྐོར་རི་སྐོར་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་བཤད་ན། གང་ལྟར་ཚང་མ་ཕམ་ཉེས་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པ་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ལྷག་པ་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཇི་ཙམ་བཏང་བ་དང༌། ཐབས་ཤེས་ཇི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་བསམ་བློ་ཇེ་བརྟན་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་ཐ་དད་ཀྱི་བསམ་བློ་མངོན་གསལ་ཇེ་དོད་དུ་ཕྱིན་ཏེ་འདས་པའི་ལོ་དག་རིང་བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བར་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། བོད་པའི་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛུགས་རྒྱུར་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྒྲིལ་ནས་བསྡད་ན། བདེན་པའི་མཐའ་ཏན་ཏན་གསལ་ཡོང་གི་རེད།

ཁ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་། རྒྱ་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས།

བར་ལམ་ཉེ་བའི་ཆ་ལ། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་ནག་ནང་ཁོ་རང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་སྐོར་སོགས་ལ་ཁ་ནས་ཡར་རྒྱས་དང༌། གོམ་པ་སྔོན་སྤོས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོའི་ལྟ་བ་དང༌། གྲུབ་མཐའ་དང་མཐུན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྟངས་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱབ་ཁབ་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་ལ་མིག་དཔེ་བལྟས་ཏེ་སྒྱུར་བཅོས་མ་བཏང་རང་བཏང་ཆགས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད།

གནས་ཚུལ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཡང་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་གི་རྒྱ་མི་རྣམས་སྲིད་གཞུང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་བཅས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མིས་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་ཏེ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་རྗེས་ལ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཀྱང་མི་གྲོན་དང་རྒྱུ་གྲོན་རྣམས་ཆུའི་ནང་རྡོ་གཡུགས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ངལ་རྩོལ་གདུག་རྩུབ་མྱངས་པ་སྡུག་གྱོང་ལས། གྲུབ་འབྲས་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་མི་རི་ཁ་དང༌། ཁེ་ཎ་ཌ་གཉིས་བསྡོམས་ན་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཕལ་ཆེར་ཁྲི་གཅིག་ཟིན་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འགའ་ཤས་ངོས་དང་ཐད་ཀར་ཐུག་སྟེ་སྐད་ཆ་བཤད་མྱོང་བ་དང༌། འགའ་ཤས་ཡི་གེའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་གིས་ང་ཚོ་རྒྱུ་ནག་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་མིར་མགོ་འཁོར་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ངོས་ལ་ཤོད་མཁན་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མི་དེ་དག་གིས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་དེང་སང་ཚགས་པར་ཆུང་ཆུང་བཏོན་པ་དེ་དག་གི་ནང༌། རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ལ་དངངས་སྐྲག་དང༌། ཞེད་སྣང༌། དམ་པོས་དམ་བཅིངས་བཅས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་འོག་རང་རང་གི་བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་ལའང་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་དང༌། རང་གིས་རང་ལའང་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ། དེ་འདྲའི་དཀའ་ངལ་འོག་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་གཞོན་ནུ་མང་པོ་ཞིག་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། བར་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་མཁན་གང་འཚམ་ཡོད། རྒྱ་མི་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང༌། ཞེད་སྣང་ཡོད་པ། ཡིད་ཆེས་བརླགས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་མི་ནུས་པ་བྱེད་མཁན་དེ་དག་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཐུག་སྐབས་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་བསྟན་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལ་ཞེད་སྣང་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆགས་ཡོད།

དེང་སང་ཏང་མིའི་ནང་ལ་དག་ཐེར་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་དང༌། རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་རེད། མི་ཟེར་བ་འདི་རང་གི་བསམ་བློའི་ནང་འདོད་པ་ཚིམ་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་ནས་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཕྱི་ནས་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་བྱས་ཏེ་ལས་ཀ་གཙང་མ་དང༌། ནུས་པ་ཐོན་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་ནང་རིམ་པས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ནས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ད་ཕན་ནང་བཞིན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོ་བཟུང་ནས་བསྡད་ན། རིམ་པས་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་རེད།

ག༽ སྔོན་གྱི་འཐུས་ཤོར་དང་། བཙན་འཛུལ་གྱི་དཀའ་ངལ།

བར་ལམ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་གོང་མ་ཚོའི་ཐོག་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། མི་ཐོག་གོང་མའི་དུས་ལ་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་འཛིན་མ་ཐུབ་པར་ཆུད་ཟོས་ལ་ཕྱིན་ནས་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་བཏང་འདུག དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་རྟོགས་མཁན་ཉུང་ཉུང་ཆགས་ཤིང་། བོད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་རྒྱ་མིས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ལྟར། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་གནས་སྟངས་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། རྗེས་ལུས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས། རྩ་བ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་གཉའ་གནོན་བྱས་པ་དང༌། ཐུབ་ཚོད་བཏང་བ་དེ་མ་འོས་མ་འཚམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཆེད་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་ལུགས་བརྗོད་པ་འདིར་མི་ཚོས་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་མཐོང་གི་ཡོད།

འོན་ཀྱང་བར་སྐབས་བོད་ནང་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་འགྲོ་མཁན་གང་འཚམ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཡང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་གང་ལ་གང་འཚམ་འཛམ་གླིང་གིས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་གཞི་ནས་བོད་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་བཟུང་ཕན་ཐོགས་བྱུང་མེད་པ་དང༌། བོད་ལ་རྒྱ་མིས་དྲིན་འཇགས་བྱས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་སླེབས་ཏེ་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་རྒྱ་མིའི་ལག་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པའི་དོན་དག་ལ་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་རྩ་བ་ནས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་དང༌། བློ་གཏད་མི་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན། བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། འགའ་ཤས་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ནི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་ནས་འཕྲལ་སེལ་རང་ལ་མིང་གོ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གང་འཚམ་ཞིག་བྱུང་སོང་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། སྙིང་རྗེ། གང་ལྟར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དངོས་གནས་རང་བསམ་བློ་མཁྲེགས་པོ་དང༌། རྒྱ་མི་ལ་བློ་གཏད་མི་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། རྒྱ་མིའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཕྱི་རྒྱར་སྤམ་རྫུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོ་ཐོག་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ད་ཕན་སྲིད་བྱུས་བཟུང་བ་དེ་རྣམས་ལ་གྲུབ་འབྲས་མ་བྱུང་སྟབས། ད་དུང་ཡང་ཐག་ཆོད་གཙང་མ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་མ་རྙེད་པར་བསྡད་ཡོད།

རིམ་བཞིན་ཕྱིའི་འཛམ་གླིང་གི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་མཁན་དང༌། བདེན་རྒྱབ་མང་དུ་ཕྱིན། རྒྱ་མི་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ད་ཕན་བཙན་པོས་གནོན་གཅིག་བྱས་པ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་སྟངས་ད་ཆ་འཇམ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ཇི་ཙམ་ལྐུག་པ་ཡིན་ནའང་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུའི་རིང་སྦར་བཙིར་མ་བཏང་ཙམ་བྱེད་མཁན་ཞིག་གིས་གློ་བུར་དུ་ཁ་ལ་བྱེ་མ་ཀ་ར་སྟེར་བ་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་འདི་སེལ་དགོས་པ་ཡིན་ཅིང་། མང་རུང་ཉུང་རུང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ད་ལྟའི་རྩོད་རྙོག་འདི་སེལ་དགོས་པ་ལས། རང་དགར་འཇོག་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ལམ་སེང་ང་རང་ཚོའི་འདོད་དོན་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཁག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་རིམ་བཞིན་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ང་ཚོ་འདིར་གཞན་ཡུལ་དུ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ད་ཕན་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བྱེད་རྒྱུ་བོད་སྤྱིའི་དོན་དག་རེད།

ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་དོན་བོད་ལུང་པའི་དོན་ལ་ཡོང་བ་དང༌། ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པའི་རྗེས་ལ་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་འཚོ་བ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་དོན་ལ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་གཙོ་ཆེ་མ་འོངས་པའི་མི་རབས་རྣམས་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ལ། བོད་རང་གི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ང་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་དང༌། དེ་མཚུངས་མ་འོངས་པར་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་བའི་དོན་ལ་དགོན་ཁག་གྲྭ་ས་གྲྭ་ཚང་ཁག་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ང་ཚོ་འདིར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བྱེད་ཀྱི་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ང༽ རྒྱ་བོད་ཐ་དད་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ།

རྩ་བའི་རྒྱ་དང་བོད་ཟེར་བ་འདི་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན། རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་གཉིས་ཐུང་མོང་དུ་འཇུག་པའི་མིང་ཞིག་བོད་སྐད་ནང་དུ་མེད་ལ། རྒྱ་སྐད་ནང་དུའང་མེད། ཕྱིས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀར་འཇུག་གི་ཡོད་ཅེས་རྒྱ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལས། ངོ་ཐོག་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ལ་མེད། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་སྟབས། དེའི་ཐོག་ནས་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀར་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་བརྗོད་ཡོང་བ་རེད།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང༌། སྐད་ཡིག་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་གར་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག བྱང་ཕྱོགས་ལ་ཧོར་ཡུལ། ནུབ་ཕྱོགས་ལ་བལ་པོ་དང༌། ཏ་ཟིག་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་མིང་དེ་དག་ང་ཚོའི་བོད་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཏེ་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུས་ནས་ཆགས་ཡོད། མིང་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཤར་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་རྒྱ་ནག་ཟེར་བ་ལས། ཀྲུང་གོ་ཟེར་བ་ཞིག་བོད་སྐད་ཀྱི་ནང་ལ་མེད། ཀྲུང་གོ་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བོད་སྐད་ཀྱི་ནང་ལ་ལྷད་ལྟ་བུ་བཅུག དེ་ལ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་བོད་ཀྲུང་གོའི་ཁོངས་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། མིང་སྤམ་པོ་ལྟ་བུ་ཤོད་སྐབས་རང་རྒྱལ་དང༌། མེས་རྒྱལ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མར་འཇུག་གི་ཡོད། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་རེད་ཟེར་བ་གསལ་པོ་ཞིག་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཀྱང་ཤོད་ཤེས་ཀྱི་མེད། བོད་བོད་དང་། རྒྱ་ནག་རྒྱ་ནག་རེད། རྒྱ་སྐད་རྒྱ་སྐད་དང་། བོད་སྐད་བོད་སྐད་རེད། རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་ནི་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད།

གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་ཞིག་བཏགས་དགོས་བྱུང་ཡོད། བོད་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་དེར་ཡང་ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་བཟོས་པའི་བོད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་དུ་སྤྱོད་པའི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་དུ་འཇུག་གི་མེད། གང་ལྟར་མི་རིགས་དུམ་བུར་བགོས། མི་རིགས་ཁ་བྲལ་ལ་བཏང་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པ་དེ་སྔར་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་བྱེད་སྟངས་རེད། བཙན་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་སྐྱེད་བྱེད་སའི་ཡུལ་དེ་ཁ་བྲལ་ལ་བཏང་ན་སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་འགྲོ་གི་ཡོད། སྟོབས་ཤུགས་ཉམས་པའི་སྐབས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་བདེ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། རྒྱ་མིས་དེ་རང་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་མ་ཁེ་སི་དང༌། ལི་ཉིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་དངོས་འབྲེལ་བཏང་ན་སྐད་ཡིག་གཅིག་པ་དང༌། གོམས་གཤིས་གཅིག་པའི་མི་རིགས་རྣམས་ཆེད་གཉེར་ཆིག་སྒྲིལ་བཟོ་དགོས་པ་མ་ཁེ་སི་དང་ལི་ཉིན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བོད་པ་ཁ་བྲལ་མུ་མཐུད་གཏོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་གཅིག་བཏགས། མཚོ་སྔོན་ཟེར་བ་ཟུར་དུ་གཅིག་བཞག ཀན་སུའུ་ཁོངས་དང༌། ཟིན་ཁྲོན་ཁོངས། ཡུན་ནན་ཁོངས་དུམ་བུ་རེ་ཁ་བྲལ་ལ་བཏང་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་སྔར་ཡང་བཏང་ཡོད་ལ། དེང་སང་ཡང་གཏོང་མུས་མེད། གང་ལྟར་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་སྟབས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་མིང་བཏགས་པ་རེད། བོད་པ་དང་རྒྱ་མི་གཅིག་པ་ཡིན་ན་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་དེ་བཏགས་དགོས་དོན་མེད། རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་དེ་བཏགས་ཕྱིན་ཆད་ལ་བོད་ཀྱི་ལས་དོན་བོད་པས་བྱེད་དགོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མེད།

ང་ཚོའི་ལྷ་ས་དང༌། དེ་བཞིན་ཁམས་ཁུལ་དང༌། ཨ་མདོ་ཁུལ་གྱི་རང་སྐྱོང་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་ལྟོས་དང༌། འགོ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་དང༌། དོན་གྱི་དབང་ཆ་འཛིན་མཁན་དེ་རྒྱ་མི་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་བོད་པ་མེད། སྔོན་མ་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་མ་ཐག་པའི་སྐབས་ལ་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མ་བྱུང་བར་ཆ་བཞག ད་ཆ་བོད་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་འགྲོ་གི་ཡོད། མི་གཅིག་གསར་དུ་སྐྱེས་ནས་ཕྲུ་གུའི་ཕ་མ་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་བྱུང་བ་ཞིག་ལ། སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ལོས་ཡོང་དགོས་ཀྱང༌། རྒྱ་མིས་བོད་མིར་སློབ་སྦྱོང་ཇི་བཞིན་སྤྲད་མེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་རྒྱ་མིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།

གང་ལྟར་མིང་རང་སྐྱོང་བཏགས་ཡོད་ནའང༌། དབང་ཆ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཟིན་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཙག་ཙིག་གི་ལས་ཀ་བསྐུལ་ས་ཡིན་པ་ལས། ངོ་ཐོག་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་དོན་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱ་མིས་ཁ་མ་གྲག་བར་དུ་བོད་པས་སྐད་ཆ་ཤོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ད་ལྟ་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་མིང་ཙམ་མ་གཏོགས། ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་རང་སྐྱོང་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛིན་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་འཛིང་དགོས་ཟེར་བ་མིན། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་བཟུང་དགོས། སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ རིག་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར།

སྔར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མ་བྱས་པ་དེས་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པ་ཚོར་སློབ་གྲྭའི་མིང་བཏགས་མེད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་བ་དང༌། རིག་གནས་ཆུང་བའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཡོད། རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་རྗེས་དགོན་པའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཆགས་ཚར་དུས་རེ་བ་རྒྱག་ས་སློབ་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱ་མིས་ཁུངས་འཁྱོལ་ལ་མ་འཁྱོལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་གང་འཚམ་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་བོད་པ་ལོ་ན་གཞོན་པ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕྲན་བུའི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཡོང་དུས་རྩེད་མོར་མགོ་གཡེང་བྱེད་པ་དང༌། ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། རང་དགར་བག་མེད་འཁྱམས་མྱུལ་སོགས་བྱས་ན་གཏན་ནས་ཡག་པོ་མིན། བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་གིས་མི་རིགས་རང་ཉིད་ལ་གྱོང་ཕོག་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་རེད། དེ་འདྲ་མིན་པར་ཚང་མས་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། ལྷག་པར་བོད་རང་གི་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཙམ་ལས་མེད་པ་དང༌། ལུང་པ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྟབས། སྡོད་ས་ཕན་ཚུན་རྒྱང་ཐག་ཆོད་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ནམ་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དེ་སྔ་འཐུས་ཤོར་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་དབུས་ཁུལ་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སྟོད་ཁུལ་དང་མདོ་སྨད་ཁུལ། དེ་བཞིན་ཁམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་འབྲི་ཆུ་ཤར་ནུབ་དང༌། ཁམས་ལྷོ་བྱང་སོགས་ལ་སོ་སོའི་སྡེ་སྒོར་དེ་གར་མགོ་འཁོར་ནས་སྡོད་པ་ལས། བོད་སྡེ་གཞན་དག་གི་གནས་ཚུལ་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་བོད་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་མ་ཎི་འདྲེན་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་དང༌། རྩམ་པ་ཟ་མཁན་གྱི་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་མི་དང༌། བོད་ས་དུམ་བུར་བགོས་ཏེ་མིང་འདྲ་མིན་གང་ཞིག་བཏགས་ཀྱང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པར་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའི་ཉིན་དང་པོ་དེ་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་བོད་པ་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་གཅིག་གི་འོག་ལ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་ལས། འདི་ཁམས་པ་རེད། འདི་དབུས་གཙང་གི་མི་རེད། ཁོ་ཨ་མདོ་རེད་ཟེར་ནས་དབྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཕྱེ་མེད། ང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་སྐྱིད་ན་ཡང་གཅིག སྡུག་ན་ཡང་གཅིག་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་རིགས་ཚང་མ་ཆིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་རེད། དཔེར་ན། བོད་དུམ་བུ་མང་པོ་ཕྲལ་ནས་བོད་ཟེར་ན་དབུས་གཙང་གི་ས་ཁུལ་གཅིག་པུར་གོ་སྟེ་མདོ་སྟོད་སྨད་ཟུར་དུ་བཏང་ན། ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཨ་མདོ་ནས་ཡོང་བ་རེད། མདོ་སྨད་ནས་ཡོང་བ་རེད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་མདོ་ཡིན་པ་ལས་བོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཆགས་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བོད་པ་རྩ་བ་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

ཆ༽ མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དང་། ནང་ཁུལ་མཐུན་ལམ།

བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཞེས་པ་ལྟར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡི་དམ་དུ་བྱས་ནས་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བརྩིས་ན་ཤར་དར་རྩེ་མདོ་ནས། ནུབ་ལ་དྭགས་བར་དང༌། བྱང་སོག་པོའི་ས་མཚམས་ནས། ལྷོ་མོན་གྱི་བར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡི་དམ་དུ་བྱས་ནས་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས། ང་ཚོ་ཚང་མས་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཅིག་གྱུར་བཟུང་སྟེ་རྡོག་ལ་འགྲིལ་པོ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཆུང་ཆུང་དང༌། དགོས་པ་ཕྲ་མོའི་དོན་ལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་རེས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ང་རང་ཚོའི་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པས་དོན་ཆེ་ས་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་དོན་ཆུང་དེ་དག་བརྗེད་དུ་འཇུག་དགོས། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྐྱོ་རོགས་བྱས། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་གྲོགས་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པའི་ཁོངས་ཚུད་པའི་བོད་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོ་གྲོད་ཁོག་གི་དོན་ལ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིར་དགའ་དྲགས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། སྔོན་མ་བསམ་བློ་མ་འཁོར་བའི་ཐོག་ནས་ཡར་ཐོན་བྱས་པ་དེ་རིགས་ལ་ང་ཚོས་ཚིག་ཟ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སྙིང་རྗེ། ཁོ་ཚོ་རྩ་བ་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་ཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྲན་བུ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བར་ཁག་མེད། རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་འོག་སྡོད་དགོས་བྱུང་བས་རེད། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ན་རྒྱུ་ཚ་རྒྱུའི་འཁོན་འཛིན་བྱེད་མི་རུང༌། དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་རྩ་བ་ནས་མ་བསམ་མཁན་དང༌། བོད་འཚོང་མཁན་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

དེ་མིན་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། དེ་བཞིན་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གང་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་འགྲིགས་པ་རེད། གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་ཡིན་ན་ཡང་འགྲིགས་པ་རེད། ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་རིགས་ལ་དོན་མེད་སེམས་ལ་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་གཞི་དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་ཕྱིན་ཆད་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་གྲོགས་དང༌། སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས།

ཇ༽ རང་དབང་གི་ཚོར་བ་དང་། བཙན་བྱོལ་གྱི་འགྲོ་ལུགས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་གནས་སྐབས་འཁྱུག་ཙམ་རིང་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་སླེབས་ཏེ་རང་དབང་གི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། མ་གཞི་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་གནམ་གཤིས་དང༌། ལྟོ་ཆས་འཕྲོད་མ་འཕྲོད་སྣ་ཚོགས་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། རང་དབང་གཙང་མ་ཡོད། རང་དབང་ཟེར་བ་འདི་མིའི་འཚོ་བའི་ནང་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་རེད། རང་དབང་ཡོད་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་ན་འདོན་ཆོག་པ་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད། རང་དབང་མེད་ན་བྱེད་སྙིང་འདོད་ནའང་བྱེད་ས་མེད་པ་དང༌། བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ནའང་འཁུམས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་རེས་རྒྱ་གར་ལུང་པར་འཁྱུག་ཙམ་སླེབས་པའི་སྐབས་འདིར་རང་དབང་ཟེར་བ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་འདུག ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕལ་ཆེར་ལུང་པ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་གྱི་ནང་ལ་བོད་རིགས་ཚོ་ཁག་ཚོ་ཁག་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རིགས་འགའ་ཤས་རེ་ཡོད་པ་བརྩིས་ན་ལུང་པ་སུམ་ཅུ་སྐོར་ཞིག་གི་ནང་ལ་བོད་པ་ཁ་གྲམ་སྟེ་བསྡད་ཡོད།

བོད་པ་ཚོ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒོང་ལ་མི་ཡ་རབས་དང༌། རིགས་ཞེན་ཆེན་པོ། ལྟོ་གོས་ལ་གྲུང་པོ། མི་བཟང་པོའི་སྤུས་ཚད་སྟོན་མཁན་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལས། ངན་པའི་སྤུས་ཚད་སྟོན་མཁན་ལྟ་བུ་ཆགས་མེད། འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་སར་བོད་རིགས་ངོ་ཤེས་མཁན་གྱི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚང་མས་བོད་པ་ཟེར་དུས་ཆ་འཇོག་བྱེད་ས་དང༌། བྱམས་པོ་བྱེད་ས། ཡག་པོ་བྱེད་ས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། བོད་རིགས་རྣམས་ཚུལ་མིན་སྤྱོད་ངན་བྱེད་མཁན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། བོད་རིགས་རྣམས་གཞན་ཡུལ་དུ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་བོད་མི་མང་ཤོས་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་ཡོད་ཅིང༌། དགོན་པ་ཁག་གང་འདྲ་འདུག་དང༌། དེ་དག་གི་ནང་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་འདུག གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་འདུག དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག ངོས་རང་དྷ་རམ་ས་ལར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དྷ་རམ་ས་ལར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་བདེ་སྡུག་ཚང་མར་ལྟ་རྟོག་བྱེད་མཁན་གྱི་ལས་ཁུངས་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཡོད་པ། དེ་ལ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཟེར་བའི་མིང་བཏགས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེ་མི་མང་གིས་འདི་ལ་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་སྤྱིའི་དོན་ལ་ཁུར་བླངས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བཙན་བྱོལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་འདུག ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་ངོ་ཐོག་ཁ་ཞེ་མེད་པའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོ་རང་དབང་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོ་རང་དབང་ཡོད་ལ། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ང་ཚོས་ད་ལྟ་ནས་གང་ཐུབ་ཀྱི་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མི་མང་གི་སྤྱི་འཐུས་ཟེར་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད། དེ་རྣམས་མང་མོས་ཀྱི་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་བཀའ་བློན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ། ཕོ་མོ་དང་གྲལ་རིམ་གྱིས་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་སྤྱི་སེམས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་བསམ་ཡོད་པ། འབྱོན་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་བྱེད་ཆོག་པ་རེད།

ཉ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་ཧམ་བཤད་དང་། དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས།

དེང་སང་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པའི་ནང་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལམ་ཕྱོགས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་མ་ཚད། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་ལ་གོ་སྐབས་བྱུང་མཚམས་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་དོན་ལ་ང་ཚོའི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད། དེ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ཡང་བོད་ཀྱི་ནང་ལ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སྡོད་མཁན་བོད་པ་ཚོས་དེ་སྔའི་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཚོན་པས་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་གོ་ས་ཤོར་བར་ནད་མ་ཐེག་པར་གཞན་ཡུལ་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་རྒྱ་མིས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག འདི་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ས་གནས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མི་བྱབ་ཆུང༌། གཏི་ཐུག་དེ་རིགས་ཀྱིས་སང་གནངས་རྫུན་ཕུག་བརྡོལ་རྒྱུ་མ་ཤེས་པར་མི་ལ་ཧམ་རྫུན་ཤོད་མཁན་མང་པོ་འདུག སང་གནངས་རྫུན་ཕུག་བརྡོལ་བའི་སྐབས་ལ་རང་ཉིད་ཁྲམ་པ་ཆགས་རྒྱུ་ལས། ཕན་ཐོགས་དང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། སྐད་ཆ་ཧམ་རྫུན་ཤ་སྟག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། སྔོན་མ་རྒྱ་མིས་འདི་ལྟར་བཤད་འདུག བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་བོད་པ་མང་ཆེ་བ་ཚ་བ་དང༌། མུ་གེས་ཤི་ཚར་བ་རེད། ཉུང་ཤས་ལྷག་པ་དེ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་དུ་གཡོག་པོ་རྒྱུགས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་སྤྲང་པོ་ཆགས་ནས་ཕར་ཚུར་སློང་བར་ཕྱིན་ནས་བསྡད་འདུག་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་བཤད་འདུག འགའ་ཤས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་སྲིད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཆེད་མངགས་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་མི་གཞན་ཡུལ་དུ་སྡོད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང༌། གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་ལ་ཕར་ལོག་ནས་རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་བཤད་དགོས་དོན་མེད། བློ་གཟུ་བོར་གནས་མཁན་རིགས་ལ་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་དངོས་འབྲེལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་རྣམས་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གིས་བཤད་ན་འགྲིགས།

བར་ལམ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་འོང་བྱུང་རྗེས་བོད་ནང་ནས་འདིར་ཚུར་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་མཁན་ཚོའི་ས་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་སྔ་རྗེས་གསུམ་ཙམ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོས་ཤེས་སྐབས་བློ་བདེ་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་བཞིན་འདི་ཁུལ་གྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དགའ་ཉེ་ངོ་ཤེས་ནང་ཚགས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ན། བོད་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་དང་སེམས་དགའ་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། འདི་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཁྱེད་རང་ཚོས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཏ༽ དགོས་པའི་བདེ་སྐྱིད་དང་། ཚབས་ཆེའི་གྱོང་གུད།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་རང་དབང་གི་དོན་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་འདི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སམ། ཁོངས་གཏོགས་རེད། བོད་པ་ཚོ་སྐྱིད་རུང་སྡུག་རུང་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡོད་དགོས་ཞེས་རྩ་བ་ནས་བརྗོད་ཤེས་སྟངས་མེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་མི་རིགས་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ལའང་རང་རང་གི་བདེ་སྐྱིད་རྩོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གལ་ཏེ་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ནའང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་མི་རིགས་ཚོ་ཁག་གཅིག་ལ་གྱོང་ཆེན་པོ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ན་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལོས་ཀྱང་ཡོད། ཡང་རྩ་བའི་མི་རིགས་ཐ་དད་ཡིན་ནའང་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཆེ་བ་དང༌། དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། འདི་ལྟར་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་དུམ་བུ་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཆུང་རྩག་དུམ་བུ་འགའ་ཤས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཐུག་གི་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ནའང༌། རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་བརྗོད་པ་བཞིན། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་གནས་སྟངས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ལ་བལྟ་བཟོ་ཡོད་པ་འདི་དང༌། འཇོག་བཟོ་ཡོད་པ་འདི་ཡོད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་དགོས་པར། སྔར་མེད་པའི་བདེ་སྐྱིད་གསར་པ་སྤྲད་འདུག་བསམ་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ང་ཚོ་ཚང་མའི་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང༌། ལག་པས་རེག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་ཚོ་བོད་པས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བར་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། བདེ་སྐྱིད་སུ་ལ་ཡོང་དགོས་པ་རེད། དགོས་པའི་བདེ་སྐྱིད་བོད་པས་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་རྒྱ་མིས་སྤྲད་ན་དགའ་བསུ་བྱེད་རྒྱུ་རེད།

དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ གོང་གི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅེས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་དམའ་འབེབས་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དེ་ལས་དངངས་སྐྲག་ཆེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ། ཟ་རྒྱུ་མེད་པར་མུག་ཤི་དང༌། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་དགོས་པ། དངངས་སྐྲག་བྱས་ནས་ཕ་མས་ཕྲུ་གུ་གསོད་དགོས་པ། ཕྲུ་གུས་ཕ་མ་གསོད་དགོས་པ། རང་ཤི་རྒྱག་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་རེད་དམ། བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཞིང་ལས་ཡར་རྒྱས་དང༌། འབྲོག་ལས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད། འབྲོག་ལས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ནས་འབྲོག་པར་མར་ཕྱུར་ཟ་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། ཤ་ཟ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཞིང་ལས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ནས་ཞིང་པ་ཚོར་སྟོན་མཚམས་ལའང་རྩམ་པ་ཟ་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། སྔོ་ཐུག་བསྐོལ་ནས་བཏུང་སྟེ་མི་མང་པོ་སྐྲང་སྦོས་ཐེབས་ནས་ཤི་བ་དེ་དག་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་རེད་དམ།

ང་ཚོའི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་སྒེར་སོ་སོའི་མི་ཚང་ཁག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བསགས་ནས་ཡོད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་གསེར་དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ། དཔེར་ན། ཐབ་ཚང་ནང་གི་ཟངས་སྡིག་དང༌། ཆུ་ར་མ། རག་སྐྱོགས་དེ་འདྲ་ཚུན་ཆད་ཀྱང་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མེད་པ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཆགས་པ་རེད་དམ། ཆུ་ར་མས་འཕག་འཚག་གང་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ནམ། ཆུ་ར་མས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་གང་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། རག་སྐྱོགས་ཀྱིས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་གང་བྱས་པ་རེད་དམ། གང་ལྟར་དེ་དང་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ཡོད་ཡིན་བཞིན་དུ་གསར་བརྗེ་དང༌། བཅིངས་བཀྲོལ་གྱི་མིང་སྐམ་པོ་ཞིག་བཏགས་པས་ཕན་ཐོགས་གང་འདུག་གམ།

ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དེ་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་རེད། བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་ཡོད། རྗེས་ལུས་རེད། རྗེས་ལུས་མིན་ཟེར་གྱི་མེད། ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ནི་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་གྱི་བཤུ་གཞོག་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ཚུན་བཤུ་གཞོག་གི་རྣམ་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་པའི་སེན་མོ་ཟད་པ་དང༌། སྒལ་བར་རྟ་བོང་ལྟར་སྒལ་རྨ་བཟོས་པ། ཡང་ན། དཔུང་པ་དང་སྒལ་པའི་སྒལ་ཚིགས་བུད་པ་བཅས་ཀྱི་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཐིམ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ལ་གྱུར་ཡོད། གང་འདྲ་ཆགས་འདུག་གམ།

ཐ༽ ནོར་འཁྲུལ་ལ་ངོས་ལེན་དང་། མི་བཞི་ཤོག་ཁག

དཔེར་ན། ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་ལྷ་སར་འབྱོར་སྐབས་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་འདུག བོད་མི་མང་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་བའི་དངུལ་དེ་རྣམས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ནང་ལ་གཡུགས་པ་ཡིན་ནམ། ཞེས་བཤད་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་མི་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཉི་ཤར་སྦར་མོས་མ་ཁེབས་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱིས་ཁ་གྲག་ཡོང་སྐབས་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་བྱས་འདུག དེ་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དགོངས་དག་ཟེར་དགོས་པ་བྱུང་བ་རེད། ཁོ་རང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཁས་བླངས་ཏེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བར་དགོངས་དག་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་འགྲིགས་པ་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་མི་བྱུང་ན་སྐད་ཆ་བཤད་ས་ཞིག་དང༌། གོ་བསྡུར་བྱེད་ས་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

དེ་ལྟར་མིན་པར་ཧམ་པ་འབའ་ཞིག་བཤད་ན་གོ་བསྡུར་དང༌། བསམ་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། དཔེར་ན། དེང་སང་ནོར་འཁྲུལ་གང་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མི་བཞི་ཤོག་ཁས་བྱས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཧ་ལམ་མི་བཞི་ཤོག་ཁ་མ་སྐྱེས་གོང་ནས་བྱུང་བའི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ཀྱང་མི་བཞི་ཤོག་ཁས་བྱས་པ་རེད་ཟེར་ན་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རེད་དམ། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བཤད་ན་ལེགས། ཏང་གི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ནོར་འཁྲུལ་མེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གཡས་ཐལ་གྱི་ནོར་འཁྲུལ། གཡོན་ཐལ་གྱི་ནོར་འཁྲུལ། ཁོ་རང་ཚོའི་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐབས་རེ་གཡས་ཕྱོགས་པ་དང༌། གཡས་ཐལ་རིང་ལུགས་རེད་ཟེར་བ་དང༌། སྐབས་རེ་གཡོན་ཕྱོགས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ནས་གཅིག་འོག་གཅིག་གིས་མི་འདུས་པར་སྡོད་པ་དེ་ཁྱད་མཚར་ཞིག་མི་འདུག་གམ། མི་ལ་རྫུན་དང་ཧམ་པ་བཤད་དེ་ཕྱིན་སྟབས་ད་བར་གྲ་འགྲིགས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བ་རེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

བོད་ལ་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་བ་ཡིན། བོད་ལ་སྔར་མེད་པའི་བདེ་སྐྱིད་སྤྲད་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོས་ནས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རེད། མི་ཚང་འགའ་ཤས་ལ་རྒྱ་མིའི་གོ་ས་དང༌། ཕོགས་ཐོབ་བྱུང་ནས་ཉིན་མ་འཁྱོལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འགའ་ཤས་རེ་ཡོང་གི་རེད། སྤྱིར་བཏང་ནུབ་ཕྱོགས་སྟོད་ཁུལ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཤར་དར་རྩེ་མདོ་བར་གྱི་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་སྙོམས་བྱས་ནས་བལྟས་ན། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་སྔར་མེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ནང་ལ་ཚུད་པ་ལས། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་སྔར་མེད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད། ང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་ཕར་བཞག ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོའི་ཐོག་ནས་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ནའང་དཀའ་ངལ་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད། ང་ཚོས་རང་དགར་རྒྱ་མིར་དགའ་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་དོན་མེད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས་བོད་མིར་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འགྲིགས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་གི་ཡིན། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ད་དུང་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གམ། ང་ཚོས་རིམ་པས་བལྟས་ཆོག་གི་རེད།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ། ང་རང་ཚོ་བོད་མིའི་བདེ་སྐྱིད་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ང་རང་ཚོར་ཡོད། རང་གི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཆ་ཚང་བ་སོ་སོའི་ལག་པར་སླེབས་ཐུབ་པའི་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས། ཁ་ས་ཁ་ཉིན་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། མི་མ་རབས་བྱེད་མི་རུང༌། མི་མ་རབས་ཟེར་བ་དེ་རང་གཞན་ཚང་མར་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ཡ་རབས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྐུ་འཕྲོག་སོགས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། རང་ཉིད་མི་ཡ་རབས་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་མཐུན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ན་རང་ཉིད་སྐྱིད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། མ་རབས་དང༌། ཁྲམ་པ་བྱས་ན་རང་ཉིད་མ་སྐྱིད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལའང་གནོད་འཚེ་བཟོ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ན་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། ངོས་ནས་རྟག་པར་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བོད་ནས་ཆེད་དུ་བཅར་བའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་བདུན་སྟོང་བརྒལ་བར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དར་གུད་དང་། དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་དུས་སྐབས།

ད་རེས་བོད་ཀྱི་ལྷ་ས་དང༌། སྟོད་མངའ་རིས། ཁམས། ཨ་མདོ་བཅས་ནས་ཆེད་མངགས་མི་མང་པོ་ཞིག་འབྱོར་ཡོད། མཇལ་ཁ་བྱ་རྒྱུ་དུས་ཚོད་མི་འདུག་ཀྱང་ང་ཚོ་འཁྱུག་ཙམ་ཐུག་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ཁ་སང་ནས་ཉི་མ་སྦྲེལ་ཏེ་བཤད་ཟིན་པ་རེད། དེ་རིང་དམིགས་བསལ་བོད་པ་ཁེ་གཙང་ཐུག་སྟེ་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་ཕྲན་བུ་བཤད་ན་སྙམ་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་སེམས་པ་བཟང་པོ། མི་ཞིག་ཤི་ནའང་ཨ་ཙི་ཁོ་ཤི་འདུག་ཅེས་ཚང་མས་སེམས་ཁྲལ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།

འདི་ལྟ་བུའི་ང་ཚོའི་ལུང་པ་དེར་བར་ལམ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ནས་ང་རང་ཐེ་བའི་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གཞན་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་རེད། སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་འབྱོར་སྐབས་ཐོག་མར་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ས་དང་གནམ་ལས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡང༌། དེ་ལས་སྡུག་པ་བོད་ནང་དུ་སྡོད་མཁན་ཚོས་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱི་རིང་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མང་ཤོས་མྱངས་པའི་མི་ཐོག་གཅིག་རེད།

མ་གཞི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་བོད་ལོ་རྒྱུས་ནང་དར་རྒུད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ད་རེས་ནང་བཞིན་གྱི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང་ཡོ་འཁྱོམས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཕལ་ཆེར་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་འཚོ་གོས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང༌། མཐའ་མ་སོ་སོའི་བརྩེ་ཤོས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་ཕངས་མེད་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་བྱུང་སྟེ། རྣམ་ཀུན་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་སྐད་ཆ་ལྟ་བུ་དེ་དངོས་སུ་བྱུང་སྟེ་ཧ་ལས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་པ་རེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཧ་ལས་པའི་གཏོར་བཤིག་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དུས་ཚོད་དེ་འདྲ་ཞིག་དང་འཁེལ་བ་རེད།

སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་འདིའི་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བའི་མཁྲེགས་པོ་ཞིག་ཡོད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་འདིས་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་མྱངས་ཡོད་ཀྱང་བོད་པ་རྣམས་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་ཆགས་ཐུབ་མེད། དེ་ཙམ་མ་ཟད་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སྔོན་མ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ང་དྲུག་ནས་བཟུང་སྟེ་བོད་ནང་ལ་དྲག་གནོན་བྱེད་པའི་གདུག་རྩུབ་དམར་རྗེན་དུ་ཐོན་ཏེ་བོད་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ལ་རིམ་པས་དྲག་གནོན་མི་བཟད་པ་ཞིག་བྱས་པ་རེད། དེའི་སྐབས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློར་མ་འོངས་པ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུའི་ནང་དང༌། བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ལ་སླེབས་སྐབས་བོད་པ་ཞེས་ད་དུང་རྒྱ་མིར་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པ་ཞེས་མགོ་བོ་བཏེག་ནས་གནས་རྒྱུ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མེད་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་དུས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློར་བོད་པ་རྣམས་རྡོག་བརྫིས་གཏོང་གཅིག་མར་བཏང་སྟེ་མིང་མེད་ཤུལ་མེད་ཅིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་རེ་བ་དང༌། རྩིས་བརྒྱབ་ཡོད། ཡིན་ནའང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས། སུམ་ཅུ་སྐོར་སོང་བའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་བོད་པར་གྱོང་ཕོག་སྟེ་འགྱེལ་ཡང་དབུགས་ཆད་མེད་པར་བརྟེན་འགྱེལ་ས་ནས་ལང་གི་ཡིན་ཞེས་ང་ཚོས་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ལོ་མང་པོའི་རིང་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བསགས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ང་རང་ཚོས་སོ་སོ་བོད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

འཛམ་གླིང་ཐོག་དེང་སང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལ་བསམ་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ། གཏོར་བཤིག་གང་འདྲ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ལ་བོད་པ་ཚོས་བསམ་བློ་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ང་ཚོས་འདི་ཁུལ་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་ཧ་ལམ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་མཐོང་ཚུལ་གཙོ་བོར་བཤད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ནས་ཁ་ཤས་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད།

ཁ༽ གཞིས་བྱེས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་དང་། བསྔགས་འོས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས།

བར་ལམ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཚུན་ཆད་ནས་རྩ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་ནང་ལའང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་དང༌། ཚོགས་པ་དང༌། མི་སྒེར་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་ཇེ་མང་དུ་སོང་སྟེ་བོད་ནང་དངོས་སུ་སླེབས་ཐུབ་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེས་ཧ་ལམ་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིར་རྩ་བ་ནས་མི་དགའ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལོ་ངོ་དེ་ཙམ་རིང་གཉའ་མ་ཆག་པར་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་སྔོན་བོད་པའི་ཐོག་དོ་སྣང་མེད་མཁན་དེ་རིགས་ལའང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པ་དང༌། སྔོན་མ་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རིན་ཐང་མི་བརྩི་མཁན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ད་ཆ་རིན་ཐང་གསར་པ་ཞིག་བརྩི་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད།

བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་ཧ་ལམ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་འགྲོ་གི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བ་མི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་མི་རང་གི་བཙན་བྱོལ་བའང་མང་པོ་ཡོད། སྔོན་མ་ཡོ་རོབ་ནང་ལའང་ལུང་པ་ཕན་ཚུན་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེ་དང་དེས་མཚོན་པའི་དེང་སང་ལུང་གང་སར་བཙན་བྱོལ་བ་གསར་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་དངོས་གནས་འཇུ་ལུང་འཆང་ས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རིགས་བརྩི་ས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱི་པའི་དོན་ལ་དམིགས་ཡུལ་ངེས་ཅན་ཞིག་བཟུང་སྟེ་དེ་གཞིར་བཞག་གིས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཆེ་གཞོགས་ཆུང་འདེགས་དང༌། ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བའི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྡད་ཐོག སྒེར་སོ་སོའི་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སྤྱིའི་ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་དང་། སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་ལ་རིག་གཞུང་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཚང་མ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བཟུང་གི་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོང་གི་ཡོད། བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་རྒྱ་གར་ནང་ཐོག་མར་འབྱོར་ཏེ་ ༡༩༥༩། ༡༩༦༠། ༡༩༦༡། ༡༩༦༢ དེ་དག་གི་སྐབས་ལ་བོད་པར་སྐྱོབ་གསོའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་དེ་འདྲ་སྔ་ལོ་དང་གཞེས་ནིང་ངོས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་དེ་དུས་བོད་པར་རོགས་རམ་བྱས་པ་དེ་ཆུས་ཟོས་ཕྱིན་མི་འདུག བོད་པ་ཚོས་རོགས་རམ་བླངས་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་ཅེས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག

འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཁ་ཤས་ནི་རོགས་རམ་ལེན་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་ལས། སོ་སོའི་འཚོ་ཐབས་ཧྲ་ཏག་ཏག་ཅིག་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང༌། ཁ་ཤས་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལ་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་ལ་མི་འགྲོ་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་སྟེ་གནས་སྐབས་མིང་གྲགས་དང་གསར་འགྱུར་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གཞི་རྩའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མིས་མི་ལ་ཤ་ཚ་བྱེད་པའི་བརྩེ་ཞེན་དེ་བརླག་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་སོ་སོའི་འཚོ་ཐབས་ཐད་མགོ་གྲུང་ཐག་ཆོད་དང༌། གྱོང་ཐག་ཆོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་ཡུལ་གང་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་སོ་སོའི་འཚོ་བར་སྤྱོད་ཤེས་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ག༽ དྲང་བདེན་གྱི་མིག་དཔེ་དང་། ཡ་རབས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན།

དཔེར་ན། སུད་སིའི་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྒན་གཞོན་བསྡོམས་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁེ་ན་ཌ་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཁྱོན་རྒྱལ་ཁབ་མི་འདྲ་བ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་ནང་ཁ་ཤས་ལ་བོད་མི་ཚོ་ཁག་དང༌། ཁ་ཤས་ལ་ཁྱིམ་ཚང་རེ་གཉིས། ཁ་ཤས་ལ་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་གཉིས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་ཅིང༌། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ཀྱི་ནང་ལ་བོད་མི་སླེབས་ཡོད། ས་ཁུལ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མིན་པར་བོད་པ་རྒྱུས་ཡོད་མཁན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་མཁན་ཚང་མས་བོད་པ་ནི་མི་གཤིས་ཀ་བཟང་པོ་དང༌། མི་ངང་རྒྱུད་རིང་པོ། མི་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ། མི་སེམས་བག་ཕེབས་པོ། མི་བློས་འགེལ་ཆོག་པ། མི་གདོང་བརྟན་པོ་བཅས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་འདུག དེ་སྐོར་ཞིབ་ཚགས་ཤོད་དགོས་མི་འདུག་ཀྱང་ང་ལ་དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། ང་ལ་དེ་སྐོར་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌། དཔེར་ན། ཚོང་གི་གནས་ཚུལ་དང༌། ལན་སྐྱེལ་བ། དངོས་པོ་སྐྱེལ་བ་དེ་འདྲར་བོད་པ་གཏོང་གི་ཡོད།

སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ན་དངུལ་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཚོང་ཤག་དང༌། ཡང་ན་ནམ་རྒྱུན་ངོ་ཤེས་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ན་དངུལ་འདི་ལྟར་སྤྲོད་ལེན་མི་བྱེད་ཅིང་། རྒྱ་གར་ནང་ལའང་དེ་ལྟར་ཡོང་གི་འདུག བོད་པ་ཚོས་བལ་གོས་ཀྱི་ཚོང་མང་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་བལ་གོས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་ས་ནས་བོད་པར་ཡིད་ཆེས་དང༌། བློས་བཀལ་ནས་སྒོར་ཁྲི་ཕྲག་གི་དངོས་པོ་སྔ་འདོན་སྤྲོད་པ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཨ་རིར་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་འདུག བོད་པ་དངུལ་སྐྱེལ་བར་བཏང་སྟེ་བློས་བཀལ། ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པས་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆ་འཇོག་ཅིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་མིའི་ནང་ལ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད། དམ་པོས་བསྡམས་པའི་བཙན་དབང་གིས་གཅུན་ཏེ་སྒྲིག་ལམ་མ་འཁུར་མཐུ་མེད་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། རང་བཞིན་མི་སོ་སོས་བསམ་བློར་ཞུ་དག་བཏང་སྟེ་ཡ་རབས་བྱས་ན་མ་གཏོགས་མི་འགྲིགས་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་རང་འགུལ་གྱི་སྒྲིག་ལམ་འཁུར་ཏེ་མིའི་རིན་ཐང་སླེབས་རྒྱུ་དེ་ཁག་པོ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་དཔེ་བཞག་ས་དེ་བོད་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་རྣམས་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་འཇོན་པོ་རྒོད་པོ་བཏང་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་ལ། རྒྱུ་དངོས་པོ་དང༌། དབང་ཤུགས། དྲིལ་བསྒྲགས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཀྱང་མིན་པར། དོན་དངོས་བདེན་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་རིན་གོང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་པ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་མི་ཡ་རབས་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་རིགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སྡོད་བཟོད་མི་བདེ་བ་བཟོས་ཏེ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། བོད་ནང་ལའང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་སྐབས། དངོས་སུ་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཚར་བཅད་ཚུར་བསྡུས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་ནང་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་དངོས་གནས་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གྱོང་ཐག་ཆོད་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་རིགས་ཞེན་མ་བོར་བར་རང་ལུགས་གཙང་མ་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་འདི་ལྟ་བུའི་འོག་དང༌། རྒྱ་མིའི་མཚོན་རྩེའི་འོག་ལ་དེ་ལྟར་འཚོ་སྡོད་ཐུབ་པ་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།

ང༽ རྒྱ་གཞུང་གི་འཁྱོག་བཤད་དང་། རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས།

འདི་ཁུལ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ནས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ད་ཆ་མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་འཕེར་བའི་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ལ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་མཚོན་ན། སྔ་མོ་ང་ཚོས་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་ཐག་ཆོད་པར་བརྟེན་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡ་མཚན་དང༌། ཁྱད་མཚར་པོར་བརྩི་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་དེབ་ཕྱི་རྒྱལ་བས་བྲིས་པ་དེ་རིགས་ཀློག་ན་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ནང་ལ་གུས་ཞབས་བྱེད་དུས་ལྕེ་སྣར་གྱི་རེད་ཟེར་བ་དང༌། བོད་པས་ཁྲུས་རྒྱག་གི་མ་རེད་ཟེར་བ། བོད་པ་དྲི་མ་ཚ་པོ་ཡོད་ཟེར་བ་སོགས་བཤད་ནས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་སྣང་མེད་དང་མཐོང་ཆུང་བྱེད་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤོད་ཀྱི་འདུག རྒྱ་མིས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་བོད་པ་ཧ་ཅང་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ནས་སོ་སོའི་ལྟོ་གོས་སོ་སོས་འཚོལ་མི་ཐུབ་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཆེས་མུན་ནག་དང་། ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཡིན་སྟབས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་བཅིངས་བཀྲོལ་དམག་མི་ཡོང་སྟེ་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་ལའང་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་པ་དེ་འདྲ་རེ་ཟུང་ལས་སྤྱིར་བཏང་གིས་དེ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་མེད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གང་སར་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཤིང་། ངོ་ཤེས་པ་གསར་པ་ཡོང་དུས་རིམ་པས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་དོན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་གཏིང་ཟབ་ཤོས། ཡག་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་དྲི་མ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཚོར་གྱི་ཡོད། དེ་སྔ་ཀ་སྦུག་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཀ་ཡན་དེ་དག་བོད་པ་དང་ཚོང་རྒྱག་པའི་དོན་ལ་པད་ཤག་གི་གྲངས་ཀ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་སེ་འཐག་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཕྲན་བུ་རྒྱག་གི་འདུག དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལས་དེ་མིན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་སློབ་མཁན་དང༌། བོད་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་སྔ་མོ་ང་རང་ཚོར་རང་དབང་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་མེད།

དེང་སང་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་སྟོངས་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཕྱི་ལ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ནས་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བའི་སྐབས་ལ་གཞི་ནས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་སློབ་མཁན་དང༌། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེང་སང་ཧ་ཅང་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་པོ། བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སློབ་པའི་དོན་ལ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་སློབ་རྒྱུར་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པ་ཞེས་པ་འདི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འདྲ་འདྲའི་ནང་ང་ཚོ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱོན་ནས་བསྡད་མེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་པ་གསར་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤིག་ཚུགས་ཡོད། ཁ་ཤས་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཁ་ཤས་རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་པ། ཁ་ཤས་གྲོགས་པོའི་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཚོགས་པ་དང་སྐྱིད་སྡུག་གསར་པ་དེ་འདྲ་གསར་དུ་ཡོང་གི་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་ལ་ཚོགས་པ་གསར་པ་བཙུག་པ་དེ་འདྲ་མི་འདུག རྒྱ་མིའི་ལྟོ་ཟས་བྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་ལ་ཚོགས་པ་བཙུགས་པ་ཟེར་བ་ཕལ་ཆེར་གོ་མ་མྱོང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤགས་དང༌། ཤ་སྐམ་པོ་ཟ་མཁན་དང་ཟ་ཁང་མི་འདུག་ཀྱང༌། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་དང༌། དུས་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ནས་དངོས་གནས་སྙན་གྲགས་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད། ཞིབ་ཏུ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་པ་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། མ་གཞི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན་སྲིད་ཀྱང༌། དེ་སྔ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་རང་དབང་བྱས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ང་ཚོ་བོད་པས་མང་བ་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་མི་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྐབས་གཅིག་ལ་སོག་པོའི་འོག་ཡུན་རིང་བསྡད་པ་དང༌། སྐབས་གཅིག་ལ་མན་ཇུའི་འོག་ཡུན་རིང་བསྡད་ཡོད།

ཅ༽ མི་རིགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་དང་། བདེན་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད།

རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དེ་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དེ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་དེ་གཞན་ཕན་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ནང་མི་ཁྱོ་ཀ་ཕོ་ཆེན་དང༌། མོ་རྐང་རིལ་བཟོས་ཏེ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འགོ་ཚུགས་སྐབས་རྒྱ་མོ་རྐང་རིལ་དང་རྒྱ་མི་ཕོ་ཆེན་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་གདུག་རྩུབ་རེད་ཅེས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོས་མི་གསོན་པོ་རྐང་རིལ་དང་ཕོ་ཆེན་བཟོ་གི་མེད། དེར་བརྟེན་ཆེས་མུན་ནག་དང་ཆེས་གདུག་རྩུབ་སུ་ཆེ་མིན་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་ནང་བཙན་དབང་བྱས་ཏེ་བཤད་ས་མེད་པ་ལས་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་གདུག་རྩུབ་སུ་ཆེ་དང༌། ནག་ཉེས་སུ་ཆེ་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མིག་དཔེར་འོས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། རིག་གཞུང་སོགས་གང་ཐད་ནས་ལོ་རྒྱུས་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཧམ་པ་དང་སྤོབས་པ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། སྔར་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་ཤོག་བུའི་སྟག་རེད་ཅེས་བཤད་དེ་འཁྱུག་ཙམ་ཞིག་ལ་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་བཤད་པ་དེ་འདྲ་ནི་ཧམ་པ་ཡིན་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་མིན། དེང་སང་རྒྱ་མིས་ཨ་རིར་སྤྲེལ་ལད་ཧ་ཅང་འཁྲབ་དགོས་ཀྱི་འདུག ཨ་རི་ཤོག་བུའི་སྟག་ཡིན་ན་དེ་སྔ་ནས་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་ཆགས་ཚར་བ་རེད། སྟག་དེ་ཤོག་བུ་རང་རེད་མི་འདུག རྒྱུ་མཚན་མི་ལྡན་པའི་ཧམ་པ་བྱས་ན་མ་རབས་རེད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང་ཚོས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཀ་གང་ཡིན་ཀྱང་སྤོབས་པ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་དང༌། སྤོབས་པ་མེད་ན་སྒྲུབ་མི་ཐུབ། བློ་ཞུམ་ནས་ང་ཚོས་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ནས་བསྡད་ན་རྗེས་ལུས་ཐེབས་རྒྱུ་དང༌། ཕམ་གྱི་རེད། ང་ཚོའི་མི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། མི་རིགས་འདིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དཀའ་ངལ་མང་པོ་མྱངས་ཡོད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པ་ཞེས་མིང་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་སྤོབས་པ་སྐྱེད་དེ་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་ཟེར་བ་མིན། སྤོབས་པ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་གཉའ་མ་ཆག་པར་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་འབད་བརྩོན་གཉུག་བསྲིངས་ནས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེ་ནི་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་བཤད་པ་གང་ཡང་མིན། རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ནའང་མི་གཅིག་ཡིན་པས་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་གན་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་ནག་རང་གི་རིག་གཞུང་ཞེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། སྐྱིད་པོ་རྒྱ་མིར་དགོས་ལ་བོད་པར་ཡང་དགོས། ང་ཚོས་གང་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། རྒྱ་མི་སྐྱིད་པོ་དང༌། སྟོབས་ཆེན་ཡོང་བའི་དོན་ལ་བོད་པ་རྩིས་མེད་བཏང་ན་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་པ་ཡག་པོ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་རྒྱ་མི་རྩིས་མེད་བཏང་ན་མི་འགྲིགས། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོའི་དོན་ལ་བོད་པ་མུ་གེ་མྱོང་དགོས་པ་མུ་གེ་མྱངས། སྡུག་ཤི་རྒྱག་དགོས་པ་སྡུག་ཤི་བརྒྱབ། རྒྱ་མིའི་འདོད་པ་དང་མ་མཐུན་ན་ཁྲིམས་འོག་ལ་ཤི་དགོས་པ་བཅས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཤེས་ཐབས་མེད།

བར་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། དེང་སང་ཡང་བོད་པས་བོད་པའི་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་ཁྲིམས་འགལ་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་མིར་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་སྟེ་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་ཡང་དག་པར་བརྩི་བ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་མི་རིགས་དང་། སོ་སོའི་ལུང་པའི་དོན་ལ་ཤ་ཞེན་བྱས་པ་དེ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་བོད་མི་རིགས་རང་གི་ཞེན་ཁོག་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་གུས་བརྩི་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་མི་འགྲིགས་པར། ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་ངོ་སོ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་རྒན་བོད་ལ་མ་ཡོང་ན་བོད་པས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

ཆ༽ ཟས་གོས་ཆོས་རིག་དང་། སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན།

ངོས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ནས་བོད་པ་གྱོང་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ཏེ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་རེད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལྷོ་ལ་རྒྱ་གར་དང༌། ཤར་ལ་རྒྱ་ནག བྱང་ལ་སོག་པོ་བཅས་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་སོག་པོ་ཚོས་གྱོན་ཆས་ལ་ལྤགས་རིགས་འདྲ་མིན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་གྱོན་ཆས་དྲོ་པོ་ཡོད་ལ། སོག་པོའི་གྱོན་ཆས་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ནང་མང་པོ་སླེབས་ཡོད། ལྷག་དོན་དེ་སྔའི་གཞུང་ཞབས་ཚོའི་གྱོན་ཆས་མང་པོའི་ནང་སོག་པོའི་གྱོན་ཆས་ཡོད། གྱོན་ཆས་འདྲ་ཆགས་པོ་དང༌། ལྤགས་ཚགས་དྲོ་པོ་སོག་པོར་ཡོད་སྟབས་སོག་པོ་ནས་བླངས།

རྒྱ་མིའི་ལྟོ་ཟས་ཞིམ་པོ་དང༌། སྣེ་ཁ་མང་པོ་ཡོད་པས་བོད་པའི་ལྟོ་ཆས་ནང་དུ་ལ་ཕུག་དང༌། སྔོ་ཚལ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་ཟས་སྣ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང༌། རིག་གནས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་གི་ཐོག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དྲག་ཤོས་དང༌། གཏིང་ཟབ་ཤོས་ཡིན་པ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱ་གར་ནས་བླངས་པ་ཤ་སྟག་རེད། ང་རང་ཚོར་བཀའ་འགྱུར་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཙམ་དང༌། བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་མདོ་རེ་ཟུང་ཞིག་རྒྱ་ནག་ནས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་ཡོད། དེ་མིན་བཀའ་བསྟན་ཚང་མ་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་བ་ཤ་སྟག་རེད། ང་རང་ཚོས་དཔེ་ཆ་གང་འདྲ་ཞིག་ཀློག་ཀྱང་དབུ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཞེས་པ་ལས་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ཞེས་པ་ཕལ་ཆེར་མི་འདུག རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཡང་ཧ་ལམ་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་བཤད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་སྔ་ལོ་ངོས་ནས་མཐོང་བྱུང༌། ཧམ་པ་དེ་འདྲ་བཤད་འདུག དེ་ལ་སུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རེད་དམ།

ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དང་མཉམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཤ་སྟག་རེད། ང་ཚོ་བོད་པས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ལུང་པའི་ལྟོ་ཆས་གནམ་གཤིས་གྲང་མོའི་ནང་ལ་ཞིམ་པོ་མེད་པ་རྣམས་དོར་ཏེ་དངོས་གནས་ཀླད་པའི་ལྟོ་ཆས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་པོ་ཡོད་རྣམས་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་བླངས་པ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག་པ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་པས་དངོས་གནས་སྙིགས་དོར་བཅུད་ལེན་བྱས་ཡོད་པས་མི་རིགས་ཀྱི་སྤོབས་པ་དང༌། རང་གི་ལྟ་བ་འཛིན་རྒྱུའི་འོས་བབས་ང་ཚོར་ཡོད།

ཇ༽ སྔོན་གྱི་བྱུང་རབས་དང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ།

རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིའི་དོན་ལ་བོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བ་ནས་རྡོག་རོལ་བཏང་བ་དེ་མ་འགྲིགས་པ་རེད། དེར་ང་ཚོས་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཡང་སྐྱིད་པོ་དགོས་ལ། ང་ཚོ་བོད་པའང་སྐྱིད་པོ་དགོས། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀ་སྐྱིད་པོ་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བྱེད་དགོས་སམ་ཞེ་ན། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་ས་འདྲེས་གནས་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིས་སུ་ཆགས་པ་ཞིག་མ་རེད། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་སྐབས་རེ་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། སྐབས་རེ་དམག་འཁྲུག་གི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་སྡུག་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པ་འདི་ད་རེས་གཅིག་པུ་མིན་པར་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་ཡོད།

སྐབས་རེ་རྒྱ་ནག་དང་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་པས་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤-༡༩༥༥ ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ཟླ་བ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་བསྡད་པ་རེད། པེ་ཅིང་ནས་ཡར་འཁོར་སྐབས་ཤིས་རྔན་ཞེས་པའི་ལུང་པ་དེར་སྡོད་དུས་གསལ་པོར་དྲན་པ་ཞིག་ལ། ཉིན་གཅིག་དགོང་དྲོ་ཞིག་ལ་གནའ་སྔ་མོའི་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པ་རེད་ཟེར་བ་ཞིག་ལ་ལྟ་སྐོར་དང་འཆམ་འཆམ་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ས་ཆ་གྲོང་གསེབ་ལྟ་བུ་ལྕགས་རི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཏེ་ངལ་གསོས་ནས་སྡོད་སྐབས། རྒྱ་མི་དཔོན་པོ་དེས་སྔར་བོད་ཀྱི་དམག་མི་འདི་བར་དུ་སླེབས་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གོང་མ་འདི་ནས་བྲོས་དགོས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌།

དེ་དུས་ངོས་རང་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་བྱུང༌། ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་སྐབས་དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལ་ཆེན་པོ་དེ་བརྒྱབ་ནས་གཡའ་རྔན་ཞེས་པའི་ས་ཆར་སླེབས། གཡའ་རྔན་ནས་ད་དུང་དྲིན་ཏུ་བར་གང་འཚམ་འགྲོ་དགོས། དྲིན་ཏུ་ནས་ཤིས་རྔན་བར་གནམ་གྲུར་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྔར་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཐག་ཉེ་པོ་འདི་འདྲ་མིན་པར་གང་ལ་གང་འཚམ་ས་ཐག་རིང་པོ་ཡོད། ས་ཐག་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གོང་མ་རང་གི་རྒྱལ་སར་སྡོད་མ་ཐུབ་པར་བྲོས་དགོས་པའི་དམག་ཤུགས་ཤིག་ཡིན་དུས་དམག་མི་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་མེད་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་མི་ཐུབ། དམག་མི་དེ་འདྲ་ཞིག་འདི་བར་སླེབས་དུས་དེ་ལ་དཔགས་པའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་རྒྱགས་སོགས་ཡོད། མ་གཞི་སྔ་མོའི་དམག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་ཡང༌། གང་ལྟར་བོད་པའི་དམག་མི་ཤིས་རྔན་བར་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་གོང་མ་སྡོད་མ་ཐུབ་པར་དེ་ནས་བྲོས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་དེས་བོད་པའི་དམག་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་འདུག

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་མོ་གངྒཱ་བར་བོད་པའི་དམག་མི་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་སྐབས་རེ་འཆམ་པོ་དང༌། སྐབས་རེ་འཁྲུག་སྟེ་བསྡད་པ་རེད། བོད་དང་རྒྱ་ནག་འཆམ་པོ་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་རྡོ་རིང་ཐོག་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྲིས་པའི་ཡི་གེའི་ནང༌། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། ཅེས་འཁོད་འདུག་པ་དེ་དངོས་གནས་རེད། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅིང༌། རྒྱ་མི་འབུ་ལ་དགའ་པོ་རེད། འབུ་ཚ་བའི་ལུང་པར་མ་གཏོགས་མེད་པས། ཁོ་རང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ལོག་ན་འབྲས་ཞིང་ཡང་ཡོད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ཁར་འབུ་མང་པོ་ཡོད། བོད་ས་མཐོ་པོ་དང་གནམ་གཤིས་གྲང་མོའི་ནང་ལ་འབུ་མང་པོ་མེད། རྒྱ་མིས་སྦལ་པ་དང༌། ཉ་ཕྲུག་ཆུང་ཆུང་ང་ཚོ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡུལ་དེ་འདྲ་མང་པོ་བསྒྲུགས་ནས་ཟ་གི་འདུག ད་དུང་ཅོང་མོ་དང༌། ཁང་བྱིའུ་ཆུང་ཆུང་དེ་དག་ཁོང་ཚོས་བྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་གི་འདུག

ང་ཚོ་བོད་པས་འབུ་ཟ་གི་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་མར་དང་རྩམ་པར་དགའ་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ལུང་པའི་སེམས་ཅན་བཀའ་དྲིན་ཅན་འབྲིའི་འོ་མས་མར་བཟོས། གཡག་གི་རྩིད་པས་སྦྲ་གུར་བཟོས་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་རེད། འདི་འདྲའི་སེམས་ཅན་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་དག་བོད་ས་མཐོའི་ཐོག་མ་གཏོགས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་ལ་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ངང་པ་དང༌། བྱ་དེ་མཉམ་དུ་རྒྱ་ཐང་ལ་ཕྱིན་ན་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་པ་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་རེད།

ཉ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་། ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས།

བོད་ལ་རྒྱ་མི་ཡོང་ནས་བོད་ལས་སླ་པོར་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་བསམ་པ་དང༌། ལས་སླ་པོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་བསམ་པའི་རེ་བ་བརྒྱབ་ཀྱང༌། ད་བར་བོད་མིའི་སེམས་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་མེད་པ་དང༌། འཛུགས་སྐྲུན་ཡང་བྱེད་ཐུབ་མི་འདུག གཞུང་ལམ་བཟོས་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དམག་ལམ་དང༌། དེའི་ཐོག་རྒྱ་མི་ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་བོད་ནང་བསྡད་པ་དེ་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆེད་རེད། དེ་འབྲེལ་སྨན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ། བཟོ་གྲྭ་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་དངོས་གནས་བོད་པར་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་དྲིན་ཆེན་པོ་འཇགས་པའི་ཤ་ཚ་རྣམ་དག་གི་འཆར་གཞིའི་ཐོག་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མཐོང་གི་མི་འདུག

རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་པ་དེས་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ས་མཚམས་ཞེས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་མེད་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ས་མཚམས་ཞེས་པ་ཞིག་མེད། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་རེད། དབྱིན་ཇིས་བོད་ལ་དམག་དྲངས་པ་དེ་ལས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མཚམས་ལ་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ལྷོ་ནུབ་ས་མཚམས་བརྟན་པོ་བཟོས་པ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་ལ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྙོག་དྲ་སྣོན་མ་ལངས་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད།

དེ་ནས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་རྒྱ་མིར་བློ་རྩ་བ་ནས་ལྟ་གི་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་རྒྱུན་དུ་ཁ་ནས་བློ་མཐུན་དང༌། གྲོགས་པོ། སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་ནང་བོད་པ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གོ་ས་མཐོ་པོར་སླེབས་ཀྱི་འདུག་དང་མི་འདུག དེ་བཞིན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་ཟེར་བའི་ནང་ངོ་ཐོག་གི་ལས་ཀའི་འགན་དེ་སུས་འཁྱེར་གྱི་འདུག་གམ། ང་ཕོད་དང༌། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཚན་གནས་རིམ་པ་ཞིག་འབུལ་གྱི་ཡོད་ནའང་ངོ་ཐོག་གི་དབང་ཆ་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ང་ཕོད་གཉིས་ཀས་རྒྱ་མིའི་གདོང་ལ་གཟིགས་ཏེ་བག་ཟོན་བྱས་ཏེ་བཞུགས་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་ལ་ཆོ་སང་ལྟ་བཞིན་གནང་རྒྱུ་ཞིག་མ་གཏོགས་རང་དབང་མེད།

གང་ལྟར་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་བཟས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་བ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། འགོ་སྟོད་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་མ་ཤེས་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་མ་བསགས་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་དེ་དག་ཡིན་པ་རེད་བསམ་པ་དང༌། སོ་སོའི་གྲལ་རིམ་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་དང༌། གུང་བྲན་རིང་ལུགས། གསར་བརྗེ། ཡར་རྒྱས། བཅིངས་འགྲོལ་སོགས་ཤོད་སྐབས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་བྱུང་བ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་གཤིབས། དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བསགས་དུས་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་སྡུག་ཆག་ཡིན་ཀྱང་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཤིག་གིས་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཤིག་རེད། དེང་སང་བོད་མི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་ཚེ་གཡོག་ཆགས་འདུག དེ་དག་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ཤེས་དུས་ལས་བྱེད་པ་ཕལ་མོ་ཆེའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ང་བོད་མི་ཡིན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་རྒན་འདི་ཚོ་བསམ་པ་ཞིག་བསམ་བློའི་ནང་སླེབས་ཡོད།

རྒྱ་མིས་བོད་པར་བློར་ཇི་ཙམ་འགེལ་གྱི་ཡོད་མེད་གནད་དོན་འདི་ཚོའི་སྟེང་ནས་ཤེས་ཀྱི་རེད། ཁ་ནས་སྤུན་ཟླ་དང༌། ཏང་ཡོན་ཡིན་ན་བློ་མཐུན་པ། གྲོགས་པོ། ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཐོག་ལས་ཀ་བསྐུལ་སྟངས་དང༌། མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་བལྟས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྒྱ་མིར་ད་བར་བྱ་ལོང་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བ་མིན། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། ལོ་དེའི་རིང་དང༌། ལྷག་དོན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཚུན་ཆད་ལ་ཁོང་ཚོར་འདོད་པ་གང་ཡོད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་རྒྱ་མིས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་བློས་འཁེལ་བའི་བོད་ཀྱི་འགན་འཁུར་ཐུབ་མཁན་གྱི་བོད་མི་རྡོག་པོ་གཅིག་སྟོན་རྒྱུ་མི་འདུག བོད་པ་ན་གཞོན་ནང་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟེ་དངོས་གནས་མི་མང་གི་སྤྱི་མོས་ཡོད་པ། རྒྱ་མིས་བློས་འཁེལ་བ། ལས་ཀའི་འཇོན་ཐང་ཡོད་མཁན་གྱི་བོད་པ་ད་དུང་རྡོག་པོ་གཅིག་སྟོན་རྒྱུ་མི་འདུག དེ་དག་གང་ཞིག་བྱས་པ་རེད་དམ། ང་ཚོ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་རོགས་རམ་བཙལ་ཏེ་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པར་བརྟེན་དེང་སང་མི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་དོན་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དག གང་ལྟར་ཆབ་སྲིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་འགན་འཁུར་ཐུབ་མཁན་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཡོད། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ད་དུང་དེ་འདྲ་ཐོན་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་པ་དེ་གང་ཞིག་བྱས་པ་རེད་དམ།

ཏ༽ ཚེ་གཡོག་གི་བོད་མི་དང་། ཐོབ་ཐང་བར་བཟོས།

དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ལོར་རྒྱ་མི་བརྒྱ་ཆ་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་འཐེན་གྱི་ཡིན་ཞེས་ཧུའུ་ཡའོ་པང་ལྷ་སར་ཡོང་སྐབས་བཤད་དེ་གང་ལ་གང་འཚམ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་ཡིན་པ་རེད། རྗེས་སུ་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག བོད་པས་ལག་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཁ་འཕངས་ལག་འཕྱིས་ཀྱིས་ལྷ་སར་ཨར་པོ་རྒྱག་མཁན་རྒྱ་མི་ལག་ཤེས་པ་ཕོན་ཆེ་སླེབས་ཤིང་། བོད་པ་རྡོ་བཟོ་བས་རྡོ་བཟོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། བོད་པ་རྡོ་བཟོ་བས་ཨར་པོ་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ། བོད་པ་ཤིང་བཟོ་བས་ཀ་གདུང་བཟོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ། བོད་པས་ཨར་འདམ་བསྲེས་སྦྱོར་བྱེད་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་འདུག འདི་དག་གང་ཞིག་བྱས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱས་སྟབས་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འགན་དེ་རྒྱ་མིར་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་མི་འདུག བོད་པ་རྣམས་མི་ཚེ་སྡུག་ཟད་ལ་གཏོང་རྒྱུའི་ཚེ་གཡོག་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་པ་ལས། ངོ་མའི་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་ཀ་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་བོད་པས་འཇོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་སློབ་གསོ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ཡོད་ན་རྒྱ་མིར་འདོད་པ་གང་ཡོད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་མ་རེད་དམ།

མེ་ཤུགས་ཕུར་མདའ་བཟོ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རིག་གནས་དང༌། ཚན་རིག་གཏིང་ཟབ་ལོ་མང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ན་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་ལས་ཀ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ད་འཚམ་ཡོད་དགོས་ཚོད་ཀྱང་མི་འདུག་པ་གང་ཞིག་བྱས་སམ་ཞེ་ན། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ལྟ་སྟངས་དེ་བོད་མི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གཡོག་བསྐུལ་བྱ་རྒྱུའི་འདུ་ཤེས་ལས། གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་བོད་པས་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཡོང་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་མི་འདུག་ལ། འཆར་གཞི་ཡང་བཏིང་མི་འདུག དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ནད་མ་ཐེག་པར་སྐད་རྒྱག་དགོས་དོན་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོས་དོན་མེད་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་སྐད་བརྒྱབ་པ་མིན།

རྒྱ་མི་དུང་ཕྱུར་བཅུ་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ལ། ང་ཚོར་ཡང་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོ་རྟག་པར་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་གང་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟར་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གིས་འགྲོ་སོང་བཏང་ཡོད། འགྲོ་སོང་བཏང་བའི་མཐའ་མ་ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་ལྷ་སར་ཡོང་སྐབས་ཧ་ལས་ཏེ་ད་ལྟ་བར་དུ་འགྲོ་སོང་བཏང་བ་རྣམས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོར་གཡུགས་པ་རེད་དམ་ཞེས་ཤོད་དགོས་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར་དབུས་གཞུང་ནས་འགྲོ་སོང་བཏང་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང༌། བོད་ཀྱི་ལུང་པ་དང༌བོད་མི་མང་ལ་དོན་ཕན་གང་ཡང་བྱུང་མེད།

དེ་བཞིན་དུ་བོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིག་ཆའི་ཐོག་འདྲ་ཆགས་པོ་ཡོད་ནའང༌། ངོ་མ་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་བའི་སྐབས་ལ་ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱ་མི་ལས་བྱེད་པའི་བུ་ཕྲུག་དེ་དག་ལ་སྔོན་དང་པོར་ཐོབ་ཐང་རག་གི་ཡོད། བོད་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནང་སློབ་གྲྭ་དྲག་གྲས་ལ་ས་སྟོང་རྐུབ་སྟེགས་བཞག་པ་དེ་དག་ལ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་ཕྲུ་གུ་དེ་དག་ལ་གཏོང་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་སྐབས་རྒྱ་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་འཕྲོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ཡིག་ཚད་ལོངས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཡོང་གི་མི་འདུག བོད་པར་ཐོབ་ཐང་སྤྲད་ཡོད་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཐོག་ཐོབ་ཐང་དེ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་མེད་པ་གསལ་པོ་འདུག བོད་ནང་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དམག་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱ་མི་ལས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཕོགས་དང༌། འགྲོ་སོང་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་མི་ཚུན་ལ་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་ནས་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱབ་སྣོན་ཡིན་ཞེས་དངོས་ཟོག་ཕྲན་བུ་གཏོང་གི་ཡོད་ནའང་བོད་ནང་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་མི་ཚོས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ངོ་ཤེས་ཀྱི་མགོ་འདྲེན་ལྟག་སྒོ་བརྒྱུད་ནས་གང་ལྟར་ཁོང་ཚོས་འཁྱེར་འགྲོ་གི་ཡོད། ཅ་དངོས་ལེགས་པ་ཞིག་ཡོད་ནའང་རྒྱ་མི་ལས་བྱེད་ཚོའི་ལག་པར་འགྲོ་གི་འདུག ངོ་ཐོག་ཅ་དངོས་ལེགས་པ་རྒྱ་མི་ཚོར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་ནས་སྤྲད་ན་བདལ་གླ་འགྲོ་མ་དགོས་པ་ཁེ་བཟང་རེད། བོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་རྒྱ་ནག་ནས་བདལ་གླ་སྤྲད་དེ་བཏང་ནས་ལྷ་སར་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་མིའི་ཨམ་ཕྲག་ནང་འགྲོ་གི་འདུག དེར་བརྟེན་དངོས་གནས་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་བར་དུ་བྱེད་སྟངས་ཡག་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད།

དེ་ལ་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་དུས་མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་དུ་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁ་བྲལ་སུས་བཏང་བ་རེད་དམ། དུད་འགྲོ་ཁྱི་ཕག་ཅིག་དང༌། བྱ་བྱིའུ་བྱོལ་སོང་ཞིག་ཡིན་ནའང་བྱམས་པོ་བྱས་ན་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད། སྡུག་པོ་བཏང་ན་སུས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ། སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་ལ་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་རེད། བོད་པ་རྒྱ་མིར་སྣ་འཚིག་པ་དེ་བོད་པའི་རང་གཤིས་སྡུག་དྲགས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་མི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་དྲགས་པ་རེད་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། སྣ་འཚིག་བཞིན་དུ་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་དེའི་འོག་ལ་སྡོད་དགོས་དོན་མེད། དེ་ནི་མི་ཕར་བཞག སྒོ་ལ་བཏགས་པའི་སྒོ་ཁྱི་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྦྱིན་བདག་གིས་རྒྱུག་པ་མང་པོ་གཞུས་ན་ལྕགས་ཐག་བཅད་ནས་བྲོས་རྒྱུའི་བྱུས་བྱེད་ངེས་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མིག་གཉིས་དང་རྣ་བ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་གྱི་འོག་ལ་སྡོད་ཀྱི་རེད་དམ། ཁག་པོ་རེད།

ཐ༽ དཀའ་སྡུག་གི་ལོ་ཟླ་དང་། བོད་མིའི་འཆི་རྐྱེན།

དངོས་གནས་རྒྱ་མིས་བོད་པ་ཁ་བྲལ་བྱེད་འདོད་མེད་ན་བྱམས་པོ་བྱེད་དགོས། འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ཀྱི་རིང་ལ་དངོས་གནས་རྒྱ་མིས་བོད་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བྱམས་སྐྱོང་བྱས་ཡོད་ན་བོད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདིར་སྡོད་ཀྱི་མ་རེད། བོད་པ་ཁ་བྲལ་འགྲོ་གི་འདུག ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་དགོས་པའི་ཁ་བྲལ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བཟོས་པ་རེད། དེ་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག་ལ་ཤོད་སའང་མི་འདུག ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་མུ་གེས་ལུང་ཚན་ལུང་ཚན་ནང་མི་མང་པོ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཁོད་མྱོང་དང་ཐོས་མྱོང་མེད། རྒྱ་མི་སླེབས་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧-༡༩༥༨ ནས་བཟུང་སྟེ་ཨ་མདོ་ཁུལ་དང༌། ཁམས་ཁུལ། དེ་ནས་དབུས་གཙང་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ཚོའི་ནང་རིམ་པས་ལྟོ་ཆས་རྫོགས་ནས་བཟའ་རྒྱུ་མེད་པར་མུ་གེས་ཤི་སོང་ཞེས་བར་ལམ་སྐྱབས་ཞུ་མང་པོ་འབྱོར་གྱི་འདུག བོད་ནང་ཕར་གཉེན་འཕྲད་ལ་སོང་བ་དང༌། བོད་ནས་ཚུར་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་མཁན་བཅས་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་སྐབས་ཚང་མས་མིག་ཆུ་བཏང་ནས་ངའི་ཕ་བཙོན་ཁང་ནང་ཤི་སོང༌། མ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་སོང༌། ཨ་ཞང་འཐབ་འཛིང་འོག་གྲོངས་སོང༌། ཨ་ཁུ་དམར་གསོད་བཏང་སོང་ཞེས་པ་དེ་འདྲ་མ་གཏོགས་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོ་བྱས་ནས་ཤོད་རྒྱུ་ཧ་ལམ་མི་འདུག ང་ཚོས་འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་པོ་ཞིག་མྱོང་བཞིན་དུ་ད་དུང་སྡུག་པོ་དེ་མྱངས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད།

བར་ལམ་རྒྱ་མིས་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་བཟུང་བ་དེར་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ན་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་བར་ལམ་ཕམ་ཉེས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བྱུང་སྟེ་ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐད་དེང་སང་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྲན་བུ་ཞིག་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་ཀུན་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་དེ་ཅུང་ཡག་པོ་རེད། དེ་དང་འབྲེལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལའང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་གཉེན་འཕྲད་ལ་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཡོང་སྒོའི་དོན་དུ་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་མི་མང་པོ་བོད་ནང་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་དོན་ཧུའུ་ཡའོ་ཕང་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་སྐབས་ལ་ཁོང་གིས་དེ་སྔ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག དེ་སྔ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་དག་དགོངས་དག ཕྱིན་ཆད་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ནས་བཤད་ཡོད་པ་དང༌། ཏང་གི་ཚོགས་འདུའི་ནང་ལའང་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། རྒྱ་མིའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་རྒྱུན་རྒྱ་མིས་ནོར་འཁྲུལ་ངོས་ལེན་བྱེད་པ་དེ་ཧ་ལམ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཁོ་རང་ཚོས་ནོར་བ་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དེ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

ཡིན་ནའང་ཕྲན་བུ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་བ་དེར་ང་ཚོས་རྒྱ་མིས་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་རྒྱུ་སྔ་ཐག་ཆོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ཡིད་ཆེས་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་ད་ལྟ་ལོ་ལྔ་དྲུག་ནང་གི་འགྱུར་བ་དེ་ལམ་སང་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་འཕྲལ་སེལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ལྷུག་ཏུ་སོང་སྟེ་སོ་སོར་འགན་གཙང་སྤྲད་ནས་འཚོ་བ་ཐབས་འཚོལ་ཐུབ་ན་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་ས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། ཁ་ཤས་ལ་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་འདྲི་སྐབས། ད་ཆ་ཡག་ཆོད་དང་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་ཡོད། འདི་ལས་སྡུག་ཏུ་མ་ཕྱིན་ན་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག་ཟེར་མཁན་དེ་འདྲ་འདུག དེ་ནི་ཁག་མེད། བར་ལམ་སྡུག་པོ་མྱངས་ཆེ་ཐག་ཆོད་པས་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྡུག་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཨའུ་ཙམ་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་འགྲིག་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཆོག་ཤེས་བྱེད་པའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་མེད།

ད༽ མི་རིགས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དང་། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་དེ་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཅིག་པུ་མ་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་ལ་ཐུག་ཡོད། ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སྔ་ལོ་ཏང་གི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་གི་ཡིག་ཆ་ཨང་དྲུག་པ་ཟེར་བ་དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ནང་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་འདྲ་མང་པོ་བཀོད་འདུག འོན་ཀྱང་ད་ཕན་ལག་ལེན་ལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བསྟར་གྱི་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག དེ་དག་ངོ་མ་ལག་ལེན་ཐོག་ཡག་པོ་བསྟར་ཏེ་བོད་ནང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད། ད་ལྟ་དེ་ལྟར་མི་འདུག

གལ་ཆེ་ཤོས་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཛ་དྲག་དང༌། གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ད་ཕན་རྒྱ་མིས་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་དེ་ང་ཚོའི་ཤེས་ཚད་ཀྱིས་མ་འདང་བ་ཡིན་སྟབས་མཐོང་ཆུང་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོང་ཆུང་མྱོང་མུས་ཡིན་པ་ལས། འཛམ་གླིང་ཐོག་མངོན་པར་བསྟོད་སའི་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་མེད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པར་དཔག་ཚོད་ཀྱིས་འགྲོ་ཚོད་བརྩིས་ཏེ་བོད་པ་རྗེས་ལུས་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་སེལ་དགོས་ཟེར་ན། རྩ་བ་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ལ་མཐུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད། དེའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་སྦྱངས་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ལྷག་དོན་བོད་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་ནང་སློབ་གྲྭ་ཐེབས་ཆག་ཅིག་ལས་མེད་ནའང་དེ་ལ་ཕྲུ་གུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་བཏང་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན་དྲག་ཏུ་འགྲོ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། རྒྱ་ཡིག་སློབ་མཁན་རྒྱ་ནག་ནང་མི་ས་ཡ་དང་དུང་ཕྱུར་ཡོད། སྔོན་ལ་ཁ་ཚ་ལག་ཐོགས་གལ་ཆེ་ཤོས་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་ཐོག་ནས་བརྩིས་ན་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད། བོད་ཡིག་བོད་པས་མ་སྦྱངས་ན་སུས་སྦྱོང༌། བོད་ཡིག་ལ་བོད་པས་བདག་པོ་མ་བརྒྱབ་ན་སུས་རྒྱག དེ་བརྟེན་བོད་ཡིག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡང་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་བོད་ཡིག་བསླབ་ཀྱི་མི་འདུག་ན་ཕྲུ་གུ་མ་བཏང་བར་བོད་ཡིག་བསླབས་ན་ཕྲུ་གུ་གཏོང་གི་ཡིན། བོད་ཡིག་མ་བསླབས་ན་གཏོང་གི་མིན་ཞེས་བཤད་ནའང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་རེད། བོད་ཡིག་བསླབས་ན་སློབ་གྲྭར་ངེས་པར་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ན་ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་དང་པོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ལ་བརྩིས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ནང་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ཏེ་ལོ་དེ་དང༌། དེའི་ཕྱི་ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་འབད་བརྩོན་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་དང་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་རེད། གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

ན༽ རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་དང་། ཁུངས་བཙན་གྱི་དཔང་རྟགས།

དེ་ནས་ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་དེང་སང་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་གཏོང་བའི་སྐབས་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་ཆོག་ཤེས་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། རྩ་བ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་དེ་ཏན་ཏན་མེད། རྒྱ་མིའི་རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཚོང་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེ་མི་གཅིག་ལ་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་མེད་པ་ཆགས་ན་སྲིད་བྱུས་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ཡོང༌། ཏེང་ཞའོ་ཕིང་སྡོད་པའི་རིང་ལའང་གང་འདྲ་བྱས་ཡོང་ཞེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཚང་མས་བློ་གཡེང་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་ད་ལྟ་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མེད་པས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་དངོས་གནས་ཤ་ཚ་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ད་ལྟ་དེ་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་པས་བོད་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་པས་ཁ་བྲལ་གྱི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ནས་བོད་པས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡུག་པོ་མྱངས་པ་དེ་མྱོང་དགོས་ངེས་ཡིན་ཚུལ་བྱེད་པ་དེས་འགྲིག་གི་མི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱལ་རབས་མ་བྱུང་གོང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། རྒྱལ་རབས་བྱུང་རྗེས་བོད་དང་རྒྱ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཆགས་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཡིག་ཆ་གཟུ་བོར་གནས་ཏེ་རང་བཞིན་དྲང་པོར་བརྗོད་པ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་ལ་རྒྱ་བོད་ཧོར་གསུམ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོར་བཤད་པ་ལས་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ཞིག་བཤད་མི་འདུག

རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་དུས་རྒྱ་ནག་ཅེས་པའི་ཚིག་གི་ཚབ་ལ་ཀྲུང་གོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གསར་པ་ཞིག་བཅུག་ནས་བོད་ཀྲུང་གོའི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་གི་འདུག དེ་ནི་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ལས། ངོ་ཐོག་བྱས་ན་ཀྲུང་གོ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་ནག་རང་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པའི་ནང༌། རྒྱ་ནག་སྟོང་ཁུན་རྒྱལ་པོ་འདྲ་ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བས་མཛད་པ་དེའི་ནང་ལ་ཇོ་བོ་རྗེའི་འཁྲུངས་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་གསུང་དུས་དེའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་དེ་རྒྱ་ནག་སྟོང་ཁུན་རྒྱལ་པོ་ནང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཚིག་འདི་གསུངས་ཡོད། འདིའི་ཡི་གེ་སྟོང་ཁུན་ཞེས་བྲིས་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཟུར་ཆག་སྟེ་སྐད་ཉམས་སོང་བ་རེད། དོན་དངོས་རྒྱ་ནག་ཅེས་བོད་སྐད། སྟོང་ཁུན་ཞེས་རྒྱ་སྐད་ཡིན་ཞིང་། ང་ཚོའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པའི་ནང་ལ་སྟོང་ཁུན་ནམ་ཀྲུང་གོ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་གོ་བ་ལས། འདིའི་ནང་བོད་ཐེ་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཆགས་མེད། དཔེར་ན། བོད་པ་ཁ་ཤས་ལ་རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ཏེ་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ལ་སླེབས་དུས་ཀྲུང་གོའི་ས་མཚམས་ཞེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤོད་རྒྱུ་མེད། ཀྲུང་གོའི་ས་མཚམས་རྒྱ་སྐད་དུ་འར་ལང་ཧྲན་ཟེར་བའི་རི་དེའི་རྒྱབ་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་ལས་འདི་ཁུལ་དུ་གཏན་ནས་མེད། གལ་སྲིད་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཞེས་བརྗོད་ན་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན། བལ་པོའི་ས་མཚམས་ཞེས་བརྗོད་ནའང་འགྲིག ཀྲུང་གོའི་ས་མཚམས་ཞེས་བརྗོད་ན་མ་དག་རྒྱུན་འབྱམས་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།

པ༽ ཆིངས་དོན་བཅུ་བདུན་དང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ཚོར་བོད་ཀྱི་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་དགོས་བྱུང་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཅས་ལ་དངོས་གནས་སྲིད་དོན་གྱི་དབང་ཤེད་མེད་པར་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དྲང་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཅེས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་མིན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང༌། ཐོབ་ཐང་ཡག་ཤོས་ཤིག་དགོས་པ་དེ་ནི་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱལ་རབས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཅི་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་དོ་བདག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དགོས་པ་དེ་རེད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་རྩ་བ་ནས་གཏོགས་མེད། ཡིན་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་དང༌། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པ་དེ་འདྲ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཞིག་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་མེད་པ་ཆགས་སྐབས་དུམ་བུར་གྱེས་ཀྱི་ཡོད་ལ། མི་རིགས་ཐ་དད་ཅིག་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཆགས་སྐབས་མི་རིགས་ཐ་དད་ཡིན་ནའང་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད།

རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ནའང་ཐོག་མར་བོད་ལ་ཡོང་སྐབས་ཐ་མ་ཞི་བའི་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་གང་ཞིག་བྱས་ནས་ཆགས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་དམག་ཨ་མདོ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་ནས་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པའི་མུར་ཆབ་མདོ་བར་སླེབས་པ་རེད། དེ་ནས་ཆབ་མདོར་བསྡད་དེ་བོད་གཞུང་དང་གྲོས་མཐུན་བཞག་དགོས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་མིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་དེ་ཆིངས་ཡིག་མ་རེད། གྲོས་མཐུན་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཆིངས་ཡིག་ཅེས་བརྗོད་ན་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་ཞིག་གི་གནས་ཆུལ་རེད། འདི་ནི་དབུས་གཞུང་དང་ས་གནས་གཞུང་དབར་ལ་གྲོས་མཐུན་བཞག་པ་ཞིག་རེད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། གྲོས་མཐུན་ཡིག་ཆ་དབྱིན་ཇིའི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་བའི་ནང་ལ་ཆིངས་ཡིག་ཅེས་པའི་མིང་ཚིག་དེ་རང་གཅིག་པ་བསྒྱུར་འདུག་པ་ལས་སོ་སོ་བྱས་ནས་བསྒྱུར་མི་འདུག

དེ་བཞིན་ཀྲུང་གོ་ཞེས་པ་དེ་བོད་སྐད་ནང་ཀྲུང་གོ་དང་རྒྱ་ནག་དབྱེ་བ་ཕྱེ་གི་ཡོང་ཀྱང༌། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཀྱི་ནང་ལ་ཀྲུང་གོ་ཟེར་རུང༌། རྒྱ་ནག་ཟེར་རུང་གང་ལྟར་ (China)ཆའེ་ན་ཟེར་བ་ཞིག་ལས་མེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་སྐད་གཉིས་ཀྱི་བར་མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཤེས་དགོས། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་འདྲ་རེད།

ཕ༽ གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དང་། བཙན་བྱོལ་བའི་གྲུབ་འབྲས།

དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མིའི་འོག་སྡོད་འདོད་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་གི་ལས་བྱེད་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རེ་ཟུང་ནི་འདྲ་མིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྲིད་པ་ལས། མང་ཆེ་བ་ནི་དངོས་གནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང་། ལ་རྒྱ་མི་བསམ་མཁན་ཧ་ལམ་མེད། ད་ལྟའི་དུས་འདིར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཟུང་ནས་ཡིད་གཟབ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། མགོ་སླ་པོ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མིན། ཚང་མས་བློ་བདེ་པོའི་ངང་ནས་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཡིན། ང་ཚོ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་རྗེས་འབྲང་པ་ཡིན། ང་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པ་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་དང༌། རིགས་བརྩི་ས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་བསམ་པའི་སྤོབས་པའི་ཐོག་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པ་བྱེད་དགོས། ད་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རིང་གལ་ཆེ་བ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དཔལ་འབྱོར་ཐད་སོ་སོ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཉུང་ཤས་ཡོད་ཀྱང་མང་ཆེ་བ་འགྲིགས་ངེས་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་གལ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཤེས་ཡོན་རེད། ཕྲུ་གུ་ལོ་གཞོན་པ་རྣམས་དབྱིན་ཇི་གཅོ་བོར་གྱུར་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཐད་སྤྱིར་བཏང་བཤད་ན་འགྲིགས་ཙམ་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་གི་ནང་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སླེབས་ཡོད། བོད་དུ་རྒྱ་མིས་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རྡོག་པོ་གཅིག་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་ལ། གཏོང་གི་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ཤེས་ཡོན་ཐད་རྒྱ་གར་ནང་ལེགས་པ་ཆགས་འདུག

དེ་བཞིན་གདན་ས་ཁག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གིས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཤད་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་ཚང་མས་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲི་ཞུ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་བལྟས་ན་བོད་ནང་ལས་འདི་ཁུལ་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་འཆད་སྤེལ་དང༌། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གང་ཐད་ནས་ལེགས་པ་ཡོད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་བྱས་རྗེས་གང་ལ་གང་འཚམ་བཞག་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ནས་བཤད་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་དང༌། ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་ཕྲན་བུ་ནི་མིའི་ཆོས་ཉིད་རེད། ཆེ་སའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཚང་མ་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་འཐེན་འཁྱེར་ཕྱོགས་རིས་མ་བྱས་པར་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་དང་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་བཟོ་འདུག

བ༽ གངས་ཅན་བོད་མི་དང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་ལམ་ལུགས།

དེ་སྔ་ཕན་ལ་ཡིན་ན་ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལྷ་ས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཉུང་ཞིང་ཧ་ལམ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བཞིན་ཁམས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་སྡེ་བོད་སྡེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བསྡད་པ་དང༌། ཨ་མདོ་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱ་སྡེ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་དང༌། ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནི་ཁྲིམས་མགོ་རང་བཙན་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་ཀྱང་མ་སླེབས། འདི་ནས་བོད་གཞུང་གི་དབང་ཤུགས་ཀྱང་དམིགས་བསལ་མ་སླེབས་པར་བསྡད་པ་རེད།

བར་ལམ་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་སྡུག་པོ་གཅིག་གྱུར་བཏང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་གངས་ཅན་ཞེས་པའི་ཚིག་གཅིག་གི་འོག་ཏུ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ལ་འདྲིལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོ་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་ཤོག་སྒྲིལ་བྱས་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ལམ་ལུགས་ཟེར་བ་མི་རིགས་གཅིག་གིས་མི་རིགས་གཅིག་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། དབང་བསྒྱུར་སའི་ས་ཁུལ་དེ་མ་འཆམ་པ་བཟོས་པ་དང་། ཁ་བྲལ་དུམ་བུར་བཏང་སྟེ་ནུས་པ་ཆུང་དུ་སོང་སྐབས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཀྱང་ཧ་ལམ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་པ་ནང་ཁུལ་ཁ་བྲལ་དུམ་བུར་བཏང་སྟེ་གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་བོད་བཟུང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག དེར་བརྟེན་བོད་པ་ནང་ཁུལ་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཏང་སྟེ་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་གནད་ཆེ་བས། ད་ཕན་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་ལྟར་ད་དུང་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་སྡུག་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བསམ་མེད་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རང་ངོས་ནས་ཆོས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་ཤེས་པར་སོ་སོའི་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་དོན་ལ་ཆོས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མང་ཚོགས་མགོ་སྐོར་གཏོང་མཁན་དེ་ལྟར་ཡོང་གི་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། སོ་སོའི་འཕྲལ་སེལ་ཁེ་ཕན་གྱི་དོན་ལ་རྩ་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐོང་བརླགས་ན་ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད། འདི་དང་ཕྱི་མ། སྤྱི་དང་སྒེར་གང་དུའང་ཡག་པོ་མེད། གལ་སྲིད་དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ན་ཚང་མས་ཁུར་ལེན་ཉེན་འགོག་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

མ༽ གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་དང་། བདེན་དོན་གསལ་བཤད།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ཡིན་པས་སེམས་ཤུགས་ཡག་པོ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ཁག་པོ་ཡིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཅིང༌། སེམས་ཤུགས་མེད་ན་སྒྲུབ་སླ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ད་ཕན་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་དུང་ལས་དཀར་བ་དང༌། སེམས་ཤུགས་རི་ལྟར་གཡོ་བ་མེད་པར་བསྡད་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ངོས་རང་ལུས་པོའི་ཆ་ནས་མི་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་ས་ཁད་ཆོད་ནས་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ངོས་ལ་རེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ང་རང་ཚོ་ཚེ་རབས་མང་པོར་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངོས་ནས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཀྱི་མ་རེད། ངའི་མི་ཚེ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་རིང་པོ་སྡོད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད༌། མ་ཤི་བར་དུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་གཏན་ནས་བྱེད་མི་དགོས། གནས་སྐབས་ཤིག་ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་སྡོད་དགོས་བྱུང་བའི་རིང་ལའང་བོད་སྤྱི་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ནས་བཀྲ་ཤིས་པ་དང༌། སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཤར་གྱི་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བཀྲ་ཤིས་ལུགས་ལེགས་བྱས་ཏེ་ངའི་ཚེའི་ཚེ་ལྷག་དེ་བོད་ནང་སྐྱེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ང་ཚོའི་ལས་དོན་འདི་དག་ཆུང་ཆུང་མིན་པས་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་ངང་རིང་ཟེར་བ་ལྟར་ད་ལྟ་བར་དུ་དཀའ་ལས་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་རེད། ད་དུང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་སྐྱེད་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་བོད་ནང་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པ་ཁོང་ཚོས་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་སྟེ་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་སྟབས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་མིས་སྐད་ཆ་སྐྱག་རྫུན་ཆེན་པོ་བཤད་པ་དེ་རིགས་ལ་ཚུར་ཕྱོགས་ནས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་ཞིག་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་སྐབས་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མིའི་ནང་ལ་འདྲ་མིན་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཡིན་ནའང་ཕྱི་མི་བོད་ནང་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཁོང་ཚོར་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་སྟོན་དགོས།

ངོས་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོར་ཐུག་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་ཟེར་དོན། ཁོང་ཚོ་ལྷ་ས་ཁུལ་དང༌། གཡས་གཡོན་གྲོང་གསེབ་ལ་འགྲོ་སྐབས་ཕྱི་མི་ཁེ་གཙང་བོད་པ་དང་ཐུག་དུས་བོད་པ་ཚོས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་འགྲོ་སྐབས་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་རྣམ་འགྱུར་ལོག་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་དེ་སྔ་བོད་ལ་མ་འགྲོ་གོང་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག མ་འོངས་པར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བོད་ལ་ཡོང་སྐབས་ཁྱེད་ཚོས་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་མཚོན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ལྷག་དོན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་དེ་སྔ་བོད་ལ་མ་བསྐྱོད་གོང་དམར་པོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་གི་གསར་བརྗེའི་ཐོག་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་བསྐྱོད། བདུན་ཕྲག་རེ་གཉིས་བསྡད་པའི་སྐབས་ལ་བོད་མིར་རྒྱ་མིས་སྡུག་པོ་བཏང་འདུག་ཅེས་ཁ་ཤས་ནས་མིག་ཆུ་བཏང་སྟེ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་སྔ་རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་བསམ་བློ་ཚང་མ་འགྱུར་སོང༌། དེར་བརྟེན་ངོས་རང་ཐུག་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང༌། བདེན་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟར། བདེན་པའི་གཟི་བརྗིད་དེ་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཤེས་པ་བཟོ་དགོས། ཕན་ཐོགས་འདུག ལམ་སང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ནའང༌། རིམ་པས་དེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཏན་ཏན་ཐེབས་ཀྱི་རེད།

ཙ༽ རང་དོན་རང་གཅེས་དང་། བསོད་ནམས་གསོག་ཐབས།

རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱ་མི་ཚང་མ་སྡུག་ཆགས་རྩ་བ་ནས་མིན། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། བར་ལམ་གྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་ཧ་ཅང་སྡུག་ཆགས་ཤིག་ཆགས་ཏེ་དེས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་ཧ་ཅང་གི་སྡུག་པོ་མྱངས་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡ་ང་བ་དང༌། སྙིང་རྗེ་བ་ཞིག་འདུག རྒྱ་མི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྐབས་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཤོད་དགོས། སེམས་ནང་འཁོན་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་སྡུག་པ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་རུང༌། ཡིན་ནའང་སོ་སོའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་འདི་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པར་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཁ་སང་སྤྱོད་འཇུག་ནང་ལ་གསུངས་པ་བཞིན། རྒྱ་མིར་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་བརྩེ་ཞེན་དེ་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རང་དོན་རང་གཅེས་བྱས་ནས་རྩོད་དགོས་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་གང་ཡང་མེད།

བར་ལམ་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གསོག་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པས་དེ་དག་ཡག་པོ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། སོ་སོ་ཡང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་གསོག་གི་རེད་ལ། བོད་སྤྱི་ལའང་ཕན་གྱི་རེད། དེར་བརྟེན་ཡུལ་ཚོ་ཡུལ་ཚོ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་ཁག་ནས་ལས་ཞོར་ལ་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གསོག་རྒྱུར་ད་དུང་ཤུགས་སྐྱེད་བྱེད་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་སྔགས། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་སོ་སོའི་ཁམས་དང་འཚམས་པའི་ཐོག་ནས་གསོག་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མིས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་བསོད་ནམས་བསགས་ཏེ་དེའི་མཐུ་རྒྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ངོས་རང་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ནི་ད་ཕན་ལའང་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་ཡང་འདྲ་མིན་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་འདི་ནས་ཐད་ཀར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཡོང་ཤས་ཆེ་ལ། ཁ་ཤས་འདིར་ཉིན་ཤས་བསྡད་ནས་ཐུག་རྒྱུ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་རྒྱུགས། མ་གཞི་སེམས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་སྐྱེས་ས་དང༌། ལུང་པའི་ནང་ལ་ལོག་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང་དགྲ་བོའི་གཞན་དབང་དུ་ཚུད་པའི་ཡུལ་དེའི་ནང་ལ་གཞི་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་སེམས་སྐྱོ་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང་སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད། ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༩ ཉིན། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ གཞིས་བྱེས་ཀྱི་ལས་འགན་དང་། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས།

ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་བོད་ནས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བ་རེད། སྔོན་དུ་ཡོང་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོ་ཉིན་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་མང་བ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། གོང་དུ་མཇལ་ཁའི་སྐབས་ཡོད་མཁན་ཁ་ཤས་མདང་དགོང་འབྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་མ་བྱུང་ནའང་། གནད་འགག་གང་ཡང་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་འདིར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་དགའ་པོ་ཡོང་གི་རེད།

དེང་སང་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ནི། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནང་བསྡད་དེ་གཞིས་པ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་སྡོད་མཁན་གྱི་བྱེས་པ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཆགས་དགོས་པ་འདི་ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་འགལ་ཟླ་ཡོད་པ་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མ་འགྲིགས་པའི་ཐོག་ནས་གཞིས་བྱེས་ཆགས་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མི་རིགས་གཅིག་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཅིག མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པས་མ་ཚད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ཟེར་མཁན་མིང་མེད་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སླེབས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཆགས་ཏེ་ད་ལྟ་ལོ་ ༢༩ ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད།

ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་པ་སྐྱོ་པོ་རེད། རང་ཉིད་ལྷ་སར་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཙམ་བསྡད་རྗེས། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་གྱི་མཚམས་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་རེད། མིའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་ནང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནས་མི་ཚེའི་དར་སྒང་ཡིན་ཞིང་། མི་ཚེའི་དར་སྒང་སོ་སོའི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་རེད། ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ཐོག་སླེབས་ཡོད་པས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒས་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། མི་ཚེ་གཞོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད། དེར་བརྟེན་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་སྙིང་བཅུད་ལྟ་བུ་དང༌། ཡག་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་དེ་སེམས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་བསྡད་པའི་དགོས་དོན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད།

བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཁུར་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་བཅངས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གཞིས་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། བོད་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་ཡང་རུང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་མཇིང་པའི་སྒང་ལ་བོད་སྤྱི་དོན་གྱི་སེམས་ཁུར་རྡོག་ཁྲེས་རེ་འཁྱེར་ནས་བསྡད་ཡོད། ཐུན་མོང་གི་འགན་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གང་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། བར་ལམ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཙམ་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་འོང་གི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ནང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཁྱད་དུ་བསད་ཏེ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་དུ་ཡོང༌། ང་རང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཞིང་། ཐུག་པའི་སྐབས་ལ་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཐོག་སེམས་ནང་ན་ཟུག་མ་བཟོད་པར་མིག་ནས་མིག་ཆུ་ལྷུང་བ་དང༌། ཁ་ནས་ངུ་སྐད་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་བྱུང་བ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་དག་གིས་ང་ཚོ་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཐོན་གྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད།

ཁ༽ ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་དང་། ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་གཏམ་བཟང་།

སྔོན་མ་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་གོང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་བོད་ནས་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་སླེབས་ཏེ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་རྩ་བའི་བོད་དོན་གྱི་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ལོ་འདིའི་ནང་གློ་བུར་དུ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ནང་མི་བསད་རྟ་སྐྱེལ་བྱས་ན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་ཁབ་བསྒྲགས་དེ་ལྟར་མིན། ང་ཚོའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་འདི་བོད་པ་ཟེར་མཁན་དེ་མི་རིགས་དང༌། ཆོས། རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ། དངོས་འབྲེལ་ཞི་བདེའི་ལུང་པ་ཡིན་པ། བོད་མི་རྣམས་སེམས་བཟང་པོ་དང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱས་ནས་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཐོག་ཏུ་རྒྱ་མིས་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ། བོད་པས་སྤོ་མ་འཕེར་བ་ལས། རྩ་བའི་བདེན་པ་བོད་པར་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་དུ་སོང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པའི་ཐོག་ཤ་ཚ་དང༌། གནས་ཚུལ་འདི་དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་སར་ཤོད་རྒྱུའི་གཏམ་བཟང་ཡིན། འདི་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་ནང་ལྷ་སར་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེ་རེད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་གསར་པ་གང་ཡང་མ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་ཐོག་མར་བོད་ལ་ཡོང་སྐབས། ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་བོད་པས་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་མ་ཤེས་པའི་ཐོག རྒྱ་མིས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁ་སྙན་པོ་བཤད་དེ་གུང་བྲན་ཏང་ལ་གྲལ་རིམ་མེད་པ། གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ། མི་མང་གི་དོན་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཡིན་པ་སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་ནང་དུ་ཡང་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནང་ལ་ཡང་རྒྱ་གུང་བྲན་དྲིན་ཅན་ཕ་མ་རེད། དངུལ་ཏཱ་ཡང་ཆར་པ་འབབ་འབབ་རེད། ཅེས་དེ་ལྟར་བཤད་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་མི་ལ་ངོ་ཐོག་གི་ཕུགས་བསམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་བོད་པས་ཤེས་ཀྱི་མེད། རང་བཞིན་གྱི་བོད་པའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པ་རྒྱ་མིའི་མི་སེར་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ང་ཚོའི་དཔོན་པོ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་ནམ་ཡང་མེད། དཔེར་ན། ཤར་ངོས་དར་རྩེ་མདོ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཡིན་ཞིང་། མར་ཨ་མདོའི་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ངོས་རང་སྐྱེ་སའི་ས་ཆ་དེ་དག་རྒྱ་མིའི་ས་མཚམས་ཡིན་ལ། དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཚུར་རྒྱབ་དང༌། གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་ལྟ་བུར་བསྡད་ཡོད། ཚོང་རྒྱག་མཁན་དང༌། ཟ་ཁང་འཛིན་མཁན་ལྟ་བུ་རྒྱ་སྐད་ཤེས་པ་ཕྲན་བུའི་མང་རུང་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་ང་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་ལས། རྒྱ་མི་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་མེད།

རྒྱ་དང་བོད་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་དེ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རེད། དཔེར་ན། རྟ་དང་དྲེའུ་ལྟ་བུ་ལས་ཀ་མཉམ་དུ་བྱས། འཆམ་མཐུན་ཡོད་ནའང༌། རྟ་ནི་རྟ་དང༌། དྲེའུ་དྲེའུ་རང་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོ་བོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་གཉིས་དེང་སང་གི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་མིན་པར། ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་འབྲེལ་བ་བཟང་ངན་ཇི་སྙེད་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་བོད་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། རྒྱ་མི་ཐོག་མར་སླེབས་དུས་བོད་པའི་བསམ་བློའི་ནང་རྒྱ་མི་སླེབས་བྱུང༌། ཕྱི་མི་ཞིག་སླེབས་བྱུང་བསམ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འཁོར་ཡོང་གི་ཡོད། རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་མགོ་མ་འཚོས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་མཁན་ལྟ་བུ་དང༌། རིགས་ཁ་ཤས་ནི་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་མ་འཆམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མིའི་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་བར་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པ་ལས། རྩ་བ་བོད་མི་རིགས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཞུས་མེད།

ག༽ རྒྱ་བོད་དམག་འཁྲུག་དང་། བདེན་པའི་ར་སྤྲོད།

དེ་ནས་རིམ་པས་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་། བོད་པར་རྡོག་རོལ་དུ་གཏོང་རྐྱང་གི་རྣམ་འགྱུར་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རྟོགས་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དངོས་སུ་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཤར་བ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་དང་ ༡༩༥༦ ལོ་འགོར་ཁམས་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་མི་དང་དངོས་སུ་འཛིང་རེས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང༌། དེ་ནས་ཟི་ལིང་དང༌། ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་མང་པོར་ཡང་གནས་ཚུལ་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང༌སྟེ། ༡༩༥༩ ལོར་ལྷ་སའི་གྱེན་ལངས་བྱུང་རྗེས་མདོ་སྟོད་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་ ༡༩༦༡ དང་ ༡༩༦༢ ནང་ལ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། ༡༩༦༩ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཟང་ཟིང་ཡོད་མུས་ཐོག མཉམ་འབྲེལ་དང༌། གྱེན་ལོག་ཅེས་གསར་བརྗེ་ནང་ཁུལ་ཡིན་འདྲའི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར། སྙེ་མོ་སོགས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གོ་སྐབས་དེ་བཟུང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འཐབ་རྩོད་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་དུ་ནམ་ཡང་གོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད།

ད་རེས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡོང་སྐབས་ལྷ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ལྟ་སྐོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་སྐབས་ཤིག་འཁེལ་བའི་སྟབས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བོད་པར་དོ་སྣང་གསར་པ་དང༌། ཤ་ཚ་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང༌། ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་དོན་གནས་ཚུལ་ཤོད་སྐབས་ངོས་ནི་བོད་མིའི་རང་དབང་གི་གཏམ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན། དོན་གྱི་བདག་པོ་ནི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རེད། ངོས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པ་ཇི་ཡོད་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ངོས་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུ་ལས། ངོས་ཀྱིས་འདི་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་བཀའ་བཏང་སྟེ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་དུའང་དེ་ག་རང་དྲན་གྱི་ཡོད། བོད་ནང་གི་མི་མང་རྣམས་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་ལ་ཞེད་སྣང་དབང་གིས་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། དོན་དམ་རྒྱ་ལ་དགའ་མོས་མེད་པ་དང༌། བོད་ཟེར་མཁན་དེ་རང་དབང་གི་ལུང་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་ཡིན། བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་སོང༌། རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་མི་འདུག་ཅེས་ངོས་ནས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་འདིར་བཤད་པ་དེ་དག་ཚིག་སྐམ་པོ་དང༌། སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཤད་པ་མིན་པར་དངོས་ཡོད་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་དེ་བོད་ནང་གི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་དངོས་ར་གསལ་འཕྲོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

ང༽ ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཉམས་ཞིབ་དང་། བོད་དོན་གྱི་བདེན་རྒྱབ།

སྐབས་དེར་ལྷ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་ཕལ་ཆེར་ཚོད་དཔག་བྱས་ན་བརྒྱད་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་བཟོ་འདུག ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་ནི་དེ་སྔ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་མངའ་མེད་པ་དང་། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་མི་ཤེས་མཁན། དེ་སྔ་འགྲོ་མྱོང་མེད་པའི་བོད་ལུང་པའི་ས་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ལ་རང་དགར་སྤྲོ་འཆམ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་འདྲ་རེད། ཁོང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ས་ཐོག་ལ་སླེབས་སྐབས་ལུང་པ་དེ་དངོས་གནས་རྒྱ་ཡུལ་མིན་པ་ཞིག་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ལ་འཆར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཕྱི་མི་མང་པོས་ཟེར་གྱི་འདུག བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་པར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དང༌། བོད་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་ཁོང་ཚོས་གསལ་པོར་མཐོང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ལྷ་སར་ཟང་ཟིང་བྱུང་རྗེས་ཕྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཆེད་མངགས་དྷ་རམ་ས་ལར་ངོས་རང་ཐུག་འཕྲད་དུ་སླེབས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་བརྗོད་དོན། དེ་སྔ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ལྷ་སར་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་ནས་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མཐོང་དུས། བོད་པ་དེ་དག་དངོས་གནས་ཧ་ཅང་ཡ་རབས་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ལ་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གིས་མནན་ནས་རང་དབང་བྲལ་བའི་ཐབས་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་སྐབས་གཏན་ནས་བཟོད་ཐབས་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཁག་གང་འཚམ་བྱུང༌།

དཔེར་ན། ངོས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བརྗོད་རྒྱུར། ནོར་ཝེ་ནས་ཡིན་པའི་མི་ཞིག་ཡོད། ཁོང་རྩོམ་བྲིས་པ་ཞིག་རེད། དྷ་སར་ཆེད་མངགས་ཡོང་སྟེ་ངོས་དང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌། ཁོང་གིས་ཟེར་དོན། ང་རང་བོད་དུ་ཚར་གཉིས་ཕྱིན་པ་ཡིན། བོད་ལ་དང་པོ་འགྲོ་སྐབས་ཉིན་གྲངས་བཅུ་ཙམ་བསྡད་པ་ཡིན། བོད་ནང་འཛུགས་སྐྲུན་མང་པོ་བྱས་འདུག་པས་རྒྱ་མིས་ཡག་པོ་བྱས་འདུག་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། དེ་ནས་ཐེངས་གཉིས་པ་འགྲོ་སྐབས་སྐབས་ཡུན་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་བསྡད་དེ་གནས་ཚུལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་སྐབས། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཡག་པོ་གཏན་ནས་བྱས་མི་འདུག རང་ཉིད་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེ་སྔ་རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་ཡོད། རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་རང་ལ་ཆོས་དད་མེད། ཆོས་ཟེར་མཁན་དེས་མི་ལ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ཆོས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཟེར། གང་འདྲ་འདུག ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་རེད།

བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ཐེངས་གཉིས་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ཆོས་མེད་པ་བཟོས་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དངོས་འབྲེལ་བོད་པར་ཤ་ཚ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གཏོར་བཤིག་ཧ་ལས་པ་བཏང་འདུག་པས་ངའི་སེམས་པ་རྩ་བ་ནས་འགྱུར་སོང༌། ད་ཆ་ང་རང་སྒེར་གྱི་བསམ་པའི་ནང་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་པ་འདི་ཕྱག་རྟགས་ལྟ་བུར་འབུལ་ཆེད་དྷ་རམ་ས་ལར་ཆེད་མངགས་ཡོང་བ་ཡིན། ད་ཕྱིན་ཆད་ང་རང་གི་ཤ་ཚ་དེ་བོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་རིགས་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་རེད། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གྱི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྐབས་དེར་ཡོད་པའི་ཕྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་པ་དང༌། བོད་པར་ཁག་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མཐོང༌། བོད་པར་བདེན་པའི་བདེན་རྒྱབ་ཆེད་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་ནའང་སོ་སོས་མ་སྐུལ་རང་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌།

ཅ༽ ཞི་བའི་ལས་འགུལ་དང་། བདེན་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད།

བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་དེར་མིས་ཤ་ཚ་སླེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གཅིག་ནི། བོད་པས་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་རེད། སྔོན་དུ་ལྷ་སར་བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐོར་ལ་དངོས་འབྲེལ་ཞི་འཇམ་གྱི་ཐོག་ནས་སྐད་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་འདྲས་པར་རྒྱག་པར་ཡོང་བའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་བྱུང་སྟབས་རྡོ་དང་ས་ཕག་གཞུ་རེས་བཏང་བ་རེད། གང་ལྟར་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་རེད། དེ་ནི་རྟེན་འབྱུང་རེད། ཐོག་མར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་འཇམ་པོ་དང༌། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་ན་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡོང་བཟོ་མེད་ཀྱང་། རྒྱ་མིར་བདེན་པ་མེད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མེད་སྟབས། སྔོན་མ་ནས་བྱེད་མུས་ལྟར་དཔུང་གིས་གནོན་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་རང་བསྟན། བོད་པར་ནག་ཐིག་རྒྱག་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་པར་རྒྱག་སྐབས་གང་ལྟར་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཞུ་རེས་གཏོང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་དག་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ངོས་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མི་མེ་མདའ་འཁྱེར་མཁན་ཞིག་ལ་ས་ཕག་ཕོག་སྟེ་མེ་མདའ་ལག་པ་ནས་ས་ལ་ཟགས། མེ་མདའ་ཟགས་པ་དེ་བོད་པ་ཞིག་གིས་ཡར་བསྒྲུགས་ཏེ་ལག་པར་སླེབས་ཚར་ནའང༌། མེ་མདའ་དེ་བེད་སྤྱོད་མ་བྱས་པར་ས་ཐོག་ཏུ་བརྡབས་ནས་བཅགས་སོང་ཞེས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་དོ་སྣང་བྱང་མཁན་དེ་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་པས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཀ་མིན་པ། འཚེ་བ་མེད་པ། ཞི་བདེའི་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་བདེན་དོན་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཧ་ལས་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག

ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་པ་དེ་རང་སྲུང་ཆེད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ནའང༌། ཕན་ཚུན་གནས་སྟངས་མཐོ་དམན་མེད་པ་དང༌། སོ་སོའི་སྒང་ལ་ཉེན་ཁ་སླེབས་ནས་མེ་མདའ་ཞིག་བརྒྱབ་ན་མདེའུ་ཐད་ཀར་འགྲོ་དགོས་ཀྱང༌། རྨས་མ་ཚོར་མདེའུ་ཕོག་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན་མེ་མདའ་རྒྱག་མཁན་ས་ཆ་མཐོ་པོ་ཞིག་སྒང་ལ་བསྡད་ནས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་འདུག དེ་ནི་རང་སྲུང་མ་རེད། ཕར་རྒོལ་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཧ་ལས་པ་བྱུང་སོང༌།

གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བོད་པས་སེམས་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་གསལ་པོ་སྟོན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་བསམ་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཤེས་ཀྱི་མེད། ལོ་མང་པོ་ཞིག་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་བོད་ཟེར་མཁན་དེ་ཆེས་རྗེས་ལུས་དང་། ཆེས་མུན་ནག ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློ་བཅས་ཡིན་པའི་ལུང་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་བོད་ནང་སླེབས་རྗེས་བོད་ལ་གཞི་ནས་ཡི་གེ་ཞིག་སློབ་རྒྱུ་དང༌། ལྟོ་ཆས་བཟའ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ནའང་གཞི་ནས་ཡག་ཏུ་སོང་བ་ལྟ་བུ། བོད་ནང་རྒྱ་མི་སླེབས་པའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ནས་བོད་པ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཆགས་པ་ལས། དེ་སྔ་ཡིན་ན། བོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཀློ་པ་ཡིན་པ་རེད་བསམ་པ་དང༌། བོད་ནང་རྒྱ་གཞུང་གིས་འགྲོ་སོང་མང་པོ་བཏང་བ་དང༌། རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་དབུགས་འདང་གི་མེད་པ་དང༌། གནམ་གཤིས་མི་འཕྲོད་པའི་དཀའ་ངལ་དང་དུ་བླངས་ཏེ་བོད་ནང་རོགས་རམ་བྱེད་དུ་ཕྱིན། བོད་པར་ཕུགས་ལ་ཕན་པའི་དྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པ་དེ་དག་ཀློ་ནག་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་ལ། ཕར་དྲིན་གྱིས་སྐྱོང་མཁན་ལ་ཚུར་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་འཁོར་གྱི་ཡོད་ས་རེད།

ཆ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་སློབ་གསོ་དང་། བོད་མིའི་རེ་འབོད།

ཡང་རྒྱ་མི་རིགས་གཅིག་གིས་ཁོང་ཚོས་དངོས་འབྲེལ་བོད་པར་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་པ་དང༌། བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་གུང་བྲན་ཏང་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་མེད་དམ་སྙམ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་པ་ལས། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དངོས་འབྲེལ་རང་དབང་ཡོད་པ། འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ། གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་བསམས་ནས་ཁོ་རང་ཚོས་ཧ་ལོག་སྟེ་སྡོད་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོད་བཟོ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་བ་བྱུང་རྗེས་འདི་ནས་ཕར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་དུས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་དུས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཕར་བཞག ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་འདུག རྗེས་སུ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་གོ་ཐོས་བྱུང་དོན། སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ། ཨ་མདོ་ས་ཁུལ་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་སྐབས་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་གང་འཚམ་འདུག ལྷ་སར་ཡོང་ན་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ནང་ལོ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པའི་རིང་ལ་སློབ་གསོ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བཏང་སྟེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཨང་ཀི་དང་པོ་ཐེབས་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་སྐབས་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ཁ་སྐྱེངས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལྷ་སར་དངོས་སུ་འབྱོར་སྐབས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ཧ་ལས་པའི་དགའ་པོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་དང༌། རྣམ་ཀུན་གསར་བརྗེ་དང༌། ཡར་ཐོན་ཤོད་མཁན་དེ་དག་གིས་སྔོན་དང་པོར་རྒྱུགས་ཡོང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩-༡༩༨༠ ནས་བཟུང་སྟེ་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་པ་དང་། ཆོས་དད་རང་མོས་ཆེ་རུ་བཏང༌། དེ་སྔའི་གཡོན་ཐལ་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་སེལ་ཏེ་ད་ཆ་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དངོས་འབྲེལ་རྒྱ་མིར་ཤ་ཚ་དང༌། དགའ་ཞེན་སླེབས་ཡོད་སྙམ་པའི་དུས་སྐབས་དེར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་སྟབས། གཞི་ནས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་བརྟག་དཔྱད་གསར་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བསམ་བློ་གསར་པ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་བཟོ་འདུག ད་རེས་ལྷ་སར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེས་གཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་སྟེང་དུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་མི་རང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་བདེན་འཛིན་བྱས་ན་འགྲིགས་ཐབས་མེད་པར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་བཏང་སྟེ་ཏན་ཏན་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིག་པའི་ངོས་འཛིན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་སོང༌།

ཇ༽ རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང་། ཚ་འདྲིའི་མནར་གཅོད།

ད་རེས་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་མི་འདས་གྲོངས་སོང་བ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད། ཁ་ས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགྱུར་ནང་པཎ་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་མི་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཞིག་གློད་བཀྲོལ་བཏང་ལུགས་བཤད་སོང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙོན་ཁང་ཆེ་ས་ཞིག་ནས་མི་གང་འཚམ་ཞིག་མར་གློད་ན་ཡང༌། ཁུག་ཀྱོག་གཞན་དག་ནས་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་དང་རྫུན་ཤོད་རྒྱུར་ཧ་ལས་པའི་མཁས་པ་རེད།

དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་རྒྱ་ནག་ནང་དམིགས་བསལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པའི་དྲག་ཆས་ཉེན་རྟོག་དམག་ཟེར་བ་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ནས་ཆིག་སྟོང་བར་སླེབས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕྱིར་སློག་བྱས་ལུགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཀྱང༌། ངོ་ཐོག་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་ཁུལ་གྱི་ས་གནས་གཞན་དག་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་འདིས་རྐྱེན་པས་མི་གྲངས་དྲུག་བརྒྱ་དང་དགུ་བརྒྱ་ཡས་མས་ཤིག་འཛིན་བཟུང་བཙོན་བཅུག་བྱས་སྐད་འདུག བཙོན་དུ་ཚུད་པ་དེ་དག་ལ་གནམ་ཐག་རྒྱག་པ་དང༌། དམིགས་བསལ་གྱི་སྡུག་སྦྱོང་ཚ་འདྲི་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ཐོས་པ་དངོས་གནས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་བཙོན་དུ་ཡོད་པ་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པས་མ་ཚད། དེ་ལ་དེ་བརྟེན་གྱི་བཟའ་ཚང་བུ་ཕྲུག་དང༌། ཕ་མ་སྤུན་ཉེ། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དངངས་སྐྲག་འོག་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད།

ད་རེས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དེ་དག་ཆ་བཞག་ན། དངོས་འབྲེལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་དམིགས་པ་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་ཁོང་ཚོས་ལས་བཟང་པོ་བསགས་ཡོད་སྙམ། དེ་བཞིན་ད་ལྟ་བཙོན་དུ་ཚུད་པ་རྣམས་གང་མྱུར་ཐོན་ཐུབ་པ་དང༌། སྡུག་སྦྱོང་དེ་ལྟར་མྱོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་རྒྱ་མི་དང་ཕར་ཚུར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟབས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་བོད་སྤྱི་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་ལེན་མཁན་ཚང་མར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཡོད།

ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱུང་རྗེས་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ངོས་རང་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་ལྟར། གསར་འགོད་པ་དེ་དག་སྡེབ་ཅིག་ལ་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་ད་རེས་བོད་ནང་རྒྱ་མིར་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་དམ་ཟེར་བར། ང་རང་བོད་པ་ཞིག་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ངོས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་རེད། དོན་གྱི་བདག་པོས་བྱ་སྤྱོད་གང་ཞིག་སྤེལ་མིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་བོད་མི་མང་ལ་ཡོད། ད་རེས་དངོས་སུ་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།

ཡང་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་འོ་ན་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་གི་ནང་བཀའ་མ་ཉན་པར་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡོད། སྔོན་མ་གྷན་དྷིས་དེ་ལྟར་མང་པོ་གནང་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ལ་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཟེར་བར། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་རྒྱ་མིས་དེའི་ཚིག་རྩ་སྒྲུག་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག མདོ་དོན་རྒྱ་མིར་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ཤ་ཚ་བྱེད་པ་ལས། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་ནས་བོད་པས་སྡུག་པོ་མྱོང་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ངོ་ཚ་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་གཉིས་ཀར་དགོས་དོན་མི་འདུག རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་རྐྱེན་ང་ཚོ་བོད་པས་སྡུག་པོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་མྱངས་ཡོད། སྔར་མེད་ཀྱི་མུ་གེ་ཆེན་པོ་སླེབས་སོང༌། བོད་ནས་འདི་ཕྱོགས་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་མཁན་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་སྐབས། ཕ་ཤི་སོང༌། མ་ཤི་སོང༌། སྤུན་མཆེད་ཤི་སོང༌། བཙོན་ཁང་ནང་དུ་ཤི་སོང༌། རྒྱ་མིས་དམར་གསོད་བཏང་སོང༌། སྡུག་ཤི་ཐེབས་སོང་ཟེར་བ་སོགས་རྒྱ་མི་སླེབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་ནང་མི་མ་ཤི་བ་ཧ་ལམ་མི་འདུག དེ་དག་གང་ཞིག་བྱས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་མི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་དྲགས་པ་རེད་དམ། ང་ཚོའི་བོད་ནང་རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་པའི་ནང་བརྡབ་གསིག་དེ་ལྟ་བུ་ཕོག་པ་རེད། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནང་ཚུད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་བོད་དང་མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་ཅེས་མ་ཎི་བགྲང་བགྲང་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གང་ཞིག་བྱས་ནས་བྱུང་བ་རེད་དམ།

ཉ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་ངོ་ཚ་དང་། བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག

བོད་རྒྱ་ཁོངས་བསྙོན་མེད་ཡིན་ཚེ་དེ་ལྟར་བགྲང་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། དཔེར་ན། ང་རང་ཕན་ཚུན་དུ་བསྐྱོད་སྐབས་རྒྱ་མི་ཐེངས་ཁ་ཤས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱུང་འདུག རྒྱ་མི་དང་ང་ཚོ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་སྟབས་ཀྱིས་གནམ་གྲུའི་ནང་ཕན་ཚུན་འཕྲད་དུས་ཐོག་མར་དགའ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ནས་ས་ཁུལ་དང༌། མི་རིགས་གང་ནས་ཡིན་མིན་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་བོད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མ་ཐག རྒྱ་མི་དེ་དག་དགའ་པོའི་རྣམ་འགྱུར་བརླག་སྟེ་གདོང་དམར་པོ་ཆགས་པ་དང༌། ཁ་ཤས་རང་ཉིད་སྡོད་ས་ཡང་སྤོས་འགྲོ་མཁན་ཡོང་གི་འདུག གང་ལྟར་བོད་རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་མི་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནང་སྡོད་དགོས་པ་ཕན་ཚུན་གཉིས་སྡུག་རེད། དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱི་ཐོག་ལ་ཡང་དཀའ་ངལ་གསར་པ་ཞིག་དང༌། ཉེན་ཁ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ལ་ཡང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་མིས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྤམ་དང༌། གཏམ་འདོད། ང་རྒྱལ་དེ་འདྲ་མ་བྱས་པར་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཞི་ལྷིངས་པོ་ཞིག་བཏང་ཚེ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་གདོང་གཏུགས་དམག་འཁྲུག་མི་ཡོང་བ་དང༌། དམག་གི་ཐད་དམིགས་བསལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པར། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུ་སོགས་གཉིས་ཕན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནས་བཟོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། མདོ་དོན་སྙིང་པོ་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་དུ་སྐྱིད་ཅེས་ང་ཚོའི་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་དེ་རེད། ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་ལོག་པ་དང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་གང་ཡང་མིན།

དེ་མིན་གཞན་དག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བཤད་དགོས་པ་མི་འདུག སྔོན་མ་ང་ཚོ་ཐུག་སྟེ་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་བར་ལམ་དེབ་ཐོན་ནས་ཡོད་པ་ལྟར། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨུ་རུ་སུས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ཉེ་ཆར་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་ཚོགས་རྗེས་གནད་ཡོད་ལས་བྱེད་གསར་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོའི་གྲས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག ཉེ་ཆར་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཡང་ང་ཚོ་དང་ད་ལྟ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་མུ་མཐུད་བཟུང་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་འདུག ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མི་རིགས་དང༌། རྒྱ་ནག་ལ་མི་དགའ་བ་བྱས་པ་རྩ་བ་ནས་མིན་ན་ཡང༌། སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་གླེང་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་བསམ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡིན།

ཏ༽ མ་འོངས་པའི་ཐག་གཅོད་དང་། གཞིས་བྱེས་གོ་བསྡུར།

རྩ་བ་ང་ཚོའི་དོན་དག་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་པར་ངང་རིང་གི་དཔེ་ལྟར། ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐ་མའི་ཐག་གཅོད་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་ཚང་མའི་མཇིང་པའི་སྒང་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྡོག་ཁྲེས་རེ་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ཡ་རབས། ཞི་བའི་ལམ་ནས་རང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་གླེང་མུ་མཐུད་བྱས་ན། ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་ནས་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པའི་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ད་ལྟ་ཡོངས་བསྒྲགས་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཐབས་མེད་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་ཐ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ན་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གི་མི་མང་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ང་ཚོས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང༌། འདི་ཕྱོགས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚང་མས་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ག་ལེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ལས།

དཔེར་ན། འདིར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད། བོད་དོན་ཐག་གཅོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱ་གྲབས་ཡོད་དམ། ང་ཚོས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་བསམ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཁྲལ་བྱ་མི་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོ་པེ་ཅིང་ལ་འབྲེལ་བ་མཐུད་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ལས། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་མེད། ད་ལྟ་བར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན། མ་འོངས་པར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་ཚེ། ང་ཚོའི་འཆར་གཞི་དང་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་ལྟར་ཡིན། གོ་རིམ་འདི་ལྟར་སྒྲིག་ཡོད་ཅེས་གཞིས་བྱེས་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་མོས་དང་བསྟུན་ནས་ག་ལེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྩིས་ཡིན།

གང་ལྟར་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དངངས་སྐྲག་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་གཉའ་མ་ཆག་པར་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་མ་བརླག་པར་བསྡད་པ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བའི་གནས་རེད། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བོད་ནང་སོ་སོའི་མིས་སོ་སོའི་ལས་དོན་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་འགན་ཁུར་བླངས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེང་སང་རྒྱ་མིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡོད་མདོག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་པའི་དོན་དུ་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་བོད་རིགས་མང་ཙམ་སླེབས་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་རྟག་ཏུ་དབང་ཆ་བོད་པའི་ལག་ཏུ་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། བོད་པ་ལས་བྱེད་མང་དུ་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད་ལ། དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་སྟེ་སོ་སོས་ལས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག རྒྱ་མིས་བོད་པར་ལས་འགན་བསྐུར་ན་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སྟོན་དགོས།

ཐ༽ དགོན་སྡེ་གསར་བཞེངས་དང་། ཆོས་རིག་སློབ་སྦྱོང་།

དེ་འབྲེལ་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་གྲྭ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པ་རེད་ཟེར་ནས་རྒྱ་མིའི་སློབ་གྲྭར་གཏོང་འདོད་མེད་པའི་བསམ་བློ་གཏི་ཐུག་མ་གཏོང་བར་ངེས་པར་དུ་བུ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་གཏོང་དགོས། སློབ་གྲྭར་སློབ་ཁྲིད་ཡག་པོ་མེད་པ་དང༌། བོད་ཡིག་སློབ་ཀྱི་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཚེ་རྩོད་གླེང་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ཤོག་དངུལ་ལ་མཚོན་ན། བོད་ཡིག་ལ་ཆ་འཇོག་བྱེད་འདོད་མེད་ནའང་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་ཐོག་བོད་ཡིག་བྲིས་ཡོད་སྟབས། བོད་པས་བོད་ཡིག་སློབ་རྒྱུར་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། དེ་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པ་གང་ཡང་མིན། དེར་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། གང་ལྟར་བོད་པ་ན་གཞོན་འཚར་ལོངས་ཡོང་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དོན་གལ་ཆེ་བས་སློབ་སྦྱོང་ཐད་དོ་སྣང་བྱ་དགོས།

དེ་ནས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་མཁན་དང༌། དགོན་པ་བཞེངས་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། རྩ་བ་ཡག་པོ་རེད། གྲོང་གསེབ་ཁུལ་ལྷ་ཁང་དགོན་པ་གང་ཡང་མེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེ་འདྲ་བཞེངས་ཏེ་མི་ཐོག་གསར་པ་ཚོར་འདི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རེད། འདི་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྷ་སྐལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ན། བསམ་བློའི་ནང་བག་ཆགས་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ཡང་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེན་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་པ་བཞེངས་རྒྱུ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་ལྷ་ཁང་སྟོང་པ་ཞིག་བཞེངས་པར་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། བྱེད་སྟངས་དེ་དག་བྱབ་ཆུང་རེད། དེར་བརྟེན་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་རིང་ངེས་པར་དུ་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། ནང་ཆོས་ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རོགས་ཞེས་བརྗོད་དགོས། སོ་སོས་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན། སོ་སོར་འགྲོ་སོང་གཏོང་རྒྱུའི་དངུལ་གང་འཚམ་ཡོད་ན་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་པར་འདེབས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་བཏང་ན་ཡག་པོ་རེད། དགོན་པ་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་ན་ཡང་ཉིན་གཅིག་རྒྱ་མིས་གང་འདྲ་བྱེད་གྲབས་ཡོད་དམ་མི་ཤེས། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་ནང་རྒྱ་མིས་ལས་དོན་རུ་ཁག་ཟེར་བ་བཙུགས་ཏེ་དམ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས།

ད༽ རྒྱ་གཞུང་གི་ཧམ་བཤད་དང་། ཕྱུག་བཅོས་དབུལ་སྒྱུར།

ཡང་དེང་སང་རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དུ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་ཟེར་འདུག ངོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་དམ། རྒྱ་མི་སྙིང་རྗེ། ཁག་ནི་ཁག་མི་འདུག རྫུན་དང༌། ཧམ་སེམས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་མ་ཕྱིན་ན། བདེན་དོན་ཐོག་བསྐྱོད་ཚེ་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་སྟབས། རལ་པ་ལྷན་པས་མི་ཁེབས་པ་ལྟ་བུར་གང་ཞིག་བཤད་ན་ཨེ་དྲག་ལྟ་གི་ཡོད། བར་ལམ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕྱི་རོལ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་གྲོང་གསེབ་ལུང་ཁུག་གི་བོད་མི་ལྐུག་པ་ཞིག་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ན་ཡང་དེ་འགྲིགས་མི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་མ་རེད།

རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དང༌། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་བརྒྱབ་ཚེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་ཐེངས་གཉིས་པ་མྱོང་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོས་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་གྱི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ནས་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རྒྱ་མིས་དེང་སང་མ་གཏོགས་མ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཐོག་མར་འཛུགས་དོན་དེ་དག་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་གྱི་དོན་དུ་བཙུགས་པ་ལས། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཐོག་མ་དེས་ཕྱུག་པོ་དབུལ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་རྗེས་མ་དེས་དབུལ་པོ་ཕྱུག་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་རིང་ལུགས་ཤིག་མ་རེད།

གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་དབང་བསྒྱུར་གྲལ་རིམ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་སྲིད་དབང་སྒེར་བེད་སྤྱད་དེ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་པ་དེ་དག་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཟེར་ནས་གསར་བརྗེ་བྱས་པ་རེད། མར་ཁེ་སེ་དང༌། ལི་ཉིན་གྱི་གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་ཡང་འདིའི་ཐོག་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ལྟར། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་ཏང་གི་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཉེ་ཆར་མ་གཏོགས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་ཞིག་ཡིན་ན་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གྲལ་རིམ་དབུལ་ཕོངས་དང༌། ཀླད་པ་གཙང་མ། ཤེས་ཡོན་ཡང་མེད་པ། གང་ལྟར་སྤྲང་པོ་སྤྲང་རྐྱང་ཡིན་ན་ཕུལ་བྱུང་གི་གུང་བྲན་ཏང་ཡོན་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག ཇ་བསྲུབས་མ་ཞིག་བཏུང་ན་ཡང་ལམ་སེང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་ཁྱོད་རང་ལ་འདི་གང་ནས་བྱུང་ཞེས་རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་བྱབ་ཆུང་རེད། ཁ་དང་ཞལ་ཐུག་པ་ལས་དེ་མིན་བྱེད་སྟངས་ག་ཕྱི་ག་སློག་རེད།

དཔེར་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་གསར་བརྗེ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཡང་མི་སྐྱོ་པོ་རྣམས་ལ་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་འབེལ་ཙམ་ཡོང་ཆེད་ཡིན་པ་ལས། མི་ཚང་མ་སྐྱོ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་མིན། གང་ལྟར་བར་ལམ་ནས་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ནས་ཞིང་པར་ས་ཞིང་དང༌། འབྲོག་པར་ཕྱུགས་ཟོག་ར་ལུག་ཕྲན་བུ་རེ་སྤྲད་དེ་ཐོན་སྐྱེད་འགན་གཙང་ཟེར་བ་བྱེད་སྐབས་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཡོང་སྟེ་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ན་ཁྱོད་རང་ཚོའི་ས་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐེངས་གཉིས་པ་མྱོང་དུ་འཇུག་གི་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག

ན༽ ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་དང་། མང་གཙོའི་གོམ་བགྲོད།

ངོས་ནས་འུར་ཤོབ་བཤད་པ་མིན་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཐམ་པ་ལྕགས་སྟག་ལོར་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་འཛིན་རྒྱུ་ཆགས་པ་རེད། དེ་དུས་ངོས་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ཡིན། ངོས་རང་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྱེར་བའི་རྗེས་བཅོས་སྒྱུར་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་གཏོང་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་དང་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་ཞིང་པའི་བསམ་བློའི་རྡོག་ཁྲེས་ལྟ་བུའི་བུ་ལོན་རྙིང་པ་དེ་དག་བུན་ཆག་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། རྟ་ཁལ་ཁྲལ་འུལ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཟེར་བ་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་འཛིན་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་དུས་ནས་བཏང་མེད། ཡིན་ན་ཡང་དེ་དུས་ང་ཚོས་ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་དངོས་འབྲེལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པར་རན་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་བཏང་ན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་ནང་གསར་བརྗེ་བྱས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་འགོག་རྐྱེན་བྱུང་བ་གསལ་པོ་རེད།

ང་ཚོས་ ༡༩༥༩ དུས་ཟིང་མ་བྱུང་གོང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་སྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་ཚར་བ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་རྗེས་རྩ་བ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་༸རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཙུགས་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་མཇུག་སྐྱོང་ཆགས་ཡོད་ནའང༌། ལག་ལེན་ཐོག་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་འདུག མང་གཙོ་ཟེར་བ་འདི་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཡར་ཐོན་གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ཐོག་ངེས་པར་དུ་འགྲོ་དགོས་ཞེས་ངྷ་རམ་ས་ལའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུ་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་མང་གཙོའི་ལས་དོན་མང་པོ་ཞིག་བྱས་པ་རེད། ༡༩༦༢ ནས་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོས། ༡༩༦༣ ལོར་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ཞིག་དང༌། དེ་རྗེས་རྩ་ཁྲིམས་རྒྱས་པ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དབང་ཆ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད།

ས་ཞིང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ས་ཞིང་ཡོངས་རྫོགས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བ་ལས། སྒེར་ཆོས་ཟེར་བ་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ནང་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་གོམས་འདྲིས་བྱེད་བཅུག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐབས་ཤེས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་རྗེས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་ལོག་རྒྱག་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་སུ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་དུའང་མེད་ལ། གལ་སྲིད་བྱ་འདོད་ཡོད་ཀྱང་བྱ་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་རེད། དེ་རྣམས་ངོས་ནས་ཤོད་དགོས་དོན་མི་འདུག་ཀྱང༌། རྒྱ་མིས་དེ་ལྟར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་དེ་རིང་ངོས་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང༌། ཁྱོད་རང་ཚོས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག དེང་སང་རྒྱ་མིས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་སྟབས་ང་ཚོས་དེར་ལན་སློག་ཆེད་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོས་དེ་སྔ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་མང་གཙོའི་ལམ་ཕྱོགས་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་དེ་ལྟར་བྱས་ཡོད།

པ༽ ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་དང་། ༸རྒྱལ་དབང་གི་གོ་ཐོབ།

དེང་སང་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་སྐོར་གླེང་སྒྲོས་གང་ཡང་མེད་པར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་གྱར་བ་འདིས་རྙོག་དྲ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང༌། དེའི་དོན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཚོ་བའི་བཀོད་སྒྲིག་ཡང་དག་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེས་རྒྱལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་དོན་ཚན་ལྔ་ཡོད་པའི་ཚིག་ཐོ་ཞིག་སྤྲད་པའི་ནང་ངའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་བྲིས་འདུག ངོས་རང་བོད་དུ་ལོག་རྒྱུའི་དོན་དུ་རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས། ངོས་རང་བོད་དུ་ལོག་དུས་ལས་སླ་པོར་ལོག་ན་འགྲིགས་མ་སོང༌། ངོས་ལ་ཐོབ་ཐང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དེ་སྔར་ཡང་བཤད་པ་མེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ཚིག་གཅིག་བརྗོད་རྒྱུ་མེད།

ངོས་རང་མཐོ་རུང་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་ལ། དམའ་རུང་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་ཐོབ་ཐང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་འདི་ངའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་ལས་ལྷག་པའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་ཐོབ་གོ་ས་ཟེར་བ་གཏན་ནས་དགོས་ཀྱི་མེད། ངོས་རང་ཇི་ཙམ་ཐབས་སྐྱོ་རུང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། མི་ཚེར་ཆ་བཞག་ནའང་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་སླེབས་ཚར་སོང༌། གང་ལྟར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཚུར་ཚིག་ཐོ་ཞིག་སྤྲད་པ་དེར་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཚིག་རྩུབ་ངན་སྨྲས་གང་ཡང་མེད་པར་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་གནས་པའི་གཏམ་བརྗོས་རང་དབང་བེད་སྤྱད་དེ་ཕར་ལན་སྤྲད་པ་རེད། དེའི་ནང་དུའང་གསལ་པོ་བྲིས་ཡོད།

གང་ལྟར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་དེ་སྔ་ཕན་ཆད་བཤད་པ་མེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ཚིག་གཅིག་ཤོད་རྒྱུ་མིན་ཞེས་ཚིག་ཐག་གཙང་མར་བཅད་དེ་བཤད་ཡོད། ངོས་ལ་དགོས་པ་ནི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཐོབ་ཐང་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བདེ་ལ་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་དེ་དག་ཞི་བདེར་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པ་འདིར་སྤོབས་པ་ཡོད་ལ་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག རྒྱ་མིས་ངོས་ལ་ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་སྤྱང་ཀི་རེད་ཅེས་ཟེར་དུས་ངོས་རང་དགེ་སློང་རང་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཡང་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་ཀྱང་ངོས་རང་དགེ་སློང་རང་ལ་བསྡད་ཡོད། ཡང་ཏཱ་ལའི་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རེད་ཅེས་ཟེར་བརྗོད་སྐབས་ཀྱང་ངོས་རང་དགེ་སློང་རང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ལས་དེ་ནས་མཐོ་རུ་དང༌། དམའ་རུ་འགྲོ་གི་མི་འདུག

དེ་སྔ་བོད་དུ་སྡོད་དུས་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བདག་པོ་བྱས་པ་རེད། ཀྲུང་དབྱང་གི་གོ་གནས་མཐོན་པོ་འཛིན་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་མགྲོན་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་དུ་བོད་པ་སྨོས་ཅི། རྒྱ་གར་བ་དང༌། རྒྱ་མི། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་སུ་འདྲ་ཞིག་ཐུག་ཀྱང༌། དངོས་འབྲེལ་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་བསམ་པ་དང༌། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕན་པའི་བསམ་པ་གལ་ཆེན་ཡིན་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕན་སེམས་ཟེར་བ་འདི་བཞིན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ནོར་བུ་རེད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་མི་ཐུག་སྐབས་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཤར་བ་དང༌། མི་སུ་ཐུག་ཀྱང་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་ནི་ངོས་རང་གི་གཤིས་ཀ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་གང་དུ་ཕྱིན་རུང་དངོས་གནས་དགའ་པོ་དང༌། ནང་ཚགས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ལས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཇི་ཙམ་ཐབས་སྐྱོ་རུང་རྒྱ་མིའི་སར་ཡས་གནང་རོགས། མས་གནས་རོགས་ཞེས་བཤད་འདོད་མེད། རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐག་ཆོད་བྱས་པ་རེད། ད་ནི་བཀའ་དྲིན་གང་ཡང་དགོས་པ་མི་འདུག

ཕ༽ ཨ་རིའི་མཛད་འཕྲིན་དང་། བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ།

ཡང༌། ཁ་སང་རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་ཨ་རིར་རང་བཙན་སྐོར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ནག་ཁྲ་བཙུགས་པ་དེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ན་ཡག་པོ་འདུག བར་ལམ་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་ཤ་ཚ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་གི་མི་གལ་ཆེ་བ་དེ་རིགས་ནས་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཕྱིན། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་བོད་པའི་ཐོག་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་དེ་དག་ངོས་རང་ཨ་རིར་ཐེངས་དང་པོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཕྱིན་པ་དེ་སྐབས་ངོ་ཤེས་བྱུང་རྗེས་བོད་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་ལེན་གྱི་འདུག

རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་པའི་རྗེས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོག་ནས་དུས་མིན་རྐྱེན་འདས་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱེད་སྐབས་ ༡༩༨༣ ལོ་ཕན་བོད་མི་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་འདུག དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ་གཅེན་པོ་སྟག་འཚེར་རིན་པོ་ཆེས་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་དེའི་རབ་གནས་ཆེད་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀའི་སྲིད་འཛིན་རྙིང་པ་ཀཱ་ཌཱར་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཐུགས་སྣང་ཡོད་པ་ལྟར། ངོས་རང་ཐུག་འདོད་གནང་གི་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་ཨ་རིར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེ་དུས་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་རྣམ་ཀུན་ནས་ངོ་ཤེས་འགའ་ཤས་ནས། ད་རེས་ངོས་རང་ཨ་རིར་སླེབས་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་དོན་སྐོར་སྤྱིར་བཏང་སྤོམ་ཚིག་ལྟ་བུ་མིན་པར། དོན་ཚན་རྡོག་རྡོག་ཁ་གསལ་འཁོད་པ་བཤད་ན། ཁོང་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་བདེའི་ཁྱད་པར་འདུག་ཅེས་ཟེར་བ་བཞིན། ངོས་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྐབས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དོན་གནད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། ཁྱིམ་མཚེས་ཚོར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གནས་ཚུལ་འདིའི་རྩ་བ་ནི་ལག་ཏུ་གོ་མཚོན་བཟུང་བའི་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། ཕན་ཚུན་ཁ་གཏད་གདོང་གཏུགས་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན་ཚེ་ཉེན་ཁ་ག་དུས་ཡིན་ཀྱང་ཡོད། ཉེན་ཁ་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ནི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དངོས་འབྲེལ་ཆེ་ས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཕན་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་ཕན་པ། ཡང་སྒོས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་བཞག་ནའང༌། ལག་པར་མེ་མདའ་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་མེད་ན་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དངངས་སྐྲག་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ། རྒྱ་དང་བོད་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བློས་འཁེལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། ཞེད་སྣང་འོག་སྡོད་དགོས་བྱུང་ན་གྲོགས་པོ་ཡོང་ཐབས་མེད།

རྒྱ་དང་བོད་གྲོགས་པོ་ཡང་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཐབས་སུས་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། ང་ཚོ་སྡུག་པོ་མྱོང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་བསྡད་མེད། མི་འདི་ཙམ་མང་པོ་ཤི་བ་དང༌། སྡུག་པོ་མང་པོ་མྱངས་ཡོད། ང་ཚོས་གུ་ཡངས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་བསྡད་མེད། ད་ཆ་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་རེས་སུ་ལ་འཁོར་ཡོད་ཟེར་ན། ང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་དང༌། དབང་ཡོད་བཤད་པ་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་པའི་སེམས་ནང་ན་ཚ་ཆགས་པ་འདི་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན།

རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། བློས་འགེལ་ཡོད། ད་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་རྒྱབ་ལ་མེ་མདའ་འཁྱེར་བའི་མི་འཛུགས་ཀྱི་མིན་ཞེས་རྒྱ་དམག་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ན། བློས་ཆ་ཚང་བཀལ་ན་ཆ་ཚང་དང༌། ཕྱེད་ཀ་བཀལ་ན་ཕྱེད་ཀ་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། ཁ་བྲལ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཉག་གེ་ཉོག་གེ་འདི་བཤད་དགོས་དོན་མེད།

བ༽ ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དང་། རྒྱ་རིགས་ཕྱིར་འཐེན།

བོད་རྒྱ་གཉིས་བར་དོན་དམ་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་ཐབས་གང་ཡང་མ་བྱས་པར། ཁ་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཞེས་བཤད། དོན་སྙིང་བོད་པ་ཚོར་ཡིད་ཆེས་བློས་འཁེལ་མེད་པར་མི་རེ་ངོ་རེའི་རྒྱབ་ལ་མེ་མདའ་ཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་རེ་བཙུགས་ཏེ་བཞག་ན་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་གི་རེད་དམ། བོད་དུ་ཡོད་པའི་དམག་དོན་རྟེན་གཞི་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད། གླིང་ཆེན་ཕན་ཚུན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དེ་མིན་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་ཏེ། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དགོས།

དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཕན་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བར་ཕན་པ། ཡང་སྒོས་བོད་མི་མང་གི་བསམ་བློའི་ནང་ཞི་བདེའི་ཚོར་བ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ། དོན་དམ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བོད་རྒྱ་བར་མཐུན་ལམ་འདི་ཡོང་དགོས་པས། རྒྱ་དམག་རྣམས་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྒྱ་མི་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རང་བཙན་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌། ངོས་ནས་རང་བཙན་བཤད་མེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་དམག་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོའི་བར་རིམ་པས་སྐད་ཆ་བཤད་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་དོན་ཚན་དང་པོ་འདི་བཤད་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཡོང་གི་འདུག ད་དུང་མུ་མཐུད་ཡོང་བ་ཡིན་ཚེ་རིམ་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟར་ཆགས་ན་བོད་ལ་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་ཙམ་ལས། དོན་དག་བརླགས་པ་དེས་འགྲིག་གི་མི་འདུག དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དཔེར་ན། ངོས་རང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཧུའུ་ཧུའུ་དང༌། རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོ་ཨ་མདོ་རང་གི་མི་ཉུང་བ་ཆགས་ཟིན་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོས་བཏོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཚགས་པར་ཞིག་ ༡༩༨༢ ལོར་ཨ་རིར་འགྲོ་སྐབས་མཐོང་བྱུང༌། དེའི་ནང་བོད་རིགས་འབུམ་བདུན་ལྷག་ཙམ་དང༌། རྒྱ་མི་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་ལུགས་བཀོད་འདུག

ཁམས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ད་ལྟ་གསལ་པོ་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་རུང༌། ས་བབ་དམའ་བ་རོང་ས་དེ་དག་གི་ནང་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་ཆགས་ཡོད་སྐད་འདུག མཚོ་སྔོན་ཁུལ་དེ་སྔོན་རྒྱ་མི་རྩ་བ་ནས་མེད་ས་དེ་དག་ལ་ད་ཆ་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་ཆགས་ཏེ་རྒྱ་མིའི་འབྲོག་པ་ཡང་འདུག་ཟེར། དེ་ལྔ་རྒྱ་མིས་གཡག་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང༌། དེང་སང་རྒྱ་མི་འབྲོག་པ་གཡག་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཅིང༌། ཁོང་ཚོས་འུར་རྡོ་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དང་མེད། འོ་མ་དཀྲོག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དང་མེད། གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་སྙམ་ནས་ང་རང་བསམ་བློ་འཁོར་བྱུང༌། རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་ནང་ཡོང་བ་འདི་ཧ་ཅང་གི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོས་སྐད་བརྒྱབ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་མ་བྱས་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་དངོས་གནས་བྱས་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བའི་བྱ་བ་ཞིག་དང༌། མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་འདུག

གང་ལྟར་ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་འདི་འགྲེལ་བཤད་དང་གསལ་བཤད་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་འགྲོ་བའི་རྩ་དོན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་སྟབས་རྩོད་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་གལ་འགངས་ཆེ་ལ་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་འདུག རིམ་པས་བོད་ནང་བོད་པ་གྲངས་ཉུང་དང༌། རྒྱ་མི་གྲངས་མང་གིས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་བོད་མི་གྲངས་ཉུང་ཆགས་ན་དེ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་མ་ནས་ཡོད། སྔོན་མ་ ༡༩༥༤ ལོར་ངོས་རང་པེ་ཅིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ ༡༩༥༥ ལོར་བོད་དུ་ལོག་ཡོང་ཁར་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ལིའུ་ཧྲའི་ཆི། ཀྲའུ་ཨན་ལེ། ཀྲུའུ་ཏ་བཅས་ཁོང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ལིའུ་ཧྲའོ་ཆི་ཐུག་སྐབས་བརྗོད་དོན། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་བོད་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་ཚོང་རྒྱག་དགོས། བོད་ལུང་པ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། མི་ཉུང་ཉུང་རེད། རྒྱ་ནག་ལུང་པ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡིན། ས་ཆའི་ཐོག་མི་མ་ཤོང་པར་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཚོང་རྒྱག་དགོས་ཟེར་བྱུང༌། དེ་ནི་རྒྱ་མི་བོད་དུ་ཡོང་རྒྱུ་ལས། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་རྒྱ་ནག་ལ་སྤོ་ཐབས་མེད། ཚོང་དེ་ནི་ང་ཚོར་གྱོང་ཕོག་རྒྱུའི་ཚོང་ཞིག་མ་རེད་དམ། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཚོང་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འདི་ནི་ཚོང་མིན་པར་ས་ཆ་འཕྲོག་རྒྱུ་དེ་རེད།

ཡང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དེ་འདྲ་མིན་པ་ཞིག་བརྗོད་བྱུང༌། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་ཉི་ཤུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་བོད་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པས་རྒྱ་མིར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སྡོད་མི་དགོས་པས་རྒྱ་མི་བོད་ནས་འཐེན་གྱི་ཡིན་ཞེས་བཤད་མྱོང༌། དེ་ཚོའི་གྲས་དོན་ངོ་མ་ཇི་ཡིན་མི་ཤེས། སྤྲུལ་པའི་བཀའ་མོལ་རེད། དོན་ཚན་གཉིས་པ་རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ནང་ཡོང་བ་དེ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན།

མ༽ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ།

དོན་ཚན་གསུམ་པ། འཛམ་གླིང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་དང༌། ཡོ་རོབ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་ཆུང་རྩག་ཅིག་ལྷགས་ཀྱང་ལམ་སེང་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་གོང་ལྟར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་མིར་ཕན་པའི་ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་ལ་མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དང༌། གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་བློ་བེད་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེ་བ་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། གསར་གཏོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བསམ་བློ་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐབས་མེད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་རིག་གཞུང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱེད་པ་ལ་མིའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཆ་ཚང་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་ཤ་ཚའི་ཁ་ནས་གཏམ་སྙན་མེད་ཟེར་བ་བཞིན་གསར་གཏོད་དང༌། བསམ་བློ་ཕུགས་རྒྱང་པོ་གཏོང་མཁན་ཚོས་སྲིད་གཞུང་གིས་ད་ལྟ་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཚང་མར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཟེར་གྱི་མ་རེད། ཁོང་ཚོས་བཏོན་པའི་བསམ་འཆར་ལ་ལམ་སེང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་མ་བརྗོད་པར་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལག་ལེན་བྱེད་དུ་བཅུག་ན། དངོས་གནས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་གྱི་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་བསམ་འཆར་ཕྲན་བུ་འདྲ་མིན་ཤོད་མཁན་དང༌། ལྷག་དོན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ལ་བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་བྱུང་ན་ལམ་སེང་སྦུག་བསུབ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་འདི་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕུགས་རྒྱང་པོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་གྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་འགྲོ་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་དོ་སྣང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་བཞི་པ། བོད་ཀྱི་ས་ཆར་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྔ་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། བར་ལམ་རྒྱ་མིས་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསད་པ་དང༌། ཁ་ཤས་ལ་ཁྲལ་འགེལ་བྱས་ཏེ་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེང་སང་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་ཡིན་ཞེས་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་སྨོས་ཅི། ཐ་ན་ཨ་མི་རི་ཀར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེང་སང་ཚན་རིག་པའི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། གནའ་སྔ་མོ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོའི་གོང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་གླིང་ཆེན་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྒྱ་མཚོས་བཅད་ནས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གླིང་ཆེན་འདི་ག་ལེར་བྱང་དུ་ཚུར་ཡོང་སྟེ་རྒྱ་གར་གྱི་གླིང་ཆེན་དང་བོད་ས་གཉིས་པོ་ཐུག་སྟེ་བོད་ས་ཇེ་མཐོ་ནས་ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་བོད་གཅིག་པུ་མིན་པར་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་འཕོ་འགྱུར་མི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཁོར་ཡུག་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་ཚོད་ལྟ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྫས་རོ་གང་བྱུང་དུ་སྦས་གསོག་བྱེད་པ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད།

ཙ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་དང་། སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།

དོན་ཚན་ལྔ་པ། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་དག་ལ་རྒྱ་མིས་གོ་བ་ཆ་ཚང་ཞིག་ལེན་མ་ཐུབ་པའམ། ཡང་ན་ཁོ་རང་ཚོར་གནོང་ཡོད་སྟབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བཤད་པ་རྣམས་བོད་རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་པར་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་འདུག་བསམ་གྱི་ཡོད་འདུག ངས་བཤད་པའི་གླེང་གཞིའི་ནང་དེ་སྔ་རྒྱ་དང༌། བོད་ཅེས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། སུས་ཀྱང་སྒྲིབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། སྔ་དུས་རྒྱ་བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་རྒྱ་མིའི་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་ཐང་ཧྲུའུ་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། ང་ཚོའི་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་མདུན་གྱི་རྡོ་རིང་གི་ཡི་གེའི་ནང་དུའང་ལེང་གོའི་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། རྒྱ་མིས་སྐབས་རེ་སོག་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཟེར་བ་དང༌། སྐབས་རེ་མན་ཇུའི་དུས་ནས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ནི་ཁོ་རང་ཚོའི་འཁྱོག་བཤད་ཡིན་པ་ལས། བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་མ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ནི་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་དགོས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བཤད་ན། མཆོད་ཡོན་སྦྱིན་བདག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད་པ་ལས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ་མེད། རྒྱ་ཧོར་བོད་གསུམ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ཡིག་ཆ་མང་པོའི་ནང་གསལ་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བལྟས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་བོད་ནང་དམག་གི་རྟེན་གཞི་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་ལ་ཡོང་བ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་རྒྱུ། བོད་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་ཡོད་དགོས་པ། བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཏེ་བོད་ས་གཙང་མར་འཇོག་དགོས་པ་བཅས་བཤད་པ་ཡིན།

ཐོག་མར་བྱས་ན་མཇུག་ཏུ་བཀའ་བློན་ཐུབ་བསྟན་གྱིས་རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཕྲན་བུ་བཤད་ན་བསམ་པ་དྲན་བྱུང་ཡང༌། དུས་ཚོད་གང་འཚམ་འགོར་སོང༌། དེ་རིང་ངམ། སང་ཉིན་ས་ཆ་བསིལ་ས་ཞིག་ཏུ་ཁྱེད་རང་ཚོ་འཚོགས་ན་འགྲིག རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལོག་ཏུ་བཙན་བྱོལ་བ་གང་འདྲ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང༌། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་གང་དང་གང་བྱས་པ། འཆར་གཞི་ཇི་འདྲ་ཡོད་པ། སློབ་གྲྭའི་སྐོར་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་ཁྱོད་རང་ཚོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང༌། སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས།

ཚ༽ རང་རིགས་ཀྱི་རིགས་ཞེན་དང་། བོད་མིའི་གཟི་བརྗིད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་དངངས་སྐྲག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་འོག་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་གནས་ཡོད་པ། མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ཡོད་པ་དང༌། གུང་བྲན་ཏང་མི་ཡིན་པ། ཡུན་རིང་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན། ཁ་ཤས་འགོ་སྟོད་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་བཤད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དོན་དམ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཡོང་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ། ཧ་ལས་པའི་སྤུས་དག་པོ་དང༌། ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་མིའི་མཐོ་རིམ་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་མི་དེ་འདྲ་ནས་འདི་ཕྱོགས་སྐྱབས་ཞུ་འབུལ་མཁན་དང༌། ལན་བསྐུར་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་གི་འདུག ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་དང༌། རྩམ་ཟན་ཚང་མར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཞེན་ཁོག་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་འདུག དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་དང༌། སྤོབས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ཚང་མས་ད་ལྟ་བར་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཟེར་རྒྱུ་དང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པ་རྣམས་ལའང་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་རོགས་གྱིས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྨོས་ཅི། སློབ་ཕྲུག་འཚར་ལོངས་ཡོང་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱང་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག ཁ་སང་བོད་ནས་ཚུར་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་རང་ལོ་བཅུ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཕྲུ་གུ་ཞིག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཐུག་བྱུང༌། གཅིག་བྱས་ན་འདིར་སླེབས་ཡོད་ལས་ཆེ། ཕྲུ་གུ་དེར་ཁ་སང་ལྷ་སར་ཟང་ཟིང་སྐབས་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་ཡོད་ཟེར། གང་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པར་མོ་ཊ་དང༌། སྦག་སྦག་ལ་མེ་རྒྱག་པར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཟེར། ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་བྱས་པ་དེར་ཧ་ལས་བྱུང༌། ད་རེས་བཙོན་དུ་བཅུག་པའི་ནང་ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་བྱས་པ་གང་འཚམ་ཡོད་འདུག་པར། ཉེས་རྡུང་མང་པོ་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར། ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དེ་དག་ལའང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་ཁག་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཡོད་པའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་ཡང་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་འདུག ངོས་ལ་ཡི་གེ་གཏོང་མཁན་དེ་འདྲ་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ཏང་མི་ཡིན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལོ་མང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན། ཕྱི་ཚུལ་རྒྱ་མི་རྒྱ་རྒན་དང༌། རྒྱ་མིའི་རྒྱུགས་ཁྱི་རྒྱུགས་ནག་ལྟ་བུ། ནང་དོན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཧ་ལས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཁྱེད་རང་ཚོས་བརྗོད་རོགས་བྱེད། ཡང་མི་ཁ་ཤས་སོ་སོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པར། མགོ་རྨོངས་ཏེ་རྒྱ་མིས་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་ཉན་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དེ་དག་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ལས། ཁོང་ཚོར་ཁོང་ཁྲོ་འཁོན་འཛིན་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། སོ་སོ་ཕོ་རོག་དཀར་པོ་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སྤོ་འཕེར་ནས་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བློ་ལ་འཇགས་དགོས། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།

ཛ༽ ལས་འགན་གཅིག་དང་། སེམས་ཁུར་བྱ་ཡུལ་གཅིག

ང་ཚོ་འདིར་བྱེས་ལ་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་མང་རྣམས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་ཉེར་དགུའི་རིང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་པ་དེ་དག་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་མི་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། དེ་འདྲའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་འདུག འདི་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་པའི་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་ཡོད་སྟབས། མིའི་བསམ་བློ་མཐུན་མི་མཐུན་དང་སྐད་ཆ་ཡག་ཉེས་གང་ཡང་ཤོད་པའི་རང་དབང་དང༌། གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་འོག་ཏུ་མནན་པའི་གནས་སྟངས་དང་མི་འདྲ་བར། འདིར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་པའི་གོ་སྐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་གང་ཡོད་ཤོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་གཞི་རྩའི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས། སྡུག་པ་གང་ཡང་མ་རེད། འགངས་ཆེ་ས་ཞིག་དང༌། གལ་ཆེ་ས་ཞིག་ལ་ཐུག་དུས་བོད་སྤྱི་བསམ་པ་ཞིག་ཚང་མར་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་དང༌། ལྷག་དོན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སྐྱེས་པའི་བོད་ཕྲུག་བོད་ཡུལ་གཏན་ནས་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་དག་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་སྒོ་རྩར་ཕྱིན་ནས་སྐད་འབོད་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཧུར་ཐག་བྱས་སོང༌། བོད་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་འགའ་ཤས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་གོམས་འདྲིས་ཆགས་ཏེ་གཞས་གཏོང་རྒྱུ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞས་ལས་བོད་གཞས་གཏོང་མི་ཤེས་པ་དང༌། བོད་སྐད་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དངོས་འབྲེལ་འགག་རྩ་ཞིག་ལ་ཐུག་དུས་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྤྱི་བྱིངས་ཚོས་ཀྱང་ད་ལྟ་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ་རེད།

བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་ལས་འགན་གཅིག་དང་སེམས་ཁུར་བྱེད་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་རོགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་རང་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་ལོག་སྤྱོད་པ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གང་ཞིག་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་སྙིང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ད་ལྟ་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་དཔྲལ་བ་ས་ལ་མ་བཞག་པར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ནི་སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་དང༌། རང་གི་ལས་འགན་ཡིན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་དཀའ་ངལ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་སོ་སོས་ལས་འགན་འཁྱེར་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གཟི་བརྗིད་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་རོགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བོད་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞུ་བར་བཅར་མཁན་གཞིས་ལུས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལས། མི་ཐོག་གི་འཐབ་རྩོད་མིན།

ད་ལམ་བོད་དང༌། དེ་བཞིན་ས་མཚམས་ཁག་བཅས་ནས་ཡོང་བའི་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ངོས་ནས་འཚམས་འདྲི་ཡོད། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། ཞི་བའི་བསྟི་གནས། མི་ཚང་མར་རང་བཞིན་གྱི་བྱམས་བརྩེ་ཡོད་པའི་ལུང་པ་དེ་དངངས་སྐྲག་གིས་ཁེངས་པའི་ལུང་པ་ཐབས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ཆ་རྒྱ་མིས་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་དང༌། ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོར་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། འདས་པའི་དུས་ཚོད་དང༌། ད་དུང་ང་ཚོས་མྱོང་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་གཉིས་བསྡུར་ན། འདས་པའི་དུས་ཚོད་མང་བ་ཡིན་པ་ཕལ་ཆེར་ཐག་བཅད་ནས་བརྗོད་ཐུབ། ཧ་མཐོ་ཡང་ལོ་བཅུ་སྐོར་ཡས་མས་ཤིག་ལ་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཏན་ཏན་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་དངོས་གནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་སྲོག་ལའང་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་བདེན་དོན་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། དེའི་ལག་རྗེས་ལ་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ལ་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྐབས་ལོ་གཅིག་གཉིས་སོང་དུས་གནས་ཚུལ་རྙིང་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལོ་བཞི་བཅུ་སོང་ཡང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་དང༌། གཞི་ནས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བློ་མ་ཞུམ་པར་ལྷག་བསམ་གཡོ་མེད་དུ་བསྡད་པའི་འབྲས་བུ་རེད།

ལྷག་པར་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་མཐོང་མ་མྱོང་ཞིང༌། རྒྱ་མིས་ཕྱིར་བྱུག་ནང་བླུགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་འོག་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་གཞོན་སྐྱེས་དེ་དག་གིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རེད། དཔེར་ན། སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ང་གཅིག་ནང་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་སྐབས་གདོང་ལེན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་དེ་དག་ཧ་ལམ་རྫོགས་ཚར་ཞིང༌། དེ་ནས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་དང༌། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ལོ་དར་མ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མིར་གདོང་ལེན་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་གྱི་མི་དེ་དག་ཀྱང་ཚང་མ་རྒད་པོ་རྒད་མོ་ཆགས་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་ནད་གཅོང་ཅན་དུ་གྱུར་འདུག དེང་སང་རྒྱ་མིར་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་དང་བསུན་པོ་བཟོས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་ནི་མི་རབས་གསར་པ་ཡིན། དེས་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་འདི་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་པ་ལས། མི་ཐོག་གཅིག་གི་འཐབ་རྩོད་མིན་པ་གསལ་པོར་མཚོན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་མི་ཐོག་གཅིག་གི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་ན། མི་ཐོག་བརྗེ་སྐབས་དེ་ཡང་བརྗེད་འགྲོ་གི་རེད། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ནི་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུའི་འཐབ་རྩོད་ཡིན་སྟབས་མི་ཐོག་བརྗེས་ཀྱང་མི་རིགས་དེ་རང་མུ་མཐུད་སྡོད་མཁན་ཡིན་པ་དེས་མི་ཐོག་གསར་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ཁ༽ མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། གྲལ་རིམ་གྱི་འཐབ་རྩོད།

བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་མི་རིགས་ལ་ཡང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐད་ནས་བོད་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐད་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་ལས་ཟབ་པ་ལས་ཞན་པ་གཏན་ནས་མེད། བོད་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ང་ཚོར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་འདིས། ལྟ་བ་གསར་པ་ཞིག་དང༌། དབང་སྒྱུར་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་སྐབས་དེས་ང་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ལ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ནི་མཐར་ལྷུང་བའི་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མ་རན་པ་ཞིག་རེད།

འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་སར་ཐོག་མར་གསར་བརྗེ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་དེ་ལ་རེ་བ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་ལས་འགུལ་རྩོམ་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་བསྙུགས་བསྲིངས་སྐབས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཡོད། རྩ་བ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་མར་ཁེ་སི་ལེ་ཉིན་རིང་ལུགས་ནང་མི་མང་བའི་ཁེ་ཕན་དང༌། ལྷག་པར་ཉམ་ཐག་གི་ཁེ་ཕན་རྩོད་རྒྱུ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ལྷག་བསམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་བཟུང་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་སྒྲུབ་ཐབས་ནང་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གདུག་རྩུབ་དང་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་འཁོན་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཛིན་གྱི་ཡོད་སྟབས། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བསྟར་སྐབས་མི་ལ་གནོན་བཙིར་གྱི་འོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའི་བསམ་བློ་ལས། མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་བློས་རང་མོས་དང་དུ་བླངས་ནས་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མའི་ནང་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་ཀར་རན་གྱི་མེད། དེར་བརྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མར་མཁས་སྙན་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཨེ་ཐུབ་བལྟས་པ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཁོ་པ་ཚོའི་རང་གཤིས་རྗེན་པའི་གདུག་རྩུབ་ཇེ་ཆེར་བཏང་བར་བརྟེན་མི་ཚང་མ་སྣ་འཚིག་པ་འདི་ཆགས་པ་རེད། གཉིས་ནས་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འཐབ་རྩོད་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་འདུག

བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཁ་ཤས་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྲིད་དེ་རྒྱ་མིའི་ཁྲོད་དུ་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་དེ་རིག་རིམ་པས་ཤེས་ཡོན་གྱི་གནས་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་སྐབས་བོད་པ་ཞེས་པ་འདི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་བཅས་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དོ་སྣང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པར་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་དང༌། ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་མཐོང་ཡོང་དུས། ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་རྒྱ་མིའི་སློབ་གསོའི་འོག་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་གྱི་བུ་དང་བུ་མོ་དེ་དག་རིམ་པས་རང་སྟོབས་ཀྱི་བསམ་བློ་འཁོར་ཏེ་དེང་སང་བསམ་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ཚུར་འགྱུར་ཡོང་གི་འདུག

བར་ལམ་བོད་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་པའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་རིགས་ཐོག་མར་རྒྱ་མིས་གང་བསླབས་པ་ཁོ་ནར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་ལས། གཞན་དག་ཤེས་ཀྱི་མེད། རིམ་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་སྐབས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ལ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་དོ་སྣང་སླེབས་པར་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་དང༌། རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་སོ་སོའི་མི་རིགས་འདི་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་གྱར་ཡོད་པའི་དྲི་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་བསམ་བློའི་ནང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་འདི་རང་ཤུགས་སུ་ཡོང་གི་ཡོད། གཙོ་བོ་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་གིས་ལྷག་བསམ་འགྱུར་མེད་ངང་དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་མུ་མཐུད་བྱས་པའི་ལག་རྗེས་ལ། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་མང་དུ་སོང་སྟེ། བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་སོང་སྟེ་བོད་དོན་ཤི་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བསྐྱར་ལངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འགན་ཆེན་པོར་བརྩི་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བ་ཞིག ལྷག་དོན་ཁོང་ཚོའི་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་མི་སེམས་དབང་དུ་བསྡུ་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན། ད་ཆ་དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་པོ་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐོག་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང༌། རྙོག་དྲ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

ག༽ རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་དང་། བར་སྐབས་ཀྱི་འཐུས་ཤོར།

བོད་མི་རིགས་ནི་དངོས་གནས་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། རིག་གཞུང་གཏིབ་ཟབ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་གཤིས་ཀ་བཟང་པོ་མིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད། ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ལ་འགལ་རྐྱེན་བྱུང་སྐབས་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཆེད་དཀའ་ངལ་གང་ལའང་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་རླབས་ཆེན་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། གནའ་སྔ་མོ་ང་ཚོ་བོད་པ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་དེ་ཕྱི་རོལ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། དེ་སྐོར་དོ་སྣང་ཙམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོར་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ནས་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་སླེབས་ཏེ་གཞི་ནས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོང་སྐབས། རིམ་པས་བོད་པ་ཞེས་པ་འདི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ཀྱང༌། རང་བཞིན་གྱི་མིའི་རྣམ་འགྱུར་འཛུམ་ཤིག་ཤིག་དང༌། གཞུང་བཟང་པོ། ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡང་རྣམ་གྲངས་མང་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་བཅས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེར་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་རྣམས་དེང་སང་དངོས་གནས་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད།

ཁོང་ཚོས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་ཏེ་བོད་མི་རིགས་འདི་རྗེས་ལུས་དང༌། ཤིན་ཏུ་གླེན་རྨོངས་ལ་བརྩིས་ཏེ་སྔོན་ཐོན་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་རོགས་རམ་མ་བྱས་ན། བོད་མི་རིགས་འདི་རང་མགོ་མི་ཐོན་པ་ཧ་ལམ་ཀློ་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཚན་རིག་དང༌། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ལུང་པ། རྒྱ་མི་ཚོས་ཀྱང་དེང་སང་བྲེལ་འཚུབ་ཀྱིས་མིག་དཔེ་བལྟ་ས་དང༌། རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་གིས་སློབ་སྦྱོང་ལ་གཏོང་ས། ལྷག་དོན་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་དང༌། ཉེ་བ་གཉེན་འབྲེལ་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང་གཏོང་གང་ཐུབ་བྱེད་ཡུལ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་པར་བསྟོད་ཡུལ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་ཀློ་པའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་སའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་མ་ཟད། དེ་ནི་སློབ་སྦྱོང་དང་དོ་སྣང་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ལའང་བརྩི་གི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་སྟེ་རྒྱ་མི་རྣམས་ཡ་མཚན་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཏན་ཏན་ཡིན།

ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་དེ་དག་དངོས་གནས་རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང༌། དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་གནའ་སྔ་མོའི་དངོས་རྫས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཤིན་ཏུ་སྤུས་ཀ་དག་པོ་ཡོད། བྲིས་ཆ་དང་། བཟོ་བརྐོས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་འཛམ་གླིང་གི་ཚད་གཞི་ལོན་པ་ཡོད། ཡིན་ནའང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པ་དང༌། ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལ་མགོ་འཁོར་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དེས་འཐུས་ཤོར་ནས་ང་ཚོ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་མེད། མཐའ་མ་དེས་རྐྱེན་པས་ང་ཚོའི་ལུང་པ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་བ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བ་འདི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ལ་ཤར་བ་ལྟར་ཕན་པའི་ཆ་ཡང་བྱུང་ཡོད། ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་པ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་དོན་ཡིག་ཆ་རྙིང་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མ་ཟིན་གཅིག་ལས་མེད་པ་དེ་རིགས་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཚོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་གདན་དྲངས་པའི་ཕྱག་དཔེ། ཡང་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དེ་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་རྣམ་དཔྱད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཡིག་ཆ་མ་ཟིན་གཅིག་ལས་མེད་པ་དེ་རིགས་རྩ་མེད་སོང་བ་ནི་ཁ་གསབ་བྱེད་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། དེ་དག་བསམ་བློར་འཁོར་སྐབས་སེམས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་གི་འདུག ང་ཚོ་བོད་ལ་ཡིག་ཆ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་ལྟ་ནམ་ཡང་བསྐྱར་གསོ་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཡོད།

ང༽ ཤར་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ།

དེ་མིན་ཉམས་ཆག་སོང་རིགས་རྣམས་རྩ་བའི་མི་རིགས་གནས་ཕྱིན་ང་རང་ཚོས་སྐྱར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། བོད་ནང་དེ་ལྟར་ཉམས་ཆག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ཐོག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་མྱངས་པ་བཅས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དཔེར་ན། ངོས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་དང༌། དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པ་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གཉིས་བར་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེང་སང་བསམ་བློ་འཁོར་རྒྱ་ཆེ་རུ་དང༌། གཏིབ་ཟབ་ཏུ་སོང་བའི་རྐྱེན་གྱིས། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུས་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་གདེང་འཁེལ་བའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནང་བསམ་བློ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་ལ་དེང་སང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད།

སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟག་དཔྱག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་སྤྱིར་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཆ་ཚང་ཤོས་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འདི་ཡིན། དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འདི་བོད་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དང༌། སོག་པོ་ཕྱི་ནང་ལ་ཁྱབ་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་དུའང་ཕྲན་བུ་ཁྱབ་པ་བཅས་དེ་ཙམ་ལས། འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་གང་སར་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། མ་འོངས་པར་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་བྱུང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་སར་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་པ་བཟོ་ཡོད། ད་རེས་ང་ཚོའི་རྐྱེན་ངན་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་མིའི་སྤུས་ཚད་གང་འདྲ་ཡོད་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྟོན་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བོད་པར་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ་ཤ་ཚ་དང༌། ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ད་དུང་ཇེ་གསལ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པར་རང་དབང་གི་ཉི་མ་འཆར་སྐབས་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་རང་རེས་ལས་ཀ་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་མདུན་ལམ་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་ཚོར་རང་དབང་ཐོབ་ཉིན་སོ་སོའི་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་སྨོས་ཅི་དགོས། ང་ཚོ་བོད་པས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག

ཅ༽ འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་དང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་སྙིང་།

འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ཞུམ་ཞིང་ཉམས་དམའ་དགོས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། ད་དུང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་བསྲེག་གཏུབ་འཕེར་བའི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཆ་བཞག་ནའང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བོད་མི་རིགས་འདི་དང༌། ཡུལ་ལུང་མཛེས་སྡུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལུགས་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ལ་བཞག་ནས་སྤོབས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་ནི་ངོས་ནས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡིག་ཆ་ལྟར་བཤད་པ་མིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། ངོས་རང་ཕྱི་རོལ་དུ་སླེབས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་སའི་མི་ངོ་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ནས་བལྟ་སྐབས་ཚོད་ཐིག་པར་མ་ཟད། གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་གདེང་ཡང་འཁེལ་བ་ཡོང་གི་འདུག མ་འོངས་པར་བོད་འདི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ལུང་པ་གལ་ཆེ་ཤོས་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡའི་སྙིང་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུ་དང༌། ང་ཚོས་ཨེ་ཤ་ཡ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་ལ་གང་འཚམ་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཁ་རྒྱུན་ལའང་བོད་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ལྟ་སྐྱོང་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དང༌། དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུའི་འགན་ཡང་ང་ཚོར་ཡོད་སྙམ་པ་འདི་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་སེམས་ལ་ཉར་དགོས།

དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཤེ་ན། ང་ཚོའི་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཞེས་མ་ཎི་བགྲངས་པ་ལྟར་བརྗོད་པས་མི་འགྲིགས་པར་རླབས་ཆེན་ཡིན་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་བྱེད་ཐུབ། ཤེས་ཡོན་མེད་ན་ང་ཚོའི་མི་རིགས་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཞེས་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བགྲངས་པ་གཅིག་པུས་ལ་དག་གི་མ་རེད། ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་ནས་འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་ཐབས་ཤེས་སྒོ་གང་ས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་པར་བརྟེན་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། ད་དུང་འདོད་པ་ཁེངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་མེད།

ཆ༽ མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་དགོས་མཁོ།

བོད་ནང་ད་ལྟ་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པའི་གཞོན་ནུ་ཚོས་ཤེས་ཡོན་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང་སེམས་འཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། སྐབས་རེ་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནང་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭར་ཕ་མས་སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡང་རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ལས་བོད་ཡིག་སློབ་ས་མེད་པའི་ནང་ལ་བཏང་ན་ཕྲུ་གུ་རྒྱ་མི་ཆགས་འགྲོ་གི་རེད་སྙམ་ནས་སེམས་ནང་འཚེར་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག་པ་དེ་དག་ལ་ཁག་མེད། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་ཡོན་མེད་ན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་མི་རིགས་ལ་རླབས་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་རབ་ལ་སོ་སོའི་སློབ་གྲྭ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ཨང་ཀི་དང་པོ་དང༌། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་ཚེ་ས་གནས་སུ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་དང་། རྒྱ་ཡིག་ཁོ་ན་ལས་སློབ་ས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

བར་ལམ་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་ཏུ་བཏང་བར་བརྟེན་བོད་ནང་ལའང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོང་སྐབས། བོད་དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྟོད་སྨད་བཅས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་ལ་མང་ཚོགས་ནས་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་པ་དང༌། གྲྭ་བཙུན་དགོན་པར་ཆོས་ཞུགས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ལ་གང་འཚམ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་དོན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་ལ་གང་འཚམ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེའི་ཐད་ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཏན་ཏན་གཏོང་དགོས། ང་ཚོས་མི་རིགས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་ཤིག་འགྱེལ་ས་ནས་ཡར་ལངས་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཆ་རྐྱེན་སྨིན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་རང་དབང་ཡོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན།

དེ་བཞིན་གྲྭ་བཙུན་གྲངས་ཀ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པུས་ཀྱང་ནུས་པ་ཐོན་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཁྱོན་ཡོངས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པ་བཅས་ཕྱོགས་ཚང་མའི་ཐད་ཡར་རྒྱས་རྒྱུན་བསྲིངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། ཆོས་ཁོ་ནར་དོ་སྣང་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དག་ལ་དེ་སྣང་མི་བྱེད་པའམ༌། ལྷོད་གཡེང་ཤོར་ན་དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཡིན། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་ཡོན། རིག་གཞུང་སོགས་གང་ཅིའི་ལས་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པས། གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་འདི་འཕྲལ་སེལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་དང༌། ཚན་རིག་གཞུང༌། རོལ་མོ་སོགས་སྐོར་སློབ་སྦྱོང་སྔ་འཕྲོས་རྒྱ་ཡིག་བརྒྱུད་བསླབ་དགོས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་རེད། གང་ལྟར་མི་རིགས་ཤིག་གི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་མཚོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མི་རིགས་ཤིག་སྒོ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་མིག་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་བྱས་ནས་ཐབས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཇ༽ ཞི་བའི་ལས་འགུལ་དང་། ངོ་མཚར་གྱི་གཟི་འོད།

ངོས་ནས་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུར། ད་ལྟ་ང་རང་ཚོས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞི་བའི་ལམ་བརྒྱུད་ནས་བྱེད་པ་འདིར་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ང་དྲུག་ནས་བཟུང༌། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་བར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དངོས་སུ་འཛིང་རེས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་དམག་མི་འབོར་ཆེན་དབོར་འདྲེན་བྱས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲོག་སྡེ་དང༌། ཞིང་པའི་ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་རྨེག་མེད་རྩ་སྟོངས་སུ་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ན། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱ་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་རྩ་བ་ནས་མེད། ཕུགས་ལ་ང་ཚོར་གྱོང་རག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད༌། དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དྲག་གནོན་བྱེད་དུས་རྣམ་ཀུན་ཁའི་རྩེ་ལ་འཁྱེར་ནས་ཁ་འདོགས་བྱས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལ་འཁྲུག་རྐྱེན་སློང་གི་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། མི་མང་བདེ་ལ་འཁོད་ཆེད་ཟིང་ཆ་ལྷིང་འཇགས་གཏོང་མཁན་དམག་མི་བཏང་བ་ཡིན། དམག་ཁྲིམས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཐབས་ལག་ལེན་བསྟར་ན། དེ་ནི་ནང་དོན་རྒྱ་མིར་དགོས་པ་དེ་བྱུང་བ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་པའི་ངོས་ནས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཀ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱས་ན་རྒྱ་མིས་དེ་ལ་ཁག་བཏགས་ནས། བོད་པ་ཚོར་འབུར་བརྡུང་གཏོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དང་ཆ་རྐྱེན་ཐོབ་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ལ་ཡང་སྐད་ཆ་བཤད་བདེ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ན། ང་ཚོར་གྱོང་རག་རྒྱུ་ལས་ཁེ་ཕན་ཐོབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བརྒྱུད་ནས་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཐོབ་ནའང༌། དེ་ནི་བརྟན་པོ་དང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་ནས་མཐོང་གསལ་ཡིན། ཡག་ཤོས་མི་དང་མིའི་བར་མཛའ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་འོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱུང་བའི་གྲུབ་འབྲས་དེ་སྔ་འཕྲོས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་མེད་ཀྱང༌། གྲུབ་འབྲས་གང་བྱུང་བ་དེ་བརྟན་པོ་ཡོད།

ངོས་ནས་ད་བར་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་འབའ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་འདི་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བཤད་པ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་རང་དབང་རྩོད་བྱེད་སྟངས་འདི། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདི་དངོས་གནས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལ་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཤ་ཚ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཕན་ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་པའི་འབྲས་བུར་དེང་སང་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་དང༌། བོད་པའི་རང་དབང་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ལ་ཕྱིན་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པ་ཟེར་དུས་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ནའང༌། དེ་དག་ལོ་རེ་བཞིན་མི་སྡོད་པ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཚོ་དང་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། ཁོ་ཚོས་ང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ཁག་པོ་རེད།

ཕྱི་རོལ་འཛམ་གླིང་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ང་ཚོར་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་ཤ་ཚ་བྱེད་མཁན་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་རིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་འགའ་ཤས་ངའི་སར་ཡོང་སྟེ་མིག་ཆུ་བཏང་ནས་ང་རང་རྒྱ་མི་ཡིན། བོད་པར་དགོངས་དག་ཞུ་གི་ཡིན། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་ནང་གཏོར་བཤིག་དང༌། བོད་མི་མང་ལ་མནར་གཅོད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བཏང་འདུག གནས་ཚུལ་འདི་དག་སྔོན་ཆད་ང་ཚོས་གཏན་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད། ད་ཆ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་ཏེ་གནས་ཚུལ་རྗེན་པ་ཤེས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བོད་མི་རིགས་ལ་དགོངས་དག་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང༌། དེ་ནི་ལོ་གཅིག་གཉིས་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་ནི། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་དྲང་བདེན་དང་། ལྷག་བསམ། མིའི་མཛའ་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོའི་ལྟ་བ་མ་བརླགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་བྱས་པ་འདིའི་གཟི་འོད་རང་བཞིན་དུ་འཕྲོ་བས་ཡིན།

ཉ༽ གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་། ཞི་བའི་གྲོས་འཆར།

ད་ཕན་ངའི་ངོས་ནས་ཐབས་ལམ་སྟོན་སྟངས་ནི། རྩ་བ་ང་རང་ཚོར་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་མའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཡིན། ལྷག་དོན་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཡོངས་ཀྱིས་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་རང་དབང་གཙང་མ་ཞིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་ད་ལྟ་ལམ་སང་ལག་ལེན་འཁེལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་དཀའ་ངལ་ཡོད། གཉིས་ནས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་འདི་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། དཔེར་ན། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་གོང་ལ་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་མང་པོས་རང་བཙན་གཙང་མར་གནས་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དང༌། ལུང་པ་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་རུ་སོང་བ། དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཕན་ཚུན་བརྟེན་རེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་བ་བཅས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་རང་བཙན་གཙང་མ་ཁེར་སྡོད་བྱས་པའི་ཁེ་ཕན་ལས། ཐུན་མོང་མཉམ་ལས་བྱས་ན་ཁེ་ཕན་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་དངོས་ཡོད་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྔ་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ཁོ་ན་རྩོད་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ཀྱང་དེང་སང་ཐུན་མོང་དུ་མཉམ་ལས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད། ཡོ་རོབ་ས་ཁུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གཞན་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ལ་ཡང་འདི་འདྲ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།

འཛམ་གླིང་གི་དུས་རབས་གསར་པའི་དཔལ་འབྱོར་འགྲོ་སྟངས་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་དེ་འདྲ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ལུང་པར་མཚོ་ལམ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚོ་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་མེད་པར་སྐམ་སས་བསྐོར་བའི་ས་ཆ་ཡིན་པར་བརྟེན། དེ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་མི་དགྲ་བོ་དགྲ་ནག་ཅིག་བཟོས་ཏེ་བསྡད་པ་ལས། རྒྱ་མི་དང་གང་ཐུབ་མོས་པ་མཉམ་པའི་ཐོག་ནས་མཉམ་དུ་གནས་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཁེ་ཕན་ཆེ་བ་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞི་བདེའི་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། དེ་རྗེས་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ལ་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་བཅས་བྱས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོ་སོ་སོ་ལའང་རང་དབང་ཆ་ཚང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཡོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་བཏོན་ཡོད།

ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ལ། ད་ལྟ་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གནས་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་ནས་བོད་མི་འཛིན་བཟུང་དང༌། ཉེས་རྡུང་གཏོང་བ། ལྐོག་གསོད་གཏོང་བ་སོགས་ཚད་བརྒལ་བློ་ཡུལ་ལ་མ་ཤོང་བའི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཡུལ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་དོན་མདོ་སྟོད་སྨད་དབུས་གཙང་དང་བཅས་པའི་ས་ཆའི་ཁོངས་ནས་ས་བབ་དམའ་ཞིང་དྲོད་ཚད་ཆེ་བའི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཡུལ་དེ་དག་རྒྱ་མིར་འཕྲོད་པོ་ཡོད་སྟབས་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་བྱེད་མཁན་མང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག

དེ་བཞིན་ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་རྩེ་ལྟ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་གི་མི་འབོར་ནང་རྒྱ་མི་གྲངས་མང་ཆགས་ཏེ་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ངོ་མར་བསྒྱུར་བའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་དེ་གཉིས་ལས་སྐྱོབ་ཆེད་སྔོན་ལ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་རྒྱ་ནག་དང༌། ང་ཚོའི་བར་གྲོས་མཉམ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམས་ནས་ངོས་ནས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ཡིན། དེ་ནས་ད་བར་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་སོང་ཡང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་དག་དོན་དམ་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་བསམ་ཤེས་དང་གོ་བསྡུར་གང་ཡང་བྱས་མ་བྱུང༌། ངོས་ནས་གོང་གསལ་གྲོས་འགོ་ཁག་གཉིས་བཏོན་རྗེས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་སོང་བར་མ་ཟད། ལྷག་པར་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ནང་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་དང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་མེད་ཚེ། ངོས་ནས་དེ་སྔོན་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དེ་སྐོར་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་འགབ་བསམ་གཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ང་ཚོར་ཡོད། གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་གཅིག་འདི་ཡིན།

ཏ༽ རང་དབང་མང་གཙོ་དང་། དོན་གྱི་བདག་པོ།

དེ་ནས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐད་ལ། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གནས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དེ་དག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་མང་གཙོ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། མང་གཙོ་ཞེས་པ་འདི་མགོ་མེད་མཇུག་མེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན། མང་གཙོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་འབངས་ཡོངས་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་ལ། འགན་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་སྤྱི་འབངས་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་ཡར་རྒྱས་དང༌། གསར་གཏོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེང་སང་མང་གཙོ་རང་དབང་ཡོད་པའི་ལུང་པའི་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་འགྲོ་གི་ཡོད་ལ། མང་གཙོ་རང་དབང་མེད་པའི་ལུང་པའི་ནང་མིའི་ནུས་པ་འཆིང་ཞགས་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། མ་འོངས་པར་མང་གཙོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། དེ་མིན་གྱི་འགྲོ་ལམ་དང་སྒོ་མོ་གཞན་མེད། ང་ཚོས་ཡར་རྒྱས་འདོད་ཕྱིན་སྒོ་མོ་དེ་རང་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་དགོས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན། དཔེར་ན། དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་ནང་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་རྣམས་དགེ་སློང་བཞི་གྲྭ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚོགས་པས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས། མཁན་པོ་ཡིན་ཞེས་མི་གཅིག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དབང་མེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་ཚང་མ་དགེ་འདུན་ཚོགས་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལས། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་གནང་མེད། དེ་དག་ནི་དོན་ལ་མང་གཙོའི་ཐོག་སླེབས་ཡོད། མང་གཙོ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མ་ཟད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལའང་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོ་ལམ་དེའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ངོས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་ནས་དབང་ཆ་བཟུང་སྟེ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ངོས་ནས་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་ནས་རྒྱབ་ཤིག་བརྒྱབ་པ་རྩ་བ་ནས་མིན། ངོས་ནས་ད་བར་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་མ་ཤི་བར་བོད་མི་མང་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་འདི་ངའི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ངོས་ནས་ངེས་པར་དུ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ཕྱིར་འཐེན་ནམ་ཡང་རྒྱག་གི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་འདི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཤིག་གི་དོན་དུ་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལས་ཀ་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ཏེ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་ལས། འཕྲལ་སྒང་མི་ཐོག་གཅིག་གི་དོན་མིན་པར་བརྟེན་མང་གཙོའི་མདུན་ལམ་འདི་བོད་ནང་ལག་ལེན་ཆ་ཚང་བསྟར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ཉམས་མྱོང་ཆ་ཚང་གསོག་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་བསྡད་པའི་དུས་ཡུན་རིང་མང་གཙོའི་ལག་ལེན་ཐད་སྒོ་གང་ས་ནས་ཚད་ཚད་བསྡུར་བསྡུར་བྱས་ཡོད། སྔ་ལོ་ནས་བཟུང་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་ནང་མང་གཙོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལ་འགན་ཆེན་པོ་འཁྲི་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཡས་མས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་དེ་དག་ལ། ཇི་ཙམ་མི་འདུག་བཤད་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་བསགས་ཡོད་པ་དང༌། ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་འགན་གང་འཚམ་འཁྱེར་མྱོང་བར་བརྟེན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ། མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་མདུན་ལམ་ངོ་བོ་ཆ་ཚང་བ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་དམིགས་བསལ་འགན་ཆེན་པོ་འཁྲིས་ཡོད་པ་འདི་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།

ཐ༽ གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར།

དེ་ནས་གནས་ཚུལ་ཆུང་རྩག་གཅིག་ལ། ང་ཚོ་འདིར་མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཚུགས་ཏེ་དུས་ད་ལྟ་བར་ལ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ནས་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཡོད། དཔེར་ན། ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་ཀ་དང༌། གཞིས་ཆགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས། ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་དང༌། གཞུང་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ། དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་བར་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་མང་པོར་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད། རྩ་བ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་གཅིག་པུས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་རེད། སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདིའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་གཞུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། ལས་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་འདྲ་མིན་གྱིས་མང་ཚོགས་མཐོང་ཚུལ་ཆགས་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྐབས་རེ་མི་མང་ནང་བློ་ཤས་ཡོང་བ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དོགས་པ་བྱེད་པ། ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་ལྟ་བུ། བོད་ནང་ནས་ཀྱང་བོད་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད་ཟེར་བ་ཁ་ཤས་ལ་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། ང་ཚོར་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེའི་ནང་གི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་མི་བྱེ་བྲག་པའི་ངོས་ནས་མ་འགྲིགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་ཀའི་སྒྲིག་སྲོལ་འགྲོ་སྟངས་མ་འགྲིགས་པ་ཡོད་ཚེ། དེ་ནི་ངེས་པར་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ཆོག་ལ། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བཞིན་གཏོང་བཞིན་ལས་ཀ་སྤུས་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་འདི་ཆོས་ཉིད་རེད། ང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པའམ། ཡང་ན་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བྱེ་བྲག་པའི་བྱེད་སྟངས་མ་འགྲིགས་པའི་དབང་གིས་སྤྱི་ཡོངས་བོད་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འགྲིག་གི་མི་འདུག བཙན་བྱོལ་གཞུང་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་བཤད་ན། དེ་ནི་མི་འགྲིགས་པ་རེད།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་བྱེད་པ་དང༌། སྐབས་རེ་བསམ་བློའི་ནང་ཕྲན་བུ་མི་བདེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདི་སྤྱིར་ན་ཁག་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་ནས་ཚོད་དཔགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ལ། བོད་མི་རྩམ་ཟན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་མི་བསམ་མཁན་གྱི་མི་བོད་པ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་རེ་གཉིས་ཡོད་ན་ལས། དེ་མིན་མང་ཆེ་བས་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་ངོས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།

ད༽ བོད་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། མཐུན་ལམ་གཅིག་སྒྲིལ།

བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང༌། གུང་བྲན་ཏང་མི་རྒན་གཞོན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་དཔེར་ན། རིམ་པས་དུས་ཚོད་འགྱུར་དུས་སེམས་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལྟ་བུས་ལས་ཀ་གནད་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ནས་ཀྱང་གསང་བ་དམ་པོའི་ཐོག་ནས་འདི་ཕྱོགས་ལན་བསྐུར་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེ་དག་གི་གྲས་རྟགས་མཚན་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན། ཕྱི་ལྟར་དུ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་བསམས་པའི་བསམ་བློ་འདི་དུས་ཚོད་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་སྔོན་མ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ནང་ངོ་ཤེས་པའི་གུང་བྲན་ཏང་མི་རྒད་པོ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་ཁོང་ཚོར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཞེན་ཁོག་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོ་བཙོན་དུ་བཅུག་པ་དང༌། ཉེས་ཆད་འགེལ་བ་བཅས་བྱས་ཡོད། དེ་རིགས་ལ་དུས་ཚོད་གང་འདྲ་ཞིག་དང་ཐུག་ཀྱང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སེམས་ནང་ཟུབ་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་མིན་ཉམས་མྱོང་དེ་ཙམ་བསགས་མ་མྱོང་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ནང་ལའང་དེང་སང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་འདུག དེར་བརྟེན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ལྷག་བསམ་མེད་པ་རྩ་བ་ནས་མིན། མང་ཆེ་བར་ལྷག་བསམ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཏན་ཏན་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་ང་ཚོས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་མིར་ལན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་བོད་མི་འགའ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རྒྱ་མིར་དགའ་ཞེན་བྱས་ཏེ་ལན་སྐྱེལ་བ་ཞིག་མིན། ཁོང་ཚོ་ཞེད་སྣང་དངངས་སྐྲག་མ་བཟོད་པའི་འོག་ནས་ལན་བསྐྱལ་བ་རེད། རྒྱ་མིར་དགའ་དྲགས་ནས་ལན་སྐྱེལ་གྱི་མེད་པ་ཤེས་གསལ་རེད། མི་དེ་རིགས་ལ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་ན་གསང་བ་བྱས་ན་འགྲིགས། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིར་ལན་སྐྱེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་མི་དེའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་ནག་པོར་བལྟས་ན། དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དབང་མེད་ཞེད་སྣང་གིས་ལན་སྐྱེལ་མཁན་དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་ལྟ་སྐྱོང་དང་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཁོང་ཚོ་མཐའ་འབུད་གཏོང་མི་རུང༌། ཡིད་གཟབ་དོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ཁོང་ཚོ་བོད་པའི་ཁྱུ་ནས་བསྐྲད་དེ་ཁོ་ཡས་རེད་མས་རེད་ཅེས་བཤད་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བོད་པར་ཤ་ཚ་མེད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཡིན་སྟབས། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་སྤྱིའི་ལ་རྒྱ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་གཅིག་བཤད་ན་བསམ་བྱུང༌།

ན༽ བྱེས་འབྱོར་ན་གཞོན་དང་། སྤྱོད་ལམ་གྱི་སློབ་གསོ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གྲྭ་སར་བསྐྱོད་དེ་རྒྱ་གར་ནང་རེ་ཞིག་སྡོད་མཁན་ཡིན་པ་རེད། ད་ཕན་ཡང་ཁྱོན་ཆེ་འབྱོར་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་ནང་ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པ་དང༌། གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་གི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁྱད་བསད་བྱས་ནས། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་སླེབས་ནས་ལོ་ལྔ་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་ལས་ཕྱིན་མེད་ཀྱང༌། དེ་རིགས་དེང་སང་ཕྲན་བུ་དཔེ་ཆ་ལེགས་པའི་གྲས་ལ་སླེབས་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་ད་ལམ་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཚོས་ཀྱང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་ནང་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཡང་རིགས་གཅིག་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་གྱི་དངངས་སྐྲག་འོག་ལ་སྐྱིད་མེད་སྡུག་ཟད་ཆགས་ནས་མི་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང༌། ལམ་སང་རྒྱག་རེས་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་ཆགས་འདུག དེ་ལྟར་གཏན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སྡུག་ས་གཅིག་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་མིའི་འོག་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ནའང་ཨའུ་ཙམ་རེད། བོད་པ་ནང་ཁུལ་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། ཡང་མི་ཀླད་མེད་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱ་མིའི་འཁྲིས་ལ་ཙི་ཙི་ནང་བཞིན་བྱས་ཏེ་བསྡད། འདི་གར་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལ་ཀྲོག་ཀྲོག་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་མེད་དམ་སྙམ་གྱི་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་བྱབ་ཆུང་རེད། རྒྱ་མིའི་འཁྲིས་ལ་གང་ཡང་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་དབུགས་གཏོང་ནུས་ཚད་བྱས་ཏེ་བསྡད། བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་པ་ལས་ཡག་པོ་གང་ཡང་མ་རེད། གང་ལྟར་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་རེ་གཉིས་ཡོང་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག མ་གཞི་དེ་ལ་ཁག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད།

རང་ཉིད་བོད་ནང་ལོ་མང་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་རིང་སེམས་ནང་དངངས་སྐྲག་དང༌། ཁོང་ཁྲོ། མ་སྐྱིད་པ་བཅས་ཁོ་ནའི་ངང་སྡོད་དགོས་བྱུང་བ་དེས་མི་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང་ཆགས་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཁག་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་རེད། འོན་ཀྱང་བྱེད་སྟངས་དེ་རིགས་ནི་བོད་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་པས་ང་ཚོར་མི་དགོས་པ་ཡིན། ཚང་མ་མཐུན་པོ་དང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས་པ་ལས་རྒྱག་རེས་རྒྱག་རྒྱུ་མེད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ལ་གཟབ་གཟབ་ཀྱིས་ལྷོད་གཡེང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། གཞན་ཡང་སྦིར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་སུམ་ཅུ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་འདུག སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་འོག་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་མེད་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཡོད། ད་དུང་རིམ་པས་ཚགས་ཚུད་ཡག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད།

པ༽ ལ་རྒྱའི་ཞབས་འདེགས་དང་། ནད་ཐོག་སྨན་འཁེལ།

དེ་ནས་བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོད། ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། མ་གཞི་སེམས་སྐྱོ་པོ་རེད། སོ་སོའི་ལུང་པར་ལོག་གི་ཡོད་ཀྱང་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་ལུང་པ་དངངས་སྐྲག་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་དེའི་ནང་ལོག་རྒྱུ་ནི་སེམས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཞེས་པ་འདི་བོད་ནང་ཡིན་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་རེད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ད་བར་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་ཡོད་པ་འདི་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡང་བོད་ནང་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་པས། རང་ཡུལ་དུ་ལོག་མཁན་ཚོར་འགན་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། ང་ཚོ་འདི་ཁུལ་བྱེས་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོར་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཡོད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

དེ་བཞིན་བལ་བོད་ས་མཚམས་འགྲམ་དང༌། སླེ་མི་སོགས་ནས་ཡོང་མཁན་རྣམས་ལ་ས་མཚམས་སུ་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་ཚོས་བར་ལམ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་བྱུང༌། བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་མཁན་སྐད་མི་ཤེས་ཤིང༌། ལམ་རྒྱུས་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ས་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་པ་ཚོས་གཅིག་ནས་མིའི་བརྩེ་བ་དང༌། གཉིས་ནས་ང་རང་ཚོ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་གྱུར་གྱི་ལ་རྒྱར་བརྟེན་ནས་མགོ་འདོན་ལྟ་རྟོག་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། བོད་ནས་བྲོས་ཡོང་མཁན་ཚོས་ངོས་རང་ཐུག་དུས་ཁོང་ཚོ་བྲོས་ཡོང་སྐབས་ས་མཚམས་དེ་དང་དེའི་ཡུལ་མི་ལམ་རྒྱུས་བྱེད་མཁན་དང༌། ཡང་ས་གནས་དེ་དག་ལ་ཚོང་རྒྱག་མཁན། བལ་ཡུལ་ནང་སྡོད་མཁན་དང༌། ཁམས་དང༌། ཨ་མདོ། དབུ་གཙང་བཅས་ཀྱི་ཚོང་རིགས་དེ་འདྲ་ནས་རོགས་རམ་ཡག་པོ་བྱས་བྱུང་ཞེས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌། དེ་དག་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད།

ཛ་དྲག་དང་ཉེན་ཁའི་གནས་ཚུལ་འཕྲད་སྐབས་རོགས་རམ་བྱས་པ་ནི། དངོས་གནས་ནད་ཐོག་སྨན་འཁེལ་ལྟ་བུའི་མགོན་སྐྱབས་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་ལ་རྒྱའི་ཞབས་འདེགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། མི་ཞིག་སྲོག་ཉེན་དང་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱབས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསགས་ཡོད། ཁྱེད་རང་རོགས་རམ་བྱེད་མྱོང་མཁན་ཚོར་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བརྗོད་རྒྱུ་མ་ཟད། ད་ཕན་རོགས་རམ་བྱེད་མ་མྱོང་ཡང་མ་འོངས་པར་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་མཁན་ཚོར་སྐུལ་ལྕག་བྱ་རྒྱུ་དང༌། མ་འོངས་པར་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྐབས་སྔར་བཞིན་རོགས་རམ་བྱེད་རོགས་ཞེས་རེ་བ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་ཀྱིས་འདི་ནས་སྙོབ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ས་མཚམས་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ལ་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ངང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། བོད་ལུང་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཆགས་དུས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་པ་ཚོར་ཡང་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བོད་དང་ས་འདྲེས་སུ་གནས་པའི་མི་ཚོར་མཚོན་ན། བོད་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་ཁྱེད་ཚོའི་བདེ་སྡུག་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ལས་འགན་ཐོག་ད་བར་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། ད་དུང་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

ཕ༽ སློབ་སྦྱོང་ལ་རོགས་ཕན་དང་། ཆང་འཐུང་གི་ངན་སྤྱོད།

དེ་ནས་བོད་ནང་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་སྒེར་པའི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་མཁན་དེ་འདྲ་འགའ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག ཨ་མདོ་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་དེ་འདྲ་རེ་གཉིས་ཡོང་བ་ཡོད། ས་ཁུལ་གཞན་དག་ཁ་ཤས་ལ་དངོས་སུ་སློབ་གྲྭ་ཆ་ཚང་བཙུགས་ཐུབ་མེད་ཀྱང༌། སྔ་དགོང་གི་དུས་ཚོད་ལ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེ་རིགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། དཔལ་འབྱོར་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ལ་ཕྱག་མཆོད་འབུལ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་གཏོང་ཕོད་ཆེན་པོ་དང༌། རྩ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ལ་སྨན་པའི་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་སྐབས་རེ་ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བ་མིན་པའི་མཐོང་སྣང་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མིན། མིའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་བཅས་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད། རླབས་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་རིགས་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཐུན་རྐྱེན་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། ཡང་རང་ལ་ཤེས་ཡོན་ཕྲན་བུ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། མང་ཚོགས་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ལ་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ལས་རིགས་གང་ཐད་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་ལ། ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད།

དེ་ནས་ཁ་སང་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་ལ་ཤོད་རྒྱུ་བྱུང་བ་ལྟར། ཆང་འཐུང་བ་འདི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ནང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་འཕྲལ་སེལ་ཚོང་གི་ལས་དོན་ལྟ་བུས་རག་ཆང་འཐུང་ས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཆགས་འདུག་པ་དེའི་ཐད་རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་གནག་ངན་བྱུས་མ་འདྲེས་པའི་ངེས་པ་མི་འདུག གང་ལྟར་ཆང་རག་འབེལ་པོ་ཆགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆང་འཐུང་བག་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་སྐོར་སྔོན་མ་ནས་ཀྱང་མང་པོ་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌། ད་དུང་ད་རེས་ཚང་མ་འཛོམས་ས་འདིར་ཡང་བསྐྱར་དེ་སྐོར་སྐུལ་ལྕག་ནན་ཏན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། དེས་འཕྲལ་སྒང་ལ་ལས་ཀ་འཐུས་ཤོར་བར་མ་ཟད། རིམ་པས་མི་སྤྲང་རྡོ་ཁྲེལ་མེད་ཆགས་ཏེ་རང་གིས་རང་དྲིན་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། ཆང་འཐུང་བག་མེད་ཀྱིས་མི་ཚེ་དུས་འདའ་བ་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། མི་དེ་དག་སྙིང་རྗེ། ཆང་འཐུང་བག་མེད་དུ་སྡོད་མཁན་མི་དེ་དག་གི་ནང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཞེན་ཁོག་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་མང་པོ་འདུག མི་དེ་དག་རྒྱ་མིར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ན་ཚ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཏེ། རྒྱ་མིའི་ལས་ཀ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་འདོད་མེད་པ་དང༌། དེ་མིན་ལས་ཀ་གཞན་དག་མ་རག་པའི་སྐབས་ལ་ཆང་བཏུང་ནས་འཁྱམས་ཉུལ་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཁག་མི་འདུག དེ་དག་དངོས་གནས་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན་མང་པོ་འདུག ཡིན་ནའང་བྱེད་སྟངས་འདི་མུར་ཕྱིན་ན་སོ་སོར་གྱོང་རག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།

ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་གནས་སྐབས་གཅིག་རྒྱ་མིའི་ལས་རིགས་ཤིག་ནང་ཕྱིན་ནས་ལས་ཀ་བྱས་ན་འཕྲལ་སེལ་འཚོ་ཐབས་ལ་ཕན་པ་དང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་སྟབས། དེ་ནི་དགག་བྱ་ལས་དགོས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཆང་འཐུང་བག་མེད་ཀྱིས་མི་ཚེ་བསྐྱལ་ན་དེ་ནི་སྐྱོན་ཆ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་དག་བོད་ནང་ལོག་མཁན་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ནས། ངོས་ནས་དེ་སྐོར་སྔོན་ཆད་མང་པོ་བཤད་ཡོད་ལ། ད་རེས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ནན་པོ་བྱས་ནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེས་ན་ལན་སྐྱེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་ལོག་རྒྱུགས། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན། བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལྟར། མི་རེ་ངོ་རེའི་མཇིང་པའི་སྟེང་རྡོག་ཁྲེས་རེ་འཁྱེར་དགོས། བོད་སྤྱི་པའི་ཞབས་འདྲེན་མ་ཞུས་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝཱ་ཎར་བལ་ཡུལ་ནས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ལ་འབྱོར་བའི་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བལ་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དང་། བལ་ཡུལ་དུ་ཆིབས་སྒྱུར།

ད་རེས་བལ་ཡུལ་ནས་ཆེད་མངགས་དབང་ཆེན་ལ་འབྱོར་བ་སྐྱ་སེར་རྣམས་ལ་ད་ལྟ་ཟུར་དུ་ཐུག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང་། བལ་པོ་ས་འདྲེས་ཡིན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་། དཔལ་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཕ་མ་ཕུ་ནུ་ལྟ་བུའི་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད། དཔེར་ན། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བཟོ་བཀོད་དེ་རིགས་བལ་པོའི་བཟོ་པ་ལག་རྩལ་མཁས་ཅན་ཚོས་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་པའི་རི་མོའི་ནང་ལ་ཡང་བལ་བྲིས་ཞེས་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་པོ་བརྩི་གི་ཡོད། དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་བལ་བོད་གཉིས་ཧ་ཅང་འབྲེལ་ཐག་ཉེ་པོ་ཡོད་པའི་རྟགས་སྟོན་གྱི་ཡོད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་ན་ཡང་། བོད་ལ་འཛུལ་ས་དེ་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལའང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད།

བར་ལམ་ང་ཚོ་བོད་ལུང་པར་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ནས་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་བའི་སྐབས་ལའང་བལ་ནང་དུ་བོད་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད། ཕྲན་བུའི་དཀའ་ངལ་ཡོང་གི་རེད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལ་ཡུལ་ལུང་པ་སྐྱོ་པོ་ཡིན་ན་ཡང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་བཀའ་དྲིན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་བཀའ་དྲིན་དྲན་གྱི་ཡོད། ད་ལམ་བལ་ཡུལ་ནས་ཡོང་བའི་ང་ཚོའི་ཆོས་གྲོགས་མང་པོ་ཞིག་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོ་སྔར་ནས་ད་བར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་ངོས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་ཚོར་འཚམས་འདྲི་དང་། ཁྱེད་རང་ཚོ་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་། སྤྱི་འབངས་ཚང་མ་མ་འོངས་པར་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པར་ངོས་ནས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད།

འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཚོའི་བསམ་བློ་ཟབ་ཏུ་དང་། རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཞི་བདེ་དང་། རང་དབང་མང་གཙོ་བཅས་གཞི་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བར་ལམ་བལ་ཡུལ་ནང་ལ་མང་གཙོའི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནང་ཚོ་ཆོས་གྲོགས་ཡིན་པའི་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

མང་གཙོ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་མི་རེ་ངོ་རེ་ལ་ཐོབ་ཐང་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཐོབ་ཐང་དེ་དང་མཉམ་དུ་འགན་ཁུར་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། གྲོགས་པོ་རྣམ་པ་ཚོས་ཐོབ་ཐང་དང་། ལས་འགན་གཉིས་ཀ་ཡག་པོ་ཞིག་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ལ་ངོས་ནས་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། གོང་དུ་ཁོང་གིས་ངོས་རང་བལ་ཡུལ་ལ་ཐེངས་གཅིག་ཡོང་ཐུབ་ན་ཞེས་ངག་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ལྟར། ད་ལྟ་ཡི་གེའི་ནང་དུའང་བལ་ཡུལ་ལ་ཡོང་ནས་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་འཁོད་འདུག་པས་དགའ་པོ་བྱུང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། ངོས་ལ་ལུང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་གང་ཡང་མིན་རུང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་སྐྱེད་དགོས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོས་ཡིད་ཆེས་དང་མོས་པ་བྱས། ཉམས་ལེན་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བལ་ཡུལ་ནང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་ངོས་ནས་ཞབས་འདེགས་དང་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཐུབ་ན། ངོས་རང་བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུའི་གཞི་གཅིག་ཡིན་པ་རེད། བལ་ཡུལ་ནང་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་མི། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པའི་ཆོས་གྲོགས་ཚོར་ངོས་ནས་ཕན་ཐོགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ངོས་ནས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་ཞུ་གི་ཡིན།

ཁ༽ གནས་ལུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་། མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དྲན་རྟེན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་རེས་བཀའ་ཆོས་སར་ཡོད་སྟབས་མང་པོ་ཞིག་གོ་ཡོད། ཆོས་ཟེར་བ་འདི་སོ་སོའི་ལག་ལེན་ལ་བསྟར་ཐུབ་ན་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང་། དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ཆོས་ལག་ལེན་བསྟར་མ་ཐུབ་ན་བསོད་ནམས་གསོག་གི་རེད་ཅེས་ཟེར་རྒྱུ་ཙམ་ལས། སོ་སོར་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་ཚོར་སྣང་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ད་རེས་དུས་ཚོད་མེད་པས་མཇལ་ཁ་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ལ། དགོས་པ་ཡང་མེད། སྔར་བོད་ལ་ནམ་རྒྱུན་གཉོམ་ཆུང་བྱས་ནས་བཞུགས་མཁན་བླ་མ་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་ཆོས་པ་གཞན་དག་གཅིག་གིས་དེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ནས་བཀའ་ཆོས་ཤིག་གནང་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུས་པར་བླ་མ་གཉོམ་ཆུང་དེས་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད། ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་མཁན་དེས་མཐའ་མ་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་ན་ཡང་། བྱིན་རླབས་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིག་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་ཞུས་པ་རེད། དེས་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་བྱས་པར་བརྟེན་བླ་མ་དེས་ངས་བྱིན་རླབས་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ལག་པ་མིའི་མགོ་ལ་བཞག་ནས་བྱིན་རླབས་བྱེད་མཁན་ཞིག་མིན། སེམས་རྒྱུད་ལ་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་མཁན་གྱི་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བྱིན་རླབས་ཟེར་བ་འདི་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་སེམས་རྒྱུད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དེའི་ཐོག་ནས་བྱིན་རླབས་ཡོང་གི་རེད། བྱིན་ནི་གཟི་བྱིན་དང་། རླབས་ནི་བཟང་པོར་བསྒྱུར་བའི་དོན་ཡིན་པས། ང་རང་ཚོའི་སེམས་མ་དག་པ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་པའི་སེམས་མ་དུལ་བ་འདི་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་དུལ་བ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཚེ་དེ་ལ་བྱིན་རླབས་ཟེར་བ་ཡིན། ཕྱག་དབང་མགོ་ལ་བཞག་ནས་བྱིན་རླབས་དེ་ཙམ་ཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོར་བྱིན་རྟེན་མ་ཎི་རིལ་བུ་ཤོག་ཆག་བདུན་སྟོང་ཐམ་པ་དང་། བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན་ཤོག་ཆག་གསུམ་སྟོང་། སྲུང་མདུད་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་ཡོད། འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོ་བགོ་བཤའ་བརྒྱབ།

ད་རེས་གནས་ཆེན་འདིར་ང་ཚོ་འཛོམས་པའི་དྲན་རྟེན་ལྟ་བུར་སེམས་ནང་ངེས་དགོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ངས་ཁ་སང་འགོ་སྟོད་ནས་བརྗོད་པ་བཞིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང་། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་གཉིས་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། རབ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཕན་བཏགས་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཕན་བཏགས་མ་ཐུབ་ན་ཡང་གནོད་པ་མ་བྱེད་པ་འདི་འཚེ་བ་མེད་པའི་དོན་དག་ངོ་མ་དེ་ཡིན་པ་རེད། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས། ནད་པའི་ཞབས་འདེགས། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་མིའི་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ། ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་དོན། གཞན་ཡང་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བླང་དོར་གྱི་གནད་སྟོན་རྒྱུ་དང་། དཔེ་ཆ་རྩོམ་བྲིས། དཔེ་ཆ་པར་སྐྲུན་བྱེད་པ། བསམ་བློ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་མ་ཡིན་པར་མི་ལ་ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་གོང་འཕེལ་འགྲོ་ཐབས་ལ་གསར་ཤོག་སྤེལ་འགྲེམས་བྱེད་པ་སོགས་འདི་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཡིན་པས། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དག་འདི་དག་ཚང་མར་གོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་རྟ་དྲེལ་བ་གླང་དང་། ར་ལུག་དང་། རྐང་ལག་སྐྱོན་ཅན་དེ་དག་ལ་ལྟ་རྟོག་ཕན་གྲོགས་བྱེད་པ། སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རིགས་ལ་སྐབས་བསྟུན་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་སོགས་ལ་རྒྱུན་དུ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། གལ་སྲིད་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མ་ཐུབ་ན་ཡང་། གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་རྩ་བ་ཡིན། ད་རེས་ཝཱ་ར་ཎཱ་སཱིར་ཕྱིན་ནས་གནད་དོན་གསར་པ་འདི་དག་ཤེས་བྱུང་བསམ་པ་བྱེད་དགོས།

ག༽ ཕྱི་ཡི་ཀུན་སྤྱོད་དང་། ནང་གི་ཤེས་ཡོན།

འདིར་དགེ་འདུན་པ་དེ་ལྟར་གང་འཚམ་ཕེབས་འདུག བལ་ཡུལ་ནང་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་བྱེད་མཁན་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་གྲ་རྒྱས་པོ་ཡོད་ས་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གཙོ་བོ་དགོན་པའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གཙུག་ལག་ཁང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་སྡོད་མཁན་སྔགས་འཆང་ངམ། རབ་བྱུང་ཕོ་མོ་གང་ཡིན་རུང་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་དགོས། ཕྱིའི་ཆ་ལུགས་དང་། སྐྲ་འཇོག་སྟངས། སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཚུལ་མཐུན་མེད་པར་སྐྱ་མིན་སེར་མིན་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད།

ཕྱིའི་སྤྱོད་ལམ་བཟང་པོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་པའི་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ངོས་ནས་སྒྲུང་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡིན། སྔ་མོ་བོད་དུ་གྲྭ་པ་བགྲེས་སོང་གཅིག་དང་། ཉེ་སྐོར་ན་གྲྭ་ཆུང་དཔེ་ཆ་ཕར་ཕྱིན་ལྟ་མཁན་ཞིག་ཡོད། སྐབས་ཤིག་གྲྭ་པ་བགྲེས་སོང་དེ་ལ་གྲྭ་ཆུང་དེས་རྒན་ལགས་ང་བཀའ་འདྲི་ཞིག་རྒྱུ་ཡོད་ཞུས་པར། བགྲེས་སོང་དེས་གང་ཞིག་དྲིས་རྒྱུ་ཡོད་གསུངས་པ་རེད། གྲྭ་ཆུང་དེས། ང་ཚོ་རྣམ་རྟོག་དོགས་པ་ཟ་བ་འདི་གང་ཞིག་བྱས་ནས་བྱུང་ནམ་ཞེས་དྲིས་པས། བགྲེས་སོང་དེས་རྣམ་རྟོག་སྦྱོངས། རྣམ་རྟོག་སྦྱོངས་ཞེས་བརྗོད་ནས་ཕྱིན་པ་རེད། དོན་སྙིང་བགྲེས་སོང་དེས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད།

ཡང་ངོས་ནས་སྒྲུང་གཞན་ཞིག་བཤད་ན། དེ་གོང་དྷ་རམ་ས་ལར་ངོས་ནས་ངོ་ཤེས་པའི་ཉི་ཧོང་གི་མི་ཞིག་ཡོད། ཁོང་གིས་ནམ་རྒྱུན་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་སྐོར་མང་པོ་ཤོད་ཀྱི་རེད། ཁོ་རང་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལ་མོས་པ་ཡོད་མཁན་ཞིག་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་རྟོག་གེ་འབར་བ་དང་། འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་ལེའུ་དེ་རིགས་ལ་རྒྱུས་ཡོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་ཐེངས་གཅིག་དྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་མོ་ཊའི་བབས་ཚུགས་སུ་གྲྭ་པ་ཞིག་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་ཁོང་གིས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ། ང་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་མི་ཡིན། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པར་གྲྭ་པ་དེས་གང་ཡང་ཟེར་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་བྱུང་།

གང་ལྟར་གྲྭ་བཙུན་ཚོས་དཔེ་ཆ་མ་ཤེས་ན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད། སྔ་མོ་བཤད་སྲོལ་ཡོད། མི་གཅིག་ལ་དཀོན་མཆོག་གང་དུ་ཡོད་དྲིས་པར། ནམ་མཁར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་ཡ་གི་ན་ཡོད་ཅེས་བཤད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོང་གི་འདུག ང་ཚོས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་ཤེས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས་པས། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ལོ་རྒན་གཞོན་དང་སྐྱ་བཙུན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། གང་ལྟར་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་དང་། ནང་པ་ཡིན་བསམ་པ་བྱེད་མཁན་སུ་ཡིན་ན་ཡང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ལྷག་པར་དུ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དེ་ཡང་ཚན་རིག་དང་། རྫས་བསྒྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་རིམ་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་དངོས་པའི་གནས་ལུགས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་ར་སྤྲོད་དང་། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཞིག་མེད་ན་ཡང་། ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད།

དཔེར་ན། ཚན་རིག་དང་། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུས་དང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་བྱུང་ན་དད་པ་དེ་ཡང་སྤུས་དག་པོ་དང་། ཆོས་དེ་ཡང་སྤུས་དག་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་མེད་ན་ཧ་ལམ་རྨོངས་དད་ལྟ་བུ་ཆགས་ཉེན་ཡོད། ཆོས་ཁོ་རང་རྨོངས་དད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མིན་ན་ཡང་། སོ་སོས་ཆོས་དེ་མ་ཤེས། རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་སྔར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཉེན་ཡོད། ཕ་མས་ཆོས་བྱེད་པ་ལྟར་བུ་ཚོས་ཀྱང་ལད་ཟློས་བྱས་པ་ལྟ་བུར་བསྡད་ན། དེང་སང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་སྐབས་རེ་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད།

སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་སྣ་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། རང་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་ཐུབ་པ། འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཤེས་པ་གཅིག་བྱུང་ན་ཉེན་ཁ་གང་ཡང་མེད་པས་མ་ཚད། ད་དུང་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ལྟ་བུ་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཡང་ངོས་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་ན། ངོས་རང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གང་སར་ཕྱིན་སྟབས། ས་གནས་གཅིག་ལ་ངོས་ཀྱིས་ངོ་ཤེས་པའི་ཆོས་པ་གཅིག་ཡོད། ཁོང་ནང་པའི་ཆོས་པ་མ་རེད། ཁོང་བགྲེས་སོང་ཡག་པོ་ཞིག་འདུག ང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་བྱུང་། ཁོང་གིས་འཁོར་ལོའི་འགྲོ་ལམ་བཟོ་རྒྱུ་འདི་ཆོས་ལ་གནོད་ཚབས་ཆེན་པོ་འདུག འཁོར་ལམ་བཟོས་རྗེས་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་མང་དུ་ཕྱིན། མི་ཡང་ཕར་ཚུར་འགྲིམ་འགྲུལ་མང་དུ་ཕྱིན། གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་མང་པོ་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་ཆོས་དད་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་བཤད་བྱུང་།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་ངོ་མ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཁྱེད་རང་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས། ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་སློབ་གཉེར་བ་སོགས་མཇལ་བཅར་བ་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བོད་མིའི་ཆེ་མཐོང་དང་། བར་སྐབས་ཀྱི་འཁྲུག་རྩོད།

ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཁོངས་ནས་གྲྭ་སར་སློབ་གཉེར་དུ་འགྲོ་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་གྲྭ་སར་སླེབས་རྗེས་གཉོམ་ཆུང་ངང་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་ཁུར་དགོས། ད་ཕན་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་འདི་ཁུལ་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་བོད་ནས་གྲྭ་རྒྱུན་ཉིས་སྟོང་ཡས་མས་ཤིག་འབྱོར་ཡོད་པ་དེ་དག་མང་ཆེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་དཔེ་ཆ་བལྟས་ཏེ་ཡག་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་དགོན་པའི་ནང་དཔེ་ཆ་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཐད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་དང༌། འཚོ་བའི་ཐད་བོད་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཡང་ཁྱེད་ཚོའི་ཁོང་སྦིར་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་གསར་པར་ཞུགས་ཟིན་པ་ཁག་གཅིག་དང༌། ད་རེས་གསར་དུ་ཞུགས་མཁན་ཁག་ཅིག་ཡོད། སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གློ་བུར་ཛ་དྲག་ངང་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ད་ལྟ་མཐུན་རྐྱེན་དེ་ཙམ་འཛོམས་པོ་མེད་ཁར། གྲ་སྒྲིག་གི་ལས་དོན་ཐོག་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོའི་ཁོངས་ནས་ཀྱང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭར་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་བསྡད་རྗེས་ཕྱི་ལ་ཐོན་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་ད་ལྟ་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚད་ལོངས་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་མེད་ན་ཡང༌། རིམ་པས་ཟླ་རེ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འདི་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བར་ལམ་སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ནས་ལོ་གཅིག་གཉིས་གོང་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་རེད། རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་ཁག་མང་པོར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁ་གྲམ་ནས་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡོམས་ན་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ཡོད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་ཡིད་མཐུན་ཆ་འཇོག་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་དུས་ཚོད་འགྲོ་སྐབས་བོད་མི་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། མགོ་གྲུང་པོའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ལ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་ས་ནས་ངོས་འཛིན་གྱིས་མཐོང་དང་ལྟ་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད། གང་སར་བོད་པར་བསྟོད་བསྔགས་དང་ཆེ་མཐོང་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་བོད་ནས་གསར་དུ་ཡོང་མཁན་ཚོས་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ད་ཕན་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ནའང་དེང་སང་ཕྲན་བུ་ལེགས་སུ་ཕྱིན་ཡོད། ད་དུང་ཡང་སློབ་གྲྭའི་ནང་འཆམ་པོ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བར་ལམ་བོད་ནས་སློབ་སྦྱོང་དོན་གཉེར་གྱི་སེམས་ཤུགས་བྱས་ཏེ་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ངོས་དང་ཐུག་སྐབས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་མེད་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་འགྲོ་གི་མིན་ཟེར་གྱི་འདུག ཁོང་ཚོའི་བལྟ་ཚུལ་ལ་སྦིར་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པ་འདི་མི་ཁ་མང་རུ་ཚོགས་དང༌། རེ་ས་ལྟོས་ས་མེད་མཁན་ཚོ་འཕྲལ་སེལ་སྡོད་སའི་རྩ་བར་བཙུགས་པ་ལས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་ལ་ཆེད་དུ་བཙུགས་པ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་མི་འདུག ང་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་དུ་མཐུན་རྐྱེན་འགྲོ་སོང་མང་པོ་བཏང་སྟེ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་བསྟི་གནས་འདི་ལ། ཕྱི་ནས་མཐོང་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ནི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། མཐོང་ཚུལ་འདི་སེལ་ཆེད་གཅིག་ནས་ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཐོག་ཏུ་འགན་འཁྲི་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། གཉིས་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ངོས་ནས་སློབ་གྲྭར་སྡོད་རིང་གཉོམ་ཆུང་ངང་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་མཐོང་སླེབས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཕྱི་ལ་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ལྷགས་དོན་མེད། འགའ་ཞིག་གིས་སློབ་གྲྭར་སྡོད་རིང་སོ་སོས་ཡག་པོ་མ་བྱས་པར་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་རྗེས་མ་འགྲིགས་མ་འཐུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྱི་ལ་བཀྲམ་གྱི་ཡོད། དེའི་ངན་འབྲས་ལ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེར་འགྲོ་གི་མིན། འགྲོ་ས་དེ་ལས་མེད་ན་བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་གི་ཡིན་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ད་ལྟ་ས་གནས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་དང༌། མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་བོད་མི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང༌། དྲང་བདེན་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་ལུང་པར་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་ནས་ཡོད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྣམས་ལ་རྨོངས་དད་དང༌། རྗེས་ལུས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཟེར་བའི་མིང་བཏགས་ནས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་ངན་འབྲས་ལ། བོད་ནང་བོད་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་བསམ་བློ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་དེ་རིགས་ཉམས་ཆག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་བྱུང་ཡོད།

ཁ༽ བཟང་སྤྱོད་རྒྱུན་འཛིན་དང་། སྲོག་ཉེན་གྱི་དཀའ་སྡུག

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སོང་རིང་གཙོ་བོའི་ལས་ཀ་གལ་ཆེ་ཤོས་གང་ཞིག་བྱས་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་མི་རིགས་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཞིར་བཞག་པའི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་རང་གཤིས་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་བཅས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་མ་བརླགས་པར་བོད་པའི་རྣམ་པ་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྣམ་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གོ་བརྡ་སྤྲད་པའམ། ཡང་ན་ཕྱིའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་ང་ཚོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ནི་ཡ་རབས་དང༌། སྙིང་རྗེ། ཕན་སེམས་བཅས་མིག་གི་མཐོང་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་བ་རེད། ད་ཆ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་མིག་དཔེ་བལྟས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇགས་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་བོད་ནང་ལས་ཀ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་མ་སྒྱིད་པའི་ངང་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན་ན་རིམ་པས་གནས་ཚུལ་བཟོ་ལྟ་ཞིག་ཆགས་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོད་སྲིད། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མི་འདུག ད་ཕན་བོད་ནང་སོ་སོའི་འདོད་པ་ནང་བཞིན་བྱེད་དབང་མེད་པར་དངངས་སྐྲག་འོག་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་ཏེ་ང་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ནང་སོ་སོས་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་དམ་འཛིན་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་ཇི་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཟང་ཟིང་བཟོས་ན་རྩ་བ་ནས་མི་འགྲིགས། དེ་རྩིས་ཁྱེད་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ནང་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བརྒལ་བ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་འདུག སེམས་ཤུགས་དང་ལྷག་བསམ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ལུང་པའི་བདག་པོ་བོད་ནང་པའི་བོད་མི་རྣམས་རེད། ང་ཚོ་འདི་གར་ཡོད་པ་རྣམས་དངོས་གནས་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་རང་དབང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁར་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་མེད། བོད་ནང་གི་མི་མང་ཁྲོད་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་མན་ཆད་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཧ་ལམ་སོ་སོ་སྐྱེས་པའི་ཉིན་མོ་ནས་བཟུང་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་སམ། ཡང་ན་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོ་ནས་བཟུང་སོ་སོའི་རང་དབང་ཡོངས་སུ་བརླག་སྟེ་ཐ་ན་སྲོག་ལའང་རང་དབང་མེད་པར་སྐད་ཆ་ཤོད་ཡག་ཉེས་དང༌། རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཡག་ཉེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་རྣ་བར་མ་ཕྱིན་ན་བཙོན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། སྲོག་ཆད་གཅོད་པ་དེ་རིགས་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད། གནས་བབ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་འདི་ཕྱོགས་ཚུར་ཡོང་མཁན་ཚོ་ངོས་རང་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྩ་ཆེར་བརྩིས་པ་བཞིན་ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་སེམས་ཤུགས་དང༌། ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་དངོས་གནས་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་འོས་པ་དང༌། བོད་པའི་སྤུས་ཚད་སྟོན་ཐུབ་མཁན་དེ་འདྲ་འདུག འོན་ཀྱང་རེ་ཟུང་གི་ངོས་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་གི་འདུག སྤྱི་ཚོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ཡིན་ཀྱང་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོང་གི་མེད། དེར་བརྟེན་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་མཁན་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ག༽ སྐད་ཡིག་གི་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཤེས་ཡོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁག་གཅིག་གིས་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། དེ་སྔ་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བ་ཚོས་ད་ཆ་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བེད་སྤྱོད་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་བའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན། བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རིང་རྒྱ་གར་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གནད་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེང་སང་བོད་ནང་དབྱིན་ཡིག་གང་འཚམ་ཤེས་ན་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་དེའི་ཚོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོང་གི་རེད། ལྷག་པར་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། སྒེར་ལ་ལས་ཀ་ཐོབ་རྒྱུར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དེར་བརྟེན་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

ཁྱེད་ཚོའི་ནང་རྒྱ་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ཡིག་མ་བརྗེད་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ལ་དགྲ་ཟླ་དགྲ་གཤེད་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཤེས་པ་བྱས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས། ཁ་གཏད་གཅོག་སྐབས་རྒྱ་མི་དང་འདྲིས་གཤིབས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོར་བསམ་བློ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ཇི་འདྲ་ཡིན་པ། ང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་པས་རྒྱ་ཡིག་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས་རྒྱུར་མ་ཟད། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད། གལ་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་མ་ཐུབ་ཀྱང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོས་གཞན་ལ་ཕྲན་བུ་སློབ་ཐུབ་ནའང་ཡག་པོ་ཡོད། དེའི་ཐད་ཇི་འགབ་བལྟས་ཆོག་གི་རེད། རྒྱ་ཡིག་རྩ་བ་ནས་མི་ཤེས་མཁན་ཚོས་གསར་དུ་བསླབ་རྒྱུར་དགོས་པ་ཡོད་མེད་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། གཞི་རྐང་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། དེ་མིན་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་སོགས་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་སློབ་གྲྭ་སོ་སོར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཡོད་དེ་དག་དང་འདྲེས་འགྲོ་རྒྱུར་བརྟེན་དཀའ་ངལ་མེད།

དེ་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་སྟེ་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོ་འཕྲད་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁོང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཅིང་། ཁ་སྔོན་འཕྲད་པ་ཚོར་སྐབས་དེར་བཤད་ཡོད་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་ཕར་ལོག འདི་གར་སྡོད་རིང་རྒྱ་གར་ནང་གི་མཐོང་ཐོས་གནས་ཚུལ་རྣམས་རང་གི་ངོ་ཤེས་བློས་འཁེལ་ལྟ་བ་གཅིག་པའི་མི་རྣམས་ལ་གསལ་པོར་ཤོད་དགོས། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་རིང་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་དེང་སྐབས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཉིས་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་ཐུབ་མེད་ནའང་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པ་ད་བར་ཁྲི་ལྔ་དྲུག་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་མཐོ་རིམ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཕལ་ཆེར་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ཡོད། བཙན་བྱོལ་ནང་གི་གཞོན་ནུ་མང་ཆེ་བ་སློབ་སྦྱོང་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང༌། ཁག་གཅིག་གི་སློབ་སྦྱོང་གང་ཙམ་སྤུས་དག་པོ་ཡོད། དེ་དག་ནི་ང་ཚོས་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གལ་ཆེར་བརྩིས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན།

དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་ད་ལྟའང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་དཀའ་ངལ་དེའི་འོག་ནས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་བཅས་པའི་ནང་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་པའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་བསྟི་གནས་དགོན་སྡེ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། གྲྭ་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་ཚུགས་ཡོད།

ང༽ མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་དང་། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས།

དེ་ནས་ལས་ཀ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ། སྔོན་ཆད་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་འགྲོ་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་འདི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་ནས་བཟུང་བཙན་བྱོལ་ལ་སྡོད་རིང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གང་ཐུབ་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཡང་ཡིག་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཐུབ་ན་ལམ་སྲོལ་དེ་བརྟན་པོ་དང༌། སྤུས་དག་པོ། ལས་ཀ་བྱེད་བདེ་པོ་བཅས་ཡོང་རྒྱུ་རེད་བསམ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་རེ་གཉིས་ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ཟིན་བྲིས་བཀོད་དེ་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ལོར་དངོས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། ཟིན་བྲིས་དེའི་ནང་གི་རྩ་དོན་གཅིག་ནི་ཕྱིན་ཆད་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆ་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་སུམ་ཆ་གཉིས་མང་མོས་ཀྱིས་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྐབས་དེ་དུས་ནས་བཀོད་ཡོད།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། གོང་གསལ་རྩ་ཁྲིམས་བཟོས་ནས་ད་བར་ལོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་སོང་བ་ལྟར་ད་ཆ་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་ཐག་ཇེ་ཉེར་སླེབས་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྔོན་མའི་རྩ་ཁྲིམས་ལ་བཟོ་བཅོས་ཀྱིས་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཞེས་བརྗོད་དེ་སྔ་ལོ་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་བཅོས་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་མངགས་བཙུགས་ཏེ་ད་ལྟ་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་རྒྱས་པ་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད། ཟླ་ཤས་ནས་དེའི་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་གང་ཞིག་འཁོད་ཡོད་ཅེ་ན། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དྲག་པོས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་བཞིན་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ནས་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་ཉིན་མོ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཨང་དང་པོ་གནས་སྐབས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ནས་འཐུས་མི་བསྡུ་བསྐོང་གིས་འོས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་སྟབས་བདེ་མ་བྱུང་ཚེ་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་སྲིད་འཛིན་ཞིག་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཉིན་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་དབང་ཆ་ཚང་མ་སྲིད་འཛིན་དེར་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་མཇུག་འགྲིལ་རྒྱུ། སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་འགན་ནི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་མཁན་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་བསྡུ་བསྐོང་གི་ལས་ཀ་བྱས་ནས་ལོ་གཉིས་ནང་ཚུད་ཚོགས་ཆེན་འཚོག་རྒྱུ་དང༌། ཚོགས་ཆེན་དེའི་ཐོག་ནས་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་རྒྱུ། དེ་ནས་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་སྲིད་གཞུང་གསར་པ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་མེད་པར་འགྲོ་རྒྱུ། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་གཞིར་བཟུང་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་ཐོན་པའི་སྲིད་གཞུང་དེས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་བཅས་དོན་སྙིང་འདི་དག་འཁེལ་ཡོད།

ཅ༽ བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་དང་། མ་འོངས་པའི་ལས་རིམ།

བར་བརྒལ་གྱི་དུས་ཚོད་དེའི་རིང་ད་ལྟ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ས་ཁུལ་དང༌། དེ་བཞིན་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་དང༌། ཟི་ཁྲོན། ཀན་སུའུ། མཚོ་སྔོན་བཅས་བོད་ཀྱི་ས་ཁོངས་ལ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང༌། ཁུལ་སོགས་ཀྱི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་པའི་ལས་ཁུངས་དེ་དག་སོ་སོར་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚན་པ་དང༌། ནོར་སྲིད་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སོགས་པའི་ལས་རིགས་ཁག་གི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས་པའང་ཡིག་ཆའི་ནང་གསལ་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་རང་དབང་ཉི་མ་ཤར་ནས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་བོད་ནང་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས་པ་རེད།

ཡང་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ལས་འགན་འཁུར་འདོད་མེད་པ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་མེད་པ་རེ་གཉིས་ཡོང་སྲིད་པ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་མིན་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ལས་བྱེད་པ་མང་ཆེ་བ་ཕྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་དོན་བསམ་བློའི་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཞེན་ཁོག་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འདུག དེའི་ཐོག་ཁོང་ཚོར་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་དང་རྒྱུས་མངའ་གང་འཚམ་ཡོད་སྟབས་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་འདུག ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་མི་མང་གིས་སྤྱི་མོས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་སྲིད་གཞུང་གསར་པ་འོས་བསྡུ་བྱེད་སྐབས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་ནས་མུ་མཐུད་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ནས་འདོད་མོས་མེད་པ་ཞིག་ན་སྐབས་དེར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད། ང་ཚོའི་ལས་ཀའི་གོ་རིམ་སྒྲིག་ལུགས་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ཕོགས་བཟས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང་བཅས་པ་ཚང་མས་སྤྱི་དོན་ཐོག་འགན་ཆེན་པོ་འཁྱེར་དགོས། བོད་ནང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དང་མ་ཡོང་དེ་དག་ལ་རག་ལས་ཡོད།

ཆ༽ ཤི་བ་རླབས་ཆེ་ཞིང་། གསོན་པ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ།

ད་ཕན་ཚང་མས་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་ཡོད་ཅིང༌། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་བར་ལམ་བོད་རང་དབང་གི་དོན་ལ་རྔམ་སྟོན་ནང་ཞུགས་པ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པའི་བཙོན་ཁང་དུ་ཚུད་པའི་མི་ཡོད་འདུག་པར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དངོས་གནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་དོན་ལ་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་སྤྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ལས་འགུལ་བྱས་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། སྐབས་དེ་དག་ཏུ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཉེས་བརྡུང་འོག་དང༌། མེ་མདའ་བརྒྱབ་པ། གྲི་བཙུགས་པ་བཅས་བྱས་ནས་བསད་པ་དང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྨས་སྐྱོན་ཚབས་ཆེ་བཟོས་ཡོད། དེ་མིན་བཙོན་ཁང་ནང་མནར་གཅོད་འོག་ལུས་པོ་གཅོང་ཅན་བཟོས་པ་ད་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཤི་མཁན་རྣམས་ཤི་གོ་ཆོད་པ་དང༌། ན་མཁན་རྣམས་ཀྱང་ན་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཚང་མ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཡིན་སྟབས་མི་དེ་དག་གི་མིང་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་བཅས་པ་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་འཁོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ད་དུང་ལྷག་བསམ་མུ་མཐུད་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དེ་རང་ཡིན་པ་ལས། གྲི་དང་མེ་མདར་བརྟེན་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་གཏན་ནས་མིན། ད་ཕན་ཡང་ཁྱེད་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་ཧུར་ཐག་བྱས་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་བྱེད་སྟངས་དེ་ལ་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དག་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དམར་པོའི་དྲག་ཤུགས་དང་། མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས།

ང་ཚོ་འདིར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། བར་ལམ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། མ་གཞི་ཁྱེད་རང་ཚོས་རོབ་ཙམ་ཤེས་གསལ་རེད། སྔ་མོ་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོ་ཞེས་ཞེད་སྣང་བྱེད་ཡུལ་དུ་བརྩི་བ་དང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སུ་ལན་ཞེས་འཛམ་གླིང་དབང་དུ་བསྡུ་མཁན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་ད་ཆ་རྩ་མེད་དུ་སོང་བ་རེད། དེས་རྟགས་གང་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཞེས་ཧ་ཅང་བཙན་དབང་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་རང་བཞིན་མིའི་བློ་ལ་རན་གྱི་མེད་པ་བསྟན་པ་དང༌། ལམ་ལུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་བསམས་ཀྱང་གཏོང་མི་ཐུབ་པར་ཕམ་ཉེས་སུ་ཕྱིན་པར་བསྟན་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱིའི་དགྲས་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པར། ནང་ཁུལ་སོ་སོའི་མི་མང་གི་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་དང་། རེ་ཐག་ཆད་དེ་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིགས་ནས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་རེད།

དེང་སང་རྒྱ་མི་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ། བྱང་ཀོ་རི་ཡ། ཁྱུའུ་བྷ་བཅས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་ལས་དེ་མིན་གཞན་ཚང་མ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཟིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་མཚོན་ན་ཡང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༦ ནས་ ༨༦།༨༧ མཐའ་ ༨༩ ལོར་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་ལ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མི་ཚོས་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་དང༌། གུང་བྲན་ཏང་ལ་མི་དགའ་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནི་དམག་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ལས། མི་མང་གི་སྤྱི་མོས་ཡོད་པ་དང༌། ལུང་པར་ཡར་རྒྱས་གདེང་འཁེལ་བ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་གཞུང་གནས་པ་ཞིག་མ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བལྟས་ན། དྲག་ཤུགས་ཀྱིས་དབང་ཆ་འཛིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན།

རྒྱ་མིའི་དམག་སྒར་ཁག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང༌། དམག་མི་ཡོངས་རྫོགས་བསམ་བློ་གཅིག་སྒྲིལ་ཡོད་བཟོ་མི་འདུག དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ངོས་རང་ཨ་མི་རི་ཀར་འགྲོ་སྐབས་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་བའི་རྒྱ་མི་ཞིག་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌། ཁོ་པའི་ངོ་ཤེས་རྒྱ་མིའི་མཐོ་རིམ་དམག་དཔོན་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སླེབས་པ་དེ་དང་ཁ་པར་བརྒྱུད་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱེད་སྐབས་དམག་དཔོན་དེས་བརྗོད་དོན། གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོའི་དམག་དཔོན་ཁག་གཅིག་གིས་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་ནས་གུང་བྲན་ཏང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་དམག་དཔོན་ཁག་གཅིག་གིས་ད་ལན་ཐེངས་གཅིག་འཐེན་ཙམ་བྱས་ན་ཞེས་བརྗོད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ལུགས་བཤད་པ་རྒྱ་མི་དེས་ངོས་ལ་བརྗོད་བྱུང༌། གང་ལྟར་དམག་མིའི་ནང་ལ་ཡང་བསམ་བློ་འདྲ་མིན་འཁོར་གྱི་ཡོད། དེ་སྔོན་རྒྱ་མིའི་དཔེ་བལྟ་ས་དང༌། བློ་གཏད་བཅོལ་ས་ཨུ་རུ་སུ་ཡིན་པ་དང༌། སི་ཏཱ་ལིན་སོགས་བསྟོད་བསྔགས་ཆེན་པོ་གཏོང་ཡུལ་དེ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་རང་མདོག་ཆ་ཚང་བསྟན་ཟིན་པར་བརྟེན། ད་ཆ་མི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ། དེང་སང་རྒྱ་མིས་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་བྱས་ཏེ་དྲག་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་མིའི་བསམ་པར་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཁོང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པ་དང༌། མདུན་ལམ་བསྟན་ཡོད་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྨོས་ཅི། མཐོ་རིམ་ཏང་མིའི་ནང་ལ་ཡོད་པ་མང་ཆེ་བས་རྒྱ་མིར་རྩ་བ་ནས་མི་དགའ་བར་ཞེ་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་དུས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་རྩུབ་ཁོ་ན་བྱེད་རྒྱུ་ལས། གཞན་གྱི་ཐབས་ཤེས་མེད་པ་ལྟ་བུར་བརྩི་གི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་ཀྱང་དམར་པོའི་གཞུང་སྦུག་སྲུབ་དག་པོ་འདི་རིང་མིན་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་ཡོད།

ཁ༽ རྒྱ་གཞུང་གི་འཁྱོག་བཤད་དང་། ཞིང་བྲན་བྱམས་པ།

ཕྱོགས་གཞན་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། འགྱུར་བ་དེའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་ནང་མི་རབས་བརྗེ་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པ་མུ་མཐུད་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན། བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་བསྟན་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་བདེན་མཐའ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ལོ་ཁ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚང་མས་ད་བར་སེམས་ཤུགས་བཅངས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད། ད་དུང་ཡང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

བོད་མི་འགའ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང༌། རྒྱ་མི་བོད་ནས་ལོག་པའི་ཉིན་མོ་ང་ཚོའི་དོན་དག་ཚང་མ་བསྒྲུབས་པ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་བོད་ནས་ལོག་སྟེ་རང་ཡུལ་རང་མིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་ལས་འགན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་རིགས་ཚང་མའི་འགན་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ད་ལྟ་ནས་ལག་རྩལ་དང༌། ཤེས་ཡོན་གང་ཅིར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་བསགས་ནས་འགན་ཚང་མ་སོ་སོས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། ལྷ་སས་མཚོན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཚོའི་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་གཅིག་ཆང་རག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་བསྡད་དེ། སློབ་སྦྱོང་འཐུས་ཤོར་གཏོང་བ་དང༌། ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་དམ་འཛིན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པོ་རེད།

གང་ལྟར་སོ་སོར་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ལུང་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང༌། ཤེས་ཡོན། འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ལས་རིགས་གང་ཅིའི་འགན་ང་རང་ཚོས་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་ཤུགས་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་ཤེས་ཡོན་དང་ཉམས་མྱོང་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་པས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ལྷ་ས་ཁུལ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཚོའི་ནང་གི་མི་ཚོ་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་མཐོང་དང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོད། གྲོང་གསེབ་དང༌། འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ནང་དེ་ལྟར་མེད་པའི་དབང་གི་བསམ་བློ་འཁོར་མི་ཐུབ་པ་དང༌། བསམ་བློའི་ཤེས་ཚད་མི་འདང་བའི་སྐྱོན་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཁག་ནས་ལྷ་སར་ཚུར་ཡོང་མཁན་དང༌། ཡང་གྲོང་གསེབ་ཁག་ལ་ཕར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དང༌། སྔར་རྒྱ་མི་མ་སླེབས་གོང་ལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ། རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་གང་བྱུང་བ། དཔེར་ན། ཞིང་བྲན་བྱམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུ། རྒྱ་མིས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་དེ་རིགས་མང་ཚོགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་དོན་གྲོང་གསེབ་ལུང་ཁུག་ནང་གི་མི་ཚོས་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ག༽ མང་གཙོར་ཤཪ་བསྐྱོད་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་རྫུན་རྐུབ།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་མང་གཙོའི་ཐོག་སྐྱོད་རྒྱུར་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་རིམ་པར་བྱས་པ་དང༌། སྔ་ལོ་ཡང་ང་ཚོས་སྒྱུར་བཅོས་གང་ལ་གང་འཚམ་བཏང་བ་ཡིན། གང་ལྟར་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་བརྟན་པོ་དང༌། གདེང་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་ལ། ཡིག་ཆ་དང་འབྲེལ་ནས་མང་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་བཅའ་ཁྲིམས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་རྗེས་ཀྱང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་གཏན་འཁེལ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་དེང་རབས་དང་མཐུན་པའི་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལོག་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་མི་གཅིག་མེད། མང་གཙོའི་ངོ་བོ་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མི་ཚོས་མང་གཙོ་གསོལ་རས་གནང་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

རྒྱ་མི་ཚོས་བོད་པ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བའི་དོན་དུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕྱི་ལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་འདི་བོད་ཀྱི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་ཧམ་རྫུན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༨༧ ལོར་ལྷ་སར་བོད་མིས་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ། ཀྲའོ་ཙེ་དབྱང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་ལ། ད་རེས་ལྷ་སའི་ཟིང་འཁྲུག་དེར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་ཅེས་བཤད་འདུག རྒྱ་མིའི་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་མགོ་མ་འཚོས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་བཤད་པ་ནི་རང་ཉིད་རྫུན་མ་ཆགས་རྒྱུ་ལས། གཞན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མེད།

ང་ཚོས་ད་ཕན་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་འཛམ་གླིང་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ། ངོས་ནས་བོད་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་མིན་ཞེས་ཐག་བཅད་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་བཤད་ཡོད། དེ་གོང་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་གྷན་དྷིས་རྒྱ་གར་གྱི་རང་དབང་རྩོད་ལེན་གནང་སྐབས་འགན་རྐང་བཞེས་པ་དང༌། རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་མ་བཞེས་པའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་ངོས་རང་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་བཤད་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོ་པོ་ཚོ་འུ་ཐུག་དུས་ཧམ་རྫུན་མཚམས་ཚོད་མེད་པ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ལོ་དེར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་མི་བསད་ཡོད་ཀྱང༌། ཉིན་ཁ་ཤས་རིང་མེ་མདའ་བརྒྱབ་མེད་ཅེས་བཤད་པ་དང༌། དེ་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་དུས་ལ་མེ་མདའ་གནམ་ལ་བརྒྱབ་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། མདེའུས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་མིའི་སྒང་ལ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་མིའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བའི་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད།

དེ་རྗེས་པེ་ཅིང་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་མདུན་དུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་རེད། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ནང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་མཐོང་བཞིན་དུ། མི་བསད་མེད་ཅེས་ཧམ་པ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཧམ་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཞབས་འདྲེན་སོ་སོས་ཞུས་པ་ཞིག་རེད། ལག་པར་མེ་མདའ་ཡོད་རིང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་བྱེད་པའི་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད།

ང༽ མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་།

མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོ་རང་དབང་མང་གཙོ་གཙང་མའི་ཐོག་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་རིང་མིན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཐོན་རྒྱུ་ཡིན། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་ལ། ཕྱིན་ཆད་བོད་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་གསར་པ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆ་རྣམས་སྲིད་གཞུང་དེར་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ། བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་གསར་པ་དེས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ནས་མི་མང་གི་འཐུས་མི་བསྡུ་བསྐོང་བྱས་ཏེ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚུད་ལ་བོད་ཀྱི་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་འཚོགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། མི་མང་གི་ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་དེ་གཞིར་བཟུང་སྲིད་གཞུང་གསར་པ་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དང༌། སྲིད་གཞུང་གསར་པའི་ལས་བྱེད་ཡོངས་རྫོགས་བཀོད་སྒྲིག་མ་ཟིན་བར། ད་ལྟ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་དུ་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་རིགས་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་རྣམས་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས།

ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མིའི་རྒྱུག་ཁྱི་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོད་སྲིད་པ་དེ་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟན་བོད་མི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུའི་སེམས་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོ་དང༌། མཁྲེགས་པོ་ཡོད་པ་ངོས་ནས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། བར་ལམ་ལྷ་སའི་རྒྱ་ཡིག་ཚགས་པར་ཞིག་ནང༌། བོད་རིགས་ཏང་མིའི་ནང་ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་ལུགས་འཁོད་པ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགྱུར་ནང་ཤོད་ཀྱི་འདུག བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བོད་མིའི་ལྷག་བསམ་དཀར་གཙང་དུ་གནས་ཡོད། སྙིང་རྗེ། ལས་བྱེད་པ་ཁ་ཤས་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན། ཁོང་ཚོའི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་གང་འདྲ་ཡོང་སྙམ་ནས་བློ་གཡེང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག བློ་གཡེང་རྩ་བ་ནས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། རང་ཉིད་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང༌། དགའ་བསུ་བྱ་རྒྱུ་ལས་མེད། ཞིབ་པ་ཡིག་ཆ་ཐོན་ཡོང་གི་རེད། འདི་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས། ཕར་སླེབས་པ་དང་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་བློས་འཁེལ་བ་ཚོར་བཤད་ན་འགྲིགས།

ཅ༽ འཕགས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་། ཤ་ཚའི་རོགས་རམ།

ཁ་སྔོན་རྒྱ་ནག་གི་སྲིན་བློན་ལྡི་ལིར་འབྱོར་དུས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་སྐོར་བྱ་བས་བོད་པ་གང་འཚམ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དུས་བོད་མིའི་ནང་རྒྱ་གར་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་དང་བློ་ཕམ་གྱིས་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་ང་ཚོས་ལྟ་སྟངས་འདི། གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་ལྟ་དགོས་པ་ལས། རྐྱེན་ཅིག་གིས་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ལམ་སེང་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཁག་གཅིག་བློ་ཁོག་ཆུང་དྲགས་ཏེ་རྒྱ་མིར་ཧ་ཅང་ཟོན་དང༌། བསྟུན་མཁས་བྱེད་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ཚང་མས། དེ་སྔ་བོད་རང་བཙན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པའི་རིང་ལ། རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་རྣམས་ཞི་བདེའི་ས་ཁུལ་དུ་གནས་པ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་པའི་རྗེས་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་རྒྱུད་ས་ཁུལ་རྣམས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལ་གྱར་བ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྔར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡིན། གཉིས་ནས་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་འདི་རྒྱ་གར་ལ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྩི་གི་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ཕྲུག་ཁྲི་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འགན་འཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་སོང་ཡོངས་རྫོགས་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་སོང་ཡང༌། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་རྣམས་བོད་མིའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བར་བསྡད་ཐུབ་པ་འདི་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། རོགས་རམ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཤ་ཚ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཡིན། བློ་གཡེང་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས། ཁ་ཤས་ལོ་གསར་ལ་འདི་གར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་ལས་ཆེ། ལོ་གསར་རྗེས་སྨོན་ལམ་དང་བཀའ་ཆོས་ཡོད། སྨོན་ལམ་མཇལ། བཀའ་ཆོས་ཚར་བ་དང་ལོག་ཕྱིན་ན་གནམ་གཤིས་དྲོད་སླེབས་ཀྱི་རེད། དེའི་བར་གནས་སྐོར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཡོད་ན་ཕར་ཚུར་ཕྱིན། ལོ་གསར་སྐབས་འདིར་འཛོམས། ཡང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་མགྱོགས་པོ་ལོག་དགོས་མཁན་ཡོད་ན་ཕྱིན་ན་འགྲིག་གི་རེད། ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་སྒྱུར་དང་། མའོ་ཡི་སྐད་ཆ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ཐུག་པར་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགའ་པོ་ཡོང་གི་རེད། ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་མང་རྣམས་དད་པ་དམ་ཚིག་ཧ་ལས་པ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོར་ཟིན་ནས་བསྡད་ཡོད། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཕྱེད་ཀ་རྒྱ་མིས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱ་མིས་བྱམས་པོ་བྱས་ཡོད་ན་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཨེ་ཡོང་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་ཚད་མེད་པའི་སྡུག་པོ་བཏང༌། བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པར་དམའ་འབེབས་དང༌། མཐོང་ཆུང་བྱས་པར་བརྟེན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་ཡོང་གི་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་མདོ་སྟོད་སྨད་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པའི་ལོར་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ས་ཁོངས་ལ་རྒྱ་དམར་གཞི་ནས་འཛུལ་བ་རེད། ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་ལོར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་ ༡༧ ཟེར་བ་ཞིག་བཞག་པ་རེད། སྐབས་དེར་ངོས་རང་གྲོ་མོར་བསྡད་ཡོད། གྲོས་མཐུན་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཟེར་བ་མུ་མཐུད་གནས་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་ཡོད་སྟབས་དེ་ལ་རེ་བ་བྱས་ནས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་རེད། ལྔ་བཅུ་ང་བཞིའི་ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ང་ལྔའི་ལོ་སྟོད་བར་རྒྱ་ནག་ལ་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་དུས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ངོ་འཛུམ་ཤིག་ཤིག་བསྟན་པ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཨའུ་ཙམ་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་ནས་རེ་བ་བྱས། པེ་ཅིང་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། དེ་མི་དཔོན་རིགས་མང་པོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང༌།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་མའོ་ཙེ་ཏུང་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་སུ་ཁོང་ཧ་ལས་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་མཁས་པོ་འདུག དཔེར་ན། སྐབས་དེར་བོད་རྗེས་ལུས་རེད། བོད་ལ་ལྟོས་ན་རྒྱ་མི་རིགས་སྔོན་ཐོན་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་ཡོད། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བོད་རིགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་གཞན་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་རེད། བབ་འོས་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་ལ་རོགས་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་རྒྱ་མི་དེ་དག་བོད་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ལ་བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་རེད། བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དེར་རྒྱ་མི་ཚང་མར་འཐེན་གྱི་རེད། དེ་ནས་བོད་ལ་རྒྱ་མི་སྡོད་དགོས་དོན་མེད། ལོ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་བོད་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ་བོད་པས་རྒྱ་མིར་ཚུར་རོགས་རམ་བྱེད་དགོས་ཞེས་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་འདུག

དེ་ནས་ཉིན་ཞིག་ཅོག་ཙེ་རིང་པོ་ཞིག་སྒྲིག་པའི་ཕར་ཕྱོགས་སུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། རྒྱ་ནག་དཔོན་རིགས་འགའ་ཤས་གྲལ་གཅིག་དང༌། ཚུར་ཕྱོགས་སུ་ངོས་དང༌། བཀའ་བློན་ཚོ། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པ་གཉིས་བཅས་ང་ཚོ་གྲལ་གཅིག་ཏུ་བསྡད་ནས་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་སྐབས་དམག་དཔོན་ཀྲང་གོ་ཧྭ་དང༌། དམག་དཔོན་གཞན་གཅིག་འདུག མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དམག་དཔོན་གཉིས་པོར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་དམག་དཔོན་གཉིས་པ་འདི་བོད་ལ་གཏོང་དོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁྱེད་རང་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཁྱེད་རང་གི་ལས་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དོན་ལ་བཏང་བ་རེད། གལ་སྲིད་དམག་དཔོན་ཁོང་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་གི་འདོད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན། ལམ་སེང་ང་ལ་ལབ་ཤོག ངས་ལམ་སེང་འཐེན་གྱི་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་འདུག

ཁ༽ གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་འཛུལ།

ཡང༌། མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ངོས་རང་གཅིག་པུ་མཇལ་འཕྲད་ཀྱི་སྐབས་ཤིག་ལ། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ནང་ལ་བོད་དུ་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་འཛུགས་རྒྱུ་བཀོད་ཡོད་པ་ད་ཆ་བོད་ལ་གནས་ཚུལ་འགྱུར་ལྡོག་ཕྱིན་ཡོད་པས་དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་འཛུགས་མི་དགོས་པར་དེའི་ཚབ་ལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་ན་གང་འདྲ་འདུག་གམ་ཞེས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དགོངས་འཆར་གསུང་གི་འདུག དེ་སྐོར་བཀའ་བློན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་བྱས་པ་ཡིན། གནད་དོན་དེ་མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཡོང་མིན་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཚིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་གཞིགས་ན། དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཟེར་དུས་དམག་གི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་དུས་བོད་པ་རང་ཉིད་ལ་ལས་འགན་ཕྲན་བུ་མང་བ་ཡོད་པའི་གོ་དོན་ཡོད་པར་བརྟེན། དམག་སྲིད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་འཛུགས་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་གྲ་སྒྲིག་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན།

ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་འདྲ་ཆགས་པོ་ཡོད། གུང་བྲན་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ཁ་གསལ་གཏིང་གསལ་ཞེས་ངོ་མའི་ལག་ལེན་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ངོས་རང་གིས་ཀྱང་མཐོང་བྱུང༌། ཨའུ་ཙམ་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་ནས་རེ་བ་བྱུང༌། དེ་ནས་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་ལོའི་དབྱར་ཐོག་ལྷ་སར་ཡོང་སྐབས་ལམ་འཁེལ་ཁམས་ཁུལ་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ད་ཆ་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་སྐད་ཆ་ཤུགས་ཆེན་པོ་བཤད་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན། ངོས་རང་སྡེ་དགེ་བྱ་རྒོད་སྟོབས་ལྡན་གྱི་ནང་ལ་ཉི་མ་གཅིག་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་སྐབས་ཁོང་གིས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་བཙན་ཞིག་བྱུང་ན་མ་གཏོགས། ཕུགས་ལ་རྒྱ་མིའི་འོག་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། དེ་དུས་རང་བཙན་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་འདི་ཤོད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། གང་ལྟར་དེ་དུས་ཁམས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཙམ་གསལ་པོ་ཐོན་པའི་རྣམ་པ་འདུག དེ་ནས་ ༡༩༥༦ ལོར་ལི་ཐང་ཁུལ་ལ་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་པར་བརྟེན་མི་མང་ངོ་ལོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ལྷ་སར་གོ་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ནས་གནས་ཚུལ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་ཡོད། དེ་སྐབས་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱིས་བཏོན་པའི་བོད་ཡིག་ཚགས་པར་ཞིག་ལྷ་སར་འབྱོར་བ་དེས་བོད་མི་མང་གི་བསམ་བློར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་རེས་ལ་བརྟེན་ནས་དཀའ་ངལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་མི་བྱེད་པར་ལམ་སེང་མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་སྡུག་པོ་འདི་བྱུང་བ་རེད།

ག༽ བཙན་དབང་གི་ལམ་ལུགས་དང་། བོད་མིའི་བདེན་དོན།

གནས་སྟངས་དེ་འདྲའི་འོག་ང་ཚོའི་མི་རབས་བརྗེ་འགྱུར་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་ཐོག ལྷག་བསམ་རི་ལྟར་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་གསལ་ནས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། དེང་སང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་དངོས་གནས་དྲང་བདེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་བོད་ལ་སླེབས་ནས་འཁོར་ལམ་མང་པོ་བཟོས་པ་དང༌། སྨན་ཁང་དང༌། སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པ་བཅས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དང༌། མི་ལ་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཏང་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒྱ་མིར་རྩ་བ་ནས་མི་དགའ་བ་འདི་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད།

སྤྱིར་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཚང་མ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་དམངས་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བའི་བཙན་དབང་གི་ལམ་ལུགས་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་སྡུག་ཆགས་སུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཡིན་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་དོན་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ནས་རྟག་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོ་ཚ་དགོས་པ་དང༌། སྤམ་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ལི་ཕང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཚོགས་དང༌། ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་ལུང་པ་ཁ་ཤས་ལ་ཕྱིན་ཡོད། འགྲོ་ཡུལ་ས་གནས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚང་མས་ལི་ཕང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པས་མ་ཚད། བོད་པའི་གྲོགས་པོ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོས་ལི་ཕང་འགྲོ་ཡུལ་གང་སར་ངོ་རྒོལ་བྱས་འདུག གལ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མི་མང་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་གསལ་དང༌། ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པར་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་སྲིད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་ནས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཚང་མས་ད་མུས་བཞིན་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང༽ རང་ཁྱིམ་རང་བདག་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན།

བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པ་ཚོས་ཡོན་ཏན་ལ་དང་དོད་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྨོས་ཅི། དེ་མིན་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་སློབ་དགོས་བྱུང་ཡང་གནད་འགག་མེད་པས། གང་ལྟར་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་རྟག་པར་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རོགས་རམ་མེད་ན་བོད་པ་མགོ་ཐོན་གྱི་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་རང་དབང་འདོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་གཡོག་པོ་བྱེད་འདོད་མེད་ན། ང་རང་ཚོའི་ལས་དོན་ཚང་མ་སོ་སོས་བྱེད་ཐུབ་པའི་འཇོན་ཐང་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས། རང་ཁྱིམ་རང་བདག་ཡག་པོ་བྱེད་པ་ལ་འཛིན་སྐྱོང་གི་མཚོན་པའི་ལས་ཀའི་འགན་ཚང་མ་སོ་སོས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་གི་འགྱུར་བ། བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་བཅས་ཕྱོགས་མང་པོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་མ་གཅིག་རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་འགན་ཚང་མ་བོད་མིས་འཁྱེར་མ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་ཡིན། མ་གཞི་འཛམ་གླིང་གི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་ནང་ལུང་པ་གཞན་གྱི་མི་རིགས་མཁས་པ་དེ་འདྲ་སླེབས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་གོང་ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་མང་པོ་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། དེང་སང་ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་དེ་འདྲ་སླེབས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་འཛམ་གླིང་གང་ས་ནས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་སྙམ། འོན་ཀྱང་རྩ་བའི་རྨང་གཞིའི་ལས་འགན་ཆ་ཚང་སོ་སོའི་མིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་ལྷོད་གཡེང་འགྲོ་གི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་མེད་ཀྱང་ད་ལྟ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དེ་བེད་སྤྱད་ནས་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆང་མང་པོ་འཐུང་བ་དང༌། མ་ཅང་རྒྱན་རྩེད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་རྒྱ་མིར་དགོས་རྒྱུ་དེ་བྱུང་བ་རེད། ན་གཞོན་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པ་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འཐུས་ཤོར་དང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤོར་ན། དེ་ནི་མ་འོངས་པར་བོད་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བ་བྱས་པ་དུས་དེའི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་ཤེས་ཡོན་ལ་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་མི་རབས་དེ་དག་དེང་སང་རྗེས་ལུས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བོད་པ་ན་གཞོན་ཚོས་ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང༌། ཤོ་སྦག་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་དེ་ནི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ངེས་པར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་ཡང་ཡང་དྲན་སྐུལ་བྱས་ཡོད། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཆོལ་གསུམ་གཅིག་སྒྲིལ་དང་། སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར།

དེ་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ཏེ་ད་ལྟ་བར་ལོ་ ༣༣ ལ་ཉེ་བ་སོང་བ་དེའི་རིང་ང་ཚོས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཨ་མདོ་བ་ཡིན་ཞིང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གཞུང་ཚུགས་ནས་ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཙམ་བྱུང་མེད། ཁམས་ཕྱོགས་ལ་ཆ་བཞག་ན་དར་རྩེ་མདོ་ཡན་སྔར་དུས་སྐབས་ངེས་མེད་ནང་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ན་ལས། སྤྱིར་བཏང་ཕལ་ཆེར་འབྲེལ་བ་ཟབ་པ་བྱུང་མེད་དམ་སྙམ། ངོས་ནས་ཡག་པོ་མི་ཤེས། སྔ་མོ་ང་རང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་ཚང་མ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང༌། བར་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཆ་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་རྡོག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་མ་ཐུབ་པར་གནས་པ་རེད། དོན་སྙིང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་རྩམ་ཟན་ཡོངས་རྫོགས་སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་དང༌། ཆོས་དད་གཅིག་གྱུར། མ་ཎི་བགྲང་མཁན་གཅིག་གྱུར་བཅས་ཡིན།

རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་ང་ཚོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་རྗེས་ལུང་པའི་ནང་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་བ་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་དུ་མྱངས་ཡོད། དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐབས་ང་ཚོ་ཚང་མས་སྡུག་མཉམ་མྱོང་དང༌། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ལ་འཐབ་རྩོད་མཉམ་དུ་བྱས་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་ང་རང་ཚོའི་རང་དབང་ལག་ཏུ་སོན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང༌། ང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ངང་བདེ་སྐྱིད་ལ་མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། མ་འོངས་པར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འཛུགས་རྒྱུ་འདི་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། རང་ཉིད་སྐྱེས་ཡུལ་དབུས་གཙང་དང༌། མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད་བཅས་གང་ནས་ཡིན་ཀྱང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་གངས་ཅན་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།

ལྷ་ས་བ་ཚོས་ཨ་མདོ་བས་མར་འཁྱེར་ཡོང་བ་དང༌། ཇོ་བོ་མཇལ་ནས་ལབ་རྙོག་མེད་པར་ལོག་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར་བ་དང༌། ཁམས་པས་རྙོག་དྲ་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ཟེར་མཁན་ཡོད། སྡུག་པ་ཁ་ཤས་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོང་གི་རེད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བལྟས་ན་ཡག་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ངའི་མི་ཐོག་འདིར་གདན་ས་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་མེད་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་གི་མཁས་པ་དང༌། མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་མང་ཆེ་བ་ཁམས་པ་རེད། སྔ་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་ཆ་མཚོན་ན་མདོ་སྟོད་སྨད། དབུས་གཙང་མངའ་རིས་དང་བཅས་པའི་ས་ཁུལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བྱ་བ་གནང་མཁན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ཐུན་མོང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཐུན་མོང་གིས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོར་གནས་རྒྱུ་འདི་རྩ་དོན་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།

ཆ༽ ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ་དང་། གདུང་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ།

དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཁག་ལ་མཚོན་ན། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་སྨོས་ཅི། མདོར་ན་བོན་པོ་དང་བཅས་པ་ཚང་མས་རྒྱ་མིའི་འོག་སྡུག་སྦྱོང་གཅིག་གྱུར་མྱངས་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིས་གཅིག་ལའང་དམིགས་བསལ་བཏང་མེད། ད་ལྟ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་སྐབས་དང༌། རྗེས་སུ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་དུས་སྐབས་བཅས་གང་ཞིག་ཏུ་ཡིན་རུང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེང་སང་བོད་ནང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁ་ཆེ་དང་ནང་པའི་དབང་དཀྲུག་ཤིང་རྒྱག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་གོ་རྒྱུ་འདུག

ལྷག་དོན་ཨ་མདོའི་ཁུལ་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁ་ཆེ་དང་འགལ་ཟླ་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་འདུག ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་པ་རེ་ཟུང་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། དེ་སྔ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མངའ་བདག་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། ལྷོ་ཁ་ཁུལ་སོགས་ལ་ཁ་ཆེ་སྟོང་ཕྲག་ཡས་མས་ཡོད་པ་དེ་དག་སོ་སོའི་ལྷ་ཁང་གི་ནང་དུ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་སོགས་རང་དབང་གི་ངང་བྱེད་ཆོག་པ་ལས་སུན་པོ་བཟོ་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ཇི་བཞིན་ཁ་ནས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་ཅེས་བཤད་མེད་ཀྱང༌། དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ཁ་ཆེ་དང༌། བོན་པོ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང༌། རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་བླ་མ་དང་དཔོན་པོ་རེས་འགའི་བྱེད་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ལས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་རང་མོས་བྱེད་ཆོག་པ་འདི་དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དངོས་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན།

ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ལ་ཆ་བཞག་ན་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་པོ་དང་ཁ་ཆེ་བཅས་པ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་མི་རིགས་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་རོགས་དང༌། དུས་དུས་ལ་མཉམ་འཚོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཁ་ཆེ་དང་བོད་པའི་བར་དབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུག་ཤིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཟེར་བ་ལྟར། ང་ཚོས་ཀྱང་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་སྐབས་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས། སོ་སོའི་ལྟ་བ་དང༌། ཁམས་དང་མོས་པ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བསམ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང༌། ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཚང་མ་རང་དབང་འདོད་མཁན་དང༌། རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས། དེ་ཐོག་གདུང་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང༌། ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་ཁྱེར་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

ཇ༽ མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། མང་གཙོའི་བོད་གཞུང་།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་བཤད་པ་ལྟར། སྔོན་མ་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ཤིག་བཟོས་ཏེ་ ༡༩༦༣ ལོར་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ནས་ད་བར་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། སྔ་ལོ་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་གཅིག་བཙུགས་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་དོན་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་བཟོས་དང་བཟོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ཕལ་ཆེར་མགྱོགས་པོ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། དེའི་ནང་གང་འདྲ་འཁོད་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་དངོས་གནས་མང་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། དེ་ནས་རིམ་པས་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་འཁོད་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་སྡོད་མཁན་ཡོད་ན་ཡིག་ཆ་མཐོང་གི་རེད། ཡང་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ནས་འགྲོ་མཁན་ཡོད་ན་ཡིག་ཆ་མཐོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་འདི་སྐོར་བཤད་ན་བསམ་པ་ལྟར་བཤད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། ཚང་མ་སེམས་སྐྱིད་པོ་དང༌། བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཁ་ཤས་སྨོན་ལམ་ཡས་མས་བར་སྡོད་མཁན་ཡོད་ལས་ཆེ། ལོ་གསར་དང་སྨོན་ལམ་ཟིན་ནས་ཚ་བ་མ་ལངས་གོང་ལོག་ན་འགྲིག་གི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་གསར་འབྱོར་བ་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དམར་ཤུགས་ཉམས་དམས་དང་། རང་འགན་རང་སྒྲུབ།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒན་པ་ཁ་ཤས་སྔོན་མ་བོད་ནས་ཐུག་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་ཤས་ཆེ། གཞོན་སྐྱེས་མང་ཆེ་བ་དེ་རིང་ཐུག་པ་དང་པོ་རེད། དེང་སང་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་དང༌། ཡང་སྒོས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གནས་སྟངས། དེའི་ནང་ཚན་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་མུས་མཐོང་གསལ་རེད། དོན་སྙིང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ནུབ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་གྱིས་དབང་ཆ་ཁྱི་ཁ་རུས་བཟུང་མཁྲེགས་པོ་བྱེད་པ་འདི་རྒྱ་ནག་མི་མང་གིས་བློ་མོས་མི་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་དང༌། བོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཚང་མར་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས། གཞན་ཐབས་ཤེས་མེད་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སླེབས་ཡོད།

འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཉན་བཤད་མི་བྱེད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་ཁོ་ནས་གཞུང་འཛིན་ན། ཡུན་རིང་གནས་ཐབས་མེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བཙན་དབང་ཤོད་མཁན་གྱི་གཞུང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མ་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་ཞིག་སོང་མཚམས་མཇུག་འགྲིལ་བ་ལས་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ལོ་མང་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་གྱི་ལས་བྱེད་པ། མདོར་ན་བོད་མི་གུང་བྲན་ཏང་མི་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་ཅུ་གོ་དགུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་བློ་ལོག་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཆགས་པ་འདིས་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་ནུས་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་རིམ་བཞིན་གསལ་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་གཞུང་བསུན་པོ་དང༌། ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

ད་ལྟའི་དུས་ལ་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དང་དོད་དང༌། ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་བོད་ལུང་པ་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལས་འགན་བོད་མི་རང་གི་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གཙོ་ཆེ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ད་ལྟ་ལས་ཀ་བྱེད་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཚོས་ཕྱིན་ཆད་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་གཙང་མ་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློའི་ནང་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་སེམས་འཁུར་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ལེགས་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་ཁུར་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་གྱིས་ཆང་རག་དང༌། རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་གཡེངས་ནང་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཡག་པོ་མེད། རང་ཉིད་དྲིན་ཆུང་དུ་བཏང་བ་ཡིན། གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཕྱིན་ཆད་རང་གིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དེ་ཉམས་མྱོང་སྣེ་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང་གསོག་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ མཚན་ལྡན་གྱི་མང་གཙོ་དང་། བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་།

ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་དངོས་དོན་གྱི་མང་གཙོའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚང་བའི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་གཙང་མ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཟུང་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་མཚམས་ལས་ཀ་དང་པོ་ནི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ནས་འཐུས་མི་ངེས་ཅན་ཞིག་བསྡུ་བསྐོང་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ། དེ་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དབང་ཆ་རྣམས་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ། བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚུད་ལ། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་བསྡུ་བསྐོང་བྱ་རྒྱུ། རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་མང་གཙོའི་གཞུང་འཛུགས་རྒྱུ། དེ་འདྲའི་གཞུང་འདི་མ་ཚུགས་བར་ད་ལྟ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་དུ་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཚོར་ཤེས་ཡོན་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན། དཔལ་འབྱོར་སོགས་ལས་རིགས་གང་ཅིའི་ཉམས་མྱོང་གང་འཚམ་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་མུ་མཐུད་ལས་འགན་འཁྱེར་དགོས་རྒྱུ། བོད་ནང་བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་ཚུགས་པའི་མཚམས་ལ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་མཇུག་འགྲིལ་རྒྱུ་དང༌། ད་བར་བཙན་བྱོལ་སྲིད་གཞུང་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མེད། ཡིན་ནའང་འདི་ཕྱོགས་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བསགས་པ་དང༌། མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་ཡང་གང་འཚམ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་གསར་པས་ལས་ཀ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།

ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་རྗེས་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་གཞུང་གི་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་མིན། དེ་ནི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། བོད་སྤྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་མེད་པ། ཡང་ན་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ནས་མིན། ད་ལྟ་བར་དུ་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་ངོས་རང་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདིའི་ཐད་བློ་གཡེང་བྱེད་མི་དགོས། ངོས་ཀྱིས་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་ནས་བསྡད་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་བློས་བཟོད་བདེ་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་དགེ་མཚན་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྐྱོན་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཀ་མ་བྱས་ན། ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་དགོས་པ་ལས་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལྟ་ཡིག་ཆ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པས་མགྱོགས་པོ་ཐོན་རྒྱུ་རེད། རྩ་བའི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། བོད་འདི་དམག་འཁྲུག་མེད་པའི་ལུང་པ་ཞིག་དང༌། གོ་མཚོན་རིགས་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། མི་མང་མང་མོས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྩ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ། དེ་ཡང་བོད་མི་ཕལ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་བློ་མོས་ཇི་བཞིན། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ། དཔལ་འབྱོར་འགྲོ་སྟངས་ཐད་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ནང་ཡོད་པའི་ལེགས་ཆ་དང༌། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ནང་ཡོད་པའི་ལེགས་ཆ་བཅས་ཚང་མ་ཕྱོགས་བསྡུ་བྱས་པའི་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་ཐོག་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། རྩ་དོན་དེ་ལྟར་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་རིང་མིན་ཐོན་རྒྱུ་རེད། ཡིག་ཆ་མཐོང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་དག་སྙིང་པོ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཡིན། བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྡོད་མཁན་ཚོ་རྗེས་ལ་ཐུག་གི་རེད། མགྱོགས་པོ་ལོག་མཁན་ཡོད་ན་ད་ལྟ་བརྗོད་པ་རྣམས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཏེ་ལོག་རྒྱུགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་བདུན་ཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། དགའ་སྐྱོའི་གནས་སྟངས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་འདིར་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོར་བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་ཚང་མའི་དབུར། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཞེས་འཁོད་པ་ལས། རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ཟེར་བ་ཞིག་འཁོད་མེད། གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་རྒྱ་གར་ནས་དར་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡིན། རྒྱ་གར་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ནག་ལའང་དར་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཐག་ཉེའི་བབས་ཀྱིས་ཡིན་ནམ། གང་ལྟར་རྒྱ་གར་དང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་འདིའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་པ་རེད། རང་དབང་ཡོད་པའི་ལུང་པའི་ནང་མིའི་བསམ་བློ་གང་ཡང་གཏོང་ཆོག་པ་དང༌། བསམ་བློར་ཡོད་པ་དེ་ཁ་ནས་བཤད་ཆོག་པ། ཁ་ནས་བཤད་པ་དེ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཆོག་གི་ཡོད། མི་གསོད་རྐུ་འཕྲོག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་ལས་དོན་གང་ཡང་བྱས་ཆོག་པའི་རང་དབང་ཡོད་པ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་དགའ་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་ཡོང་གི་འདུག

བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་མཁན་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་སྐབས། འདི་རྣམས་ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་བསམ་པ་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་དྲན་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོས་རང་དབང་གི་དོན་དག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ལུང་པ་ཞིག་གི་དོན་དག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལུང་པ་གཅིག་གི་རང་དབང་གི་དོན་དག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྐབས་མི་མང་བ་དེ་གཙོ་ཆེ་བར་འཛིན་དགོས། ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་ནང་ལ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ལས་མེད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ནི་ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན། བོད་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་ཉུང་ཤས་ཚུར་འབྱོར་བའི་སྐབས་སུ་ངོས་ལ་དངོས་གནས་དོན་གྱི་བདག་པོའི་སྐུ་ཚབ་འབྱོར་བའི་སྣང་བར་ཤར་གྱི་འདུག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རྩ་བའི་དཀའ་ངལ་མེད་པ་མིན་ན་ཡང༌། སོ་སོའི་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁའི་དངངས་སྐྲག་དང༌། ད་ལྟ་རང་པུ་ལི་སི་ཉེན་རྟོག་པ་ཡོང་སྟེ་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ། དོ་ནུབ་མཚན་དགུང་ལ་སྒོ་རྡུང་མཁན་སུ་སླེབས་ཡོང་བསམ་པ་འདི་འདྲའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་དེ་འདྲའི་དངངས་སྐྲག་འོག་ཏུ་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་དུས་སྐབས་རེ་སེམས་ལ་དགའ་སྣང་དང༌། སྐབས་རེ་སེམས་ལ་སྐྱོ་སྣང་ཡོང་གི་འདུག དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ཁ༽ བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་། བོད་སྐྱོབ་ཀྱི་བསམ་ཚུལ།

ད་རེས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་པའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བརྗོད་ན་བསམ་བྱུང༌། མང་པོ་བཤད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་རྩད་གཅོད་བྱས་ན་ཤེས་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་དངོས་གནས་རང་དབང་མང་གཙོ་ཚད་མཐུན་ཞིག་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུའི་ང་ཚོའི་མདུན་ལམ་ལ་གཞིས་བྱེས་མི་མང་ཡོངས་རྫོགས་ཕལ་མོ་ཆེས་མོས་མཐུན་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ནང་གི་མི་མང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཁོང་ཚོས་བོད་སྤྱི་ཚོས་རྙིང་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་མ་རེད་ལ། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་ལས་ཡོལ་ཟིན་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཡང་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་རིང་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་འབད་རྩོལ་རབ་དང་རིམ་པར་བྱས་ཡོད།

དཔེར་ན། འདས་ལོའི་ནང་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། མདོར་ན་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་བློན་ཡང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཐད་ཀར་བསྐོ་རྒྱུ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་ཞིག་བཏང་ཡོད། དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་གསལ་རེད། དེང་སང་དྷ་རམ་ས་ལར་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་ཤོད་མཁན་དང༌། ཕར་ཚུར་སྐྱོན་བརྗོད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ལ། དཔེར་ན། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤུན་མཆེད་ནང་ཁུལ་ལ་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་གོ་ཐོས་བྱུང་ཡོད་ཀྱི་རེད། སྐྱོན་བརྗོད་གང་གི་དོན་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། རིགས་གཅིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ང་ཚོར་ཡོད་པས་དེ་དག་ལམ་སེང་ཡོང་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་རུང༌། རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ངེས་པར་རྩོད་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་རིགས་གཅིག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ང་ཚོར་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་འདི་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་གང་ཡོད་ཟེར་ན། བོད་ནང་ལ་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་གི་ཡོད་པ། སྐྱེ་སྒོ་འགོག་གི་ཡོད་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། མདོར་ན་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཚུན་ཆད་ལ་ཆེ་མཐོང་མེད་པར་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་གི་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ། ས་གཏེར་ཁག་སྔོག་འདོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པར་གནོད་སྐྱོན་མི་འགྲོ་བའི་འཆར་གཞི་གང་ཡང་མེད་པར། ཟ་རྔམས་ཁོ་ན་བྱས་ནས་གང་བྱུང་གིས་བསྔོག་པར་བརྟེན་ཡུལ་ལུང་ཁག་ལ་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེ་འགྲོ་བ་བཅས་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་འདི་དག་སྐྱོབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ། དེའི་ཆེད་དུ་ང་ཚོས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་གདོང་བསྟན་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་ཛ་དྲག་གི་དཀའ་ངལ་འདི་དག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོང་བ་དེ་ལ་ངོས་ནས་བལྟས་ན། ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་དེ་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པས། སྤུན་མཆེད་ཡིན་མིན་དང༌། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། མི་སོ་སོར་བསམ་ཚུལ་འཆར་སྒོ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་འཛེམས་ཟོན་མེད་པར་ཤོད་རྒྱུའི་རང་དབང་དང༌། གོ་སྐབས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་ཞིག་རེད།

ག༽ མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་དང་། མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད།

རྒྱ་མིས་སྔོན་མ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་བསམ་ཕོད་པ་དང༌། ཤོད་ཕོད་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། བསམ་ཕོད་པ་དང༌། བཤད་ཕོད་པ་བྱས་པ་དེ་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་དང་མཐུན་ན་འགྲིགས་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་དང་མ་མཐུན་ན་བསམ་ཕོད་པ་དང༌། ཤོད་ཕོད་པ་བྱེད་མཁན་ལ་ཉེས་བརྡུང་གཏོང་བ་དང༌། བསམ་བློར་སྐྱོན་འདུག་ཅེས་ནག་ཁྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧-༡༩༥༨ ལོ་ཡས་མས་ལ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློའི་ནང་གུང་བྲན་ཏང་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། སྤྱི་མོས་ཡོད་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ནས་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་དང༌། མེ་ཏོག་མཉམ་བཞད་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་རེད། སྐབས་དེར་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གུང་བྲན་ཏང་གི་མང་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བའི་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་གཅིག་དང༌། འགོ་ཁྲིད་ཉུས་ཤས་ཤིག་གིས་དབང་ཆ་འཛིན་པ་དེར་དགའ་མོས་མེད་པ་རེད། བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་དང༌། ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་གནོད་སྐྱོན་ཡོད་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད།

དཔེར་ན། སུན་ཀྲུང་ཧྲན་གྱི་མི་སེར་དོན་གསུམ་རིང་ལུགས་ཟེར་བའི་ནང་ལའང་མང་གཙོ་བཤད་ཡོད། གུང་བྲན་ཏང་གིས་མང་གཙོ་ཞེས་པའི་མཇུག་ལ་གཅིག་སྡུག་ཟེར་བ་འདི་སྦྱར་ཡོད་པར། དོན་ལ་མང་གཙོ་ཟེར་བ་སྐད་ཆ་སྟོང་པ་ཆགས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་མཁས་བརྒྱ་འགྲན་གླེང་གི་སྐབས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་བསམ་འཆར་མང་པོ་ཐོན་ཡོད། དེར་བརྟེན་དེ་རིང་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་སྦྱར་བ་རྣམས་སང་ཉིན་ཚང་མ་བཀོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། སྔོན་མ་ ༡༩༥༦ ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ལ་ཚུར་ཡོང་བ་དང༌། ༡༩༥༧ ལོར་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན། ཕར་ལོག་རྗེས་རྒྱ་མིས་ཚོགས་འདུ་ག་དུས་འཚོགས་ཀྱང་བསམ་འཆར་ཤོད་ཅེས་འཆར་ཅན་ཤོད་ཀྱི་རེད། དེ་དུས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་དང༌། ཁོང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ལ་དེང་སང་རྒྱ་མིས་བསམ་འཆར་ཤོད་ཅེས་མང་པོ་ཟེར་གྱི་འདུག བསམ་འཆར་ངོ་མ་བཤད་དགོས་ན་སྔོན་ལ་ཀ་ལོན་སྦུག་བར་དུ་གཏོང་རོགས། དེ་རྗེས་བསམ་འཆར་ཤོད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ཟེར་དགོས་གྲབས་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་བྱུང༌། བསམ་འཆར་བཤད་པ་ཕྲན་བུ་རྣ་བར་མ་ཕྱིན་ན། ཁྱེད་རང་གི་བསམ་བློ་རྗེས་ལུས་རེད། བསམ་བློར་ལོག་སྤྱོད་པའི་ཀླད་སྐྱོན་འདུག་ཅེས་ལམ་སེང་ནག་ཉེས་ཕོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ངོས་ནས་དེ་དག་བརྗོད་པའི་དོན་སྙིང་པོ་ནི། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དེ་ཡིན།

ང༽ ཡོལ་ཟིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། མང་གཙོའི་ལམ་བུ།

ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་དངོས་གནས་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་སྟབས། དཔེར་ན། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པ་དང༌། བོད་གཞུང་ལའང་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་ལ་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་འདུག་ན། དེ་ནི་ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་ཚུལ་དེ་ནོར་བ་ལས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན། དེ་ནི་ལྷོད་ཡངས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུག་བྱུང་འདུག དགོངས་དག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྐྱོན་བརྗོད་དང་དུ་ལེན་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་ནང་ཁུལ་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་བརྗོད་པ་འདི་དངོས་གནས་ང་ཚོར་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རང་དབང་དང༌། བསམ་བློའི་རང་དབང་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་མང་གཙོའི་འཚོ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་རེད། མི་རེ་ལ་ཀླད་པ་རེ་ཡོད་པས། སེམས་ནང་འཆར་སྣང་མི་འདྲ་བ་ཡོང་བ་དེ་དག་ཞེད་སྣང་བྱེད་མི་དགོས་པར་བཤད་ཆོག་པ་འདི་ཡག་པོ་རེད།

ད་ལྟ་ཕན་ལོ་མང་རིང་ང་ཚོས་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་གོམ་པ་སྤོས་ནས་བསྐྱོད་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་ཡང་ང་ཚོ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་དང༌། སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་དང༌། དགོན་སྡེ་ཁག་གིས་དབང་ཆ་བཟུང་བ་དེ་རིགས་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། སྔར་གྱི་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་གི་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་མིས་མང་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་དང༌། ས་ཞིང་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་དེ་དག་དགོས་པ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་དགའ་བསུ་བྱེད་འོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མང་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་སྟངས་ཐད་མི་མང་མཉམ་ལས་ཁང་འཛུགས་པ་སོགས་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་འགའ་ཞིག་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཚམས་པོ་མེད་པ་དང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་གྱི་མེད་པ་རེད། དོན་སྙིང་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་མང་གཙོ་རང་དབང་གི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་འདི་ཁྱོད་ཚོའི་སེམས་ནང་གསལ་པོ་འཆར་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་བོད་ལ་ཕར་སླེབས་མཚམས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། གཞིས་སྒར་ཁག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་བཅས་ཚང་མ་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ། མ་འོངས་པར་བོད་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་དོན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཉེ་ཆར་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་སོགས་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློ་འཁེལ་ས་འཁེལ་ས་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས།

ཅ༽ བདེན་པ་གཅིག་དང་། ཚགས་པར་གཉིས།

དེང་སང་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་པའི་ལས་ཀ་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་ཟེར་བ་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད། སློབ་གསོ་དེ་དྲང་པོ་ཞིག་དང༌། དངོས་གནས་མི་མང་གི་ཤེས་ཚད་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་དང༌། མི་མང་གི་ཆབ་སྲིད་གོ་རྟོགས་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན་དགའ་བསུ་བྱ་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མིན་པ་ཤེས་གསལ་རེད། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་གཞུང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཚང་མ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྐད་ཆ་ཁོ་ན་ལས་མེད། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་ཡག་པོ་ཟེར་བ་དང༌། ལུང་པ་གཞན་དག་གི་ལེགས་ཆ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་སྐྱོན་རེད་ཟེར་བ་འདི་གུང་བྲན་གྱི་ལུང་པ་ཚང་མས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དངོས་གནས་ཡིན་ན་ཁོ་རང་ཚོ་ལས་བྱེད་ནང་ཁུལ་གྱིས་བལྟ་རྒྱུའི་ཚགས་པར་གཅིག་དང༌། མི་མང་གིས་བལྟ་རྒྱུའི་ཚགས་པར་གཅིག་བཅས་ཁག་གཉིས་དགོས་དོན་མེད།

བདེན་པ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང༌། དེ་མི་ཚང་མས་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང་། དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཐོང་ཆོག་པ་དང༌། མི་མང་ཆེ་བས་མཐོང་མི་ཆོག་པ་བཅས་ཁག་གཉིས་ཡོང་གི་འདུག བྱེད་སྟངས་དེ་ནང་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རང་མནོངས་འགེབས་སྲུང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་བྱེད་མི་དགོས་པ་ཀུན་ལ་སྟོན་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོད་ན། འཛམ་གླིང་གི་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་མང་ཙམ་མགྲོན་འབོད་ཀྱིས་བལྟ་རུ་འཇུག་དགོས། དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཞིག་ཡོང་ན་མི་རེ་ངོ་རེའི་རྒྱབ་ལ་རྒྱ་མིའི་སོ་པ་རེ་རེ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ནང་ལ་བྱས་པའི་ལས་ཀ་བཙོག་པ་རྣམས་མཐོང་དོགས་ཀྱིས་དངངས་སྐྲག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་དང༌། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་གི་ལུང་པ་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལེགས་ཉེས་གང་ཡོད་ནའང་ཚང་མ་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ལ་སྟོན་གྱི་ཡོད་ལ། བལྟས་ཀྱང་ཆོག་གི་ཡོད། རྒྱ་མིས་དྲང་པོ་མིན་པའི་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་འོག་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ན་དངོས་གནས་བློ་ཕམ་དང༌། ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་མགོ་སྐོར་མ་ཐེབས་པའི་དོན་དུ་འདི་ཕྱོགས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས།

ཆ༽ རང་མི་རང་ལས་དང་། རང་མགོ་རང་ཐོན།

བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གུང་བྲན་ཏང་མི་ཡིན་པ་དང༌། གོ་གནས་ཀྱང་གང་འཚམ་ཡོད་པའི་མི་དེ་རིགས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་ལྔ་ཡན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། རེ་ཟུང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། ཞི་དྲག་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཏང་མི་ཚོས་འདི་ཕྱོགས་སྐྱབས་ཞུ་དང༌། ཁ་ལན་མང་པོ་བསྐུར་ཡོང་གི་འདུག དེས་གང་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་གུང་བྲན་ཏང་མི་དང༌། མཐོ་རིམ་གྱི་ལས་བྱེད་ཡིན་ན་ཡང་བསམ་བློའི་གཏིང་ལ་སོ་སོ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་མཚོན་ཡོད་པས། དེ་དག་ནི་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་འོས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་འོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་བོད་པའི་ནང་ལ་ལས་དོན་ཐོག་སྣང་ཆུང་ལྷོད་གཡེང་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཞིག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག རང་ཉིད་ལས་ཁུངས་དང་ལས་རིགས་གང་ཞིག་གི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཕྱིན་ཆད་ལས་རིགས་དེའི་ཐད་རང་མགོ་ཐོན་པ་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་རིགས་ལས་བྱེད་པ་དང་བོད་པ་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་ལས་ཀ་འདི་རྒྱ་མིའི་རེད་བསམ་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་འགན་མི་འཁུར་བ་དང༌། དོ་སྣང་སེམས་ཁུར་མ་བླངས་པར་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་ངང་ཕྱིན་ན། རྗེས་སུ་ང་རང་ཚོས་རང་མི་རང་ལས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་འཆར་སྐབས་རང་མགོ་མ་ཐོན་པ་བྱུང་ན་ཞབས་འདྲེན་རེད། ད་ལྟ་ང་རང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལས་ཀ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན། བཟོ་ལས་སོགས་ཀྱི་ལས་རིགས་ཚང་མ་བོད་པས་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་མི་གླ་དགོས་བྱུང་ན་ཧ་ལས་པའི་ཞབས་འདྲེན་དང༌། ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་བོད་ནང་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་ལ་རྒྱུན་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ལས་རིགས་དེའི་གནད་འགག་ཆ་ཚང་ཁོག་ཏུ་ཆུབ་པ་ཞིག་དང༌། ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཕྱིན་ཆད་རང་མགོ་ཐོན་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་བཞིན་བོད་པའི་བུ་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ད་ལྟ་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་ངེས་པར་འགྲོ་དགོས། ལྷ་ས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་མིན་པའི་ས་ཁུལ་ལུང་ཁུག་ཁ་ཤས་དང༌། ལྷག་དོན་ཁམས་ཁུལ་ལ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཕ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རང་གི་བུ་ཕྲུག་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་འདུག དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། བུ་ཕྲུག་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་སྔ་སློབ་སྦྱོང་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་རང་དབང་ཤོར་བ་རེད། མ་འོངས་པ་ཡང་སོ་སོའི་ལུང་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱེད་པ་ལ་ལྷག་བསམ་གཅིག་པུས་འདང་གི་མེད། ངེས་པར་དུ་ཤེས་ཡོན་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལུགས་བོད་པའི་བུ་ཕྲུག་ཚང་མས་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཕ་མ་ཚོས་ཀྱང་བསྐུལ་ལྕག་བྱས་ནས་ཕྲུ་གུར་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཇ༽ སྒྱིད་ལུག་གི་བྱེད་བབས་དང་། ལྷག་བསམ་གྱི་སྐད་ཆ།

དེ་ནས་གཞོན་སྐྱེས་དེ་རིགས་ཁག་གཅིག་ལྷག་བསམ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་སྔོན་དང་པོར་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་རྣམ་ཀུན་སྒྱིད་ལུག་གིས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། མ་ཅང་རྩེས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་ནི་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མ་རེད། གནད་དོན་འདི་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འདི་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་དགོས། དེ་སྔ་ཡང་རྩེད་མོར་མགོ་འཁོར་ཏེ་ལས་ཀ་མང་པོ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ཡོད། དེང་སང་ཡང་དེ་འདྲ་བྱས་ན། སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་འཐུས་ཤོར་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་གི་ལས་དོན་འཐུས་ཤོར། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ཀྱང་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུ་བཅས་དེ་དག་ནི་ཡག་པོ་མིན། རྒྱ་གཞུང་ནས་དེ་རིགས་ལ་དམ་དྲག་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། གཅིག་བྱས་ན་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྲིད།

རྒྱ་མིའི་ནང་དུའང་མི་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང༌། མིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། ལྷག་བསམ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་མང་པོས་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། སྔོན་མ་བོད་ནང་ལོ་མང་པོ་ལས་ཀ་བྱེད་མྱོང་བ་དང༌། དེང་སང་པེ་ཅིང་ལ་རྒས་ཡོལ་དུ་བསྡད་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་གིས། བར་ལམ་པེ་ཅིང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཞིག་ཐུག་དུས་བརྗོད་པར། ཁྱེད་རང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་ཀའི་རིགས་ཚང་མ་བོད་པ་རང་གིས་འགན་འཁྱེར་ནས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།

སྤྱིར་བཏང་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་བློ་མཐུན་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ཁོང་རང་ཚོ་བོད་དུ་སྡོད་རིང་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་ཐབས་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོར་བཞག་པ་ལས། བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་འདུག དེ་ནི་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་གྱི་སྐད་ཆ་རེད། མིའི་བསམ་བློ་དང༌། མིའི་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མི་གཞན་དཀའ་ངལ་ཡོད་མཁན་ལ་ཤ་ཚ་བྱེད་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན་དེར་རོགས་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རེད། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་བོད་རིགས་རྒན་གཞོན་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམས་དགོས། སྐད་བརྒྱབ་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས། སོ་སོའི་རང་ཁྱིམ་སོ་སོས་སྐྱོང་ཐུབ་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་དགོས། རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལྷག་བསམ་ཡག་པོ་ཡོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ང་རང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཐག་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཉ༽ ལྷུག་གཏོང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་། བོད་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་།

སྤྱིར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོའི་ནང་ལ་རང་དབང་འདོད་པའི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད། ད་ལྟ་མང་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བའི་མི་ཚང་མའི་ཁ་བཀག་པ་འདི་གནས་ཐུབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། དཔེར་ན། ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་སྔ་ལོའི་སྟོན་མཚམས་སུ་རྒྱ་ནག་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་བའི་ནང་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་དོན་དཔལ་འབྱོར་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ཚོ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་མཐོང་བའི་སྐད་ཆ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད།

རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་གདུག་རྩུབ་དྲག་གནོན་གྱིས་གྲི་དང་མེ་མདའ་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་འདི་དག་དེང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཤེས་ནས་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གང་འཚམ་བཏང་སྟེ་དངོས་གནས་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྐད་ཆ་ཉན་བཤད་བྱེད་འདོད་བྱས་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལའང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོས་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར་ན། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད། བོད་མེས་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་ནང་གི་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ངོ་མ་ཡིན་ན་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་ནང་ལ་ཡང་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། འོན་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་མེད། རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་ཚོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་ཕྱིན་ནས་བོད་ནང་འགྲོ་མཁན་གྱི་མི་ཚང་མས་ཡོངས་གྲགས་བྱས་ནས་བཤད་མུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི། བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་བསྡུར་ན་བོད་ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་རེད། ཕྲན་བུ་ཁྱད་པར་ཡོང་སྲིད་ཀྱང༌། ཁྱད་པར་ཧང་སོང་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཁོ་རང་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཚང་མ་ཟ་བེད་བྱས། བོད་པར་ཚུར་ལྟ་རྟོག་རོགས་རམ་འོས་འཚམ་ཞིག་བྱས་མེད།

ཏ༽ རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། ཆོས་རིག་གི་འགྲན་བསྡུར།

ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་འབུམ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་གླེང་སྒྲོས་བྱེད་མཁན་མེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཚོང་ར་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་བརྩི་གི་ཡོད། མིའི་བསམ་བློའི་ཤེས་ཚད་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ང་ཚོ་བོད་པ་རྒྱ་མི་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཀྱང་ཞན་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བལྟས་ཀྱང་བོད་པ་ལྷག་པ་ལས་ཞན་པ་མེད། དཔེར་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དུས་རབས་བདུན་པ་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་ལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་བོད་པ་མི་གྲངས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ཅིང་། མི་གྲངས་ཉུང་ཉུང་འདིའི་ནང་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་མཁས་པ་ཇི་ཙམ་ཐོན་ཡོད་པ་དང༌། མཁས་པ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་མི་འབོར་ཆེན་པོ་ལ་དཔགས་པའི་མཁས་པ་ཇི་ཙམ་ཐོན་ཡོད་དང༌། མཁས་པ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ན། ང་ཚོ་བོད་པ་མང་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་འདི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་མདུན་དུ་བསྐྱོད་པ་ལས་རྗེས་སུ་ལུས་མེད། ང་ཚོ་འདི་འདྲའི་མི་རིགས་ཤིག་དཔོན་པོ་གསར་པ་རྒྱ་མི་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དེ་དག་གི་བཀའ་བཀོད་འོག་ཏུ་སྡོད་རྒྱུ་གཏན་ནས་འགྲིགས་ཐབས་མེད། རྒྱ་མི་དང་ང་ཚོ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་མ་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱ་མིས་ཚུར་སློབ་རོགས་བྱས། ང་ཚོ་བོད་པས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ལས་དོན་རྣམས་བོད་པ་རང་ལ་འགན་གཙང་མ་འཁུར་དུ་བཅུག རྒྱ་མི་རྣམས་བོད་ལུང་པར་རོགས་རམ་བྱེད་པར་ཡོང་བ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན་བོད་ལུང་པར་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་སྟབས་དེའི་ཐད་བོད་པས་རྒྱུས་མངའ་ལམ་སྟོན་བྱས། བོད་པས་རྒྱུས་མངའ་ལམ་སྟོན་བྱས་པར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རང་ཤེད་མ་བྱས་པར་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་བྱས། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འཚམ་པ་ཞིག་བྱས་ན་དངོས་གནས་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད།

རྒྱ་མི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མ་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་དབང་ཆར་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་དཔོན་པོ་བྱེད་ཤག་ཤག་དང༌། བཀའ་བཏང་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དཔེར་ན། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཉམས་གསོ་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ཨར་ལས་མཁས་པ་དེ་འདྲ་སླེབས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་རྩེ་ཕོ་བྲང་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཁོང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་བོད་པའི་ལག་ཤེས་པ་ཚོར་སྐད་ཆ་དྲིས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག ངོ་མའི་ལག་ལེན་ཐོག་བོད་པའི་ལག་ཤེས་པར་བསྟུན་ན་མ་གཏོགས། ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཕྱི་ཚུལ་ལ་རྒྱ་མིའི་ལམ་སྟོན་འོག་བོད་པས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞིག་སྟོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

ང་ཚོར་འདྲ་མཉམ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཐུབ་ཚོད་བཏང་བ་འདི་རིགས་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་གུས་ཞབས་དང་བརྩེ་གདུང་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པར་བདེ་སྐྱིད་དགོས་པ་ལྟར། རྒྱ་མི་ལ་ཡང་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་ན་བསམ་གྱི་ཡོད། འདི་རྣམས་ཞོར་འཕྲོས་ཡིན་ཀྱང་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཡོད་པ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང༌། སེམས་སྐྱིད་པོ་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། རྗེས་སུ་ང་ཚོ་མགྱོགས་པོ་ཐུག་ཡོང༌། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༧ ཉིན། གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་
སེར་སྐྱ་མི་མང་གིས་མངགས་བཅོལ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ་ལྟར། ཕྱི་ཉིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྩལ་རྗེས་གནང་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་ངང་རིང་དང་། ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན།

ང་རང་ཚོ་ཁ་སང་ནས་ཉི་མ་སྦྲེལ་ཏེ་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་བཞིན་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་དོ་དགོང་དང་སང་དགོང་ནས་ཐོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར། རྩ་བ་སོ་སོའི་རང་ཡུལ་ལ་ལོག་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་། རང་ཡུལ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་བདེ་བ་མེད་པར་ཕར་སླེབས་རྗེས་རྩད་གཅོད་གང་ཞིག་ཐོན་ཡོང་། སྤྱི་བདེའི་མི་སྣ་སུ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་བསམས་ནས་དངངས་སྐྲག་དང་། མ་བདེ་ཤིག་ཤིག་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཡིན་པ་ལྟར། ད་ལྟ་བར་དུ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སྦི་གསང་དོད་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པར་ངང་རིང་ཟེར་བ་བཞིན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ངང་ཐུང་དང་ཟང་ཟིང་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། བློ་རྩ་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་ངང་བསྲིངས་ཏེ་བྱས་ན་རིམ་པས་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བདེན་མཐའ་གསལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ལམ་སང་ཕྲན་བུ་ཁག་པོ་ཡིན། ཁ་སང་བརྗོད་པ་བཞིན་ལོ་བཞི་ལྔའི་ནང་འགྱུར་བ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཏན་ཏན་ཡོད་ན། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ ཕྱི་ཡི་རྣམ་འགྱུར་དང་། ནང་གི་ལ་རྒྱ།

ཁ་སང་གསར་འབྱོར་བ་ཚོའི་ཐོག་ནས་གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་༸ཞབས་བརྟན་བཏོན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་དང་མོས་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཐོག་ནས་ཆོ་ག་བཏོན་པ་འདིས་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་དད་པ་དང་། དམ་ཚིག ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་ཅེས་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་རེད་འདུག དཔེར་ན་སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ངོས་རང་ཁྲོན་བོད་རླབས་འཁོར་གཞུང་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དྲན་པ་ཞིག་ལ། ཁམས་བྲག་མགོར་སླེབས་པའི་ཉིན་དེ་གར་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ཁ་ཤས་འདུག་པ་དེའི་ཁྲོད་རྒྱ་ཆས་སྔོན་པོ་གྱོན་ཞིང་མེ་མདའ་བཏགས་པའི་མི་ཞིག་གིས་རླངས་འཁོར་མདུན་གྱི་མི་ཚོགས་འཚང་ག་བཤངས་སོང་།

ཁོའི་གདོང་གི་རྣམ་འགྱུར་དང་གྱོན་ཆས་གྱོན་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་མི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རྒྱ་སྐད་ཤེས་ལ་མ་ཤེས་ཤིག་བརྒྱབ་ནས་རླངས་འཁོར་བཀག་སྟེ་ཁ་ལོ་པར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གང་དུ་ཡོད་དྲིས་སོང་། ངོས་རང་ཁ་ལོ་བའི་འཁྲིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཁ་ལོ་པས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་འདི་རེད་ཅེས་བརྗོད་སོང་། དེ་མ་ཐག་ཁོ་པའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞི་ནས་ཞྭ་མོ་ཕུད་དེ་ཕྱག་དབང་ཞུ་བར་སླེབས་བྱུང་། ཕྱི་ཡི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་བལྟས་ན་འདི་འདྲ་བྱེད་མདོག་མེད་ལ། ཁོ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་རྒྱུག་ཁྱི་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། དེ་དུས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལངས་མེད་ཅིང་། ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་གསར་བརྗེ་བྱེད་མཁན་ཚང་མ་ཕྲན་བུ་འུར་བའི་སྒང་རེད། གསར་བརྗེ་དང་། གུང་བྲན་ཏང་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པའི་མི་དེ་དག་ལའང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་སྐབས་དེ་དུས་ནས་ངོས་ཀྱིས་གསལ་པོ་མཐོང་བྱུང་།

དེ་བཞིན་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྐྱོད་ཀྱང་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་གུང་བྲན་ཏང་མི་རྒས་པོ་དེ་ཚོར་ཡང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་དུས་སེམས་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་པོ་འདུག ཞིབ་ཕྲ་བཤད་དགོས་དོན་མི་འདུག སྐབས་དེ་དུས་བོད་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་དང་། གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསར་པ་ཕྲན་བུ་སླེབས་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་དང་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མངོན་པ་མ་ཟད། དེ་ཡང་ད་ཕན་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་སོ་དྲུག་རིང་མུ་མཐུད་ལོ་རེ་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ནས། ད་ཆ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཁྱོན་དུ་རྒྱ་མིའི་མིག་ནང་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དོགས་པ་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་རྒྱ་མིར་མི་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་དང་དུས་ཚོད་ཆ་ཚང་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་མིས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་བློས་འཁེལ་བའི་བོད་མི་གཅིག་མཐོང་རྒྱུ་མེད། ལས་དོན་གནད་ཆེ་བ་མཐའ་དག་གི་དབང་ཆ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལས་བོད་མི་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག འོན་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་མདུན་ལ་ལག་པ་འཕྱིས་ས་ལྟ་བུར་རྐུབ་སྟེགས་བཟུང་མཁན་ནང་བོད་མི་ཁྱོན་ཆེ་བཞག་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། དངོས་གནས་ནང་དོན་འགག་རྩར་ཐུག་དུས་དབང་ཆ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད་པ་ལས། བོད་པའི་ལག་པར་མེད། རྒྱ་མིས་བློས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་འཁེལ་བའི་བོད་མི་ཞིག་ཡོད་ན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་མིང་དང་དོན་མཐུན་པ་ཡོད་ཅེས་མགྲིན་པ་བཏེགས་ནས་ཤོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཏན་ཏན་འཛུགས་ངེས་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་མི་རག་གི་མེད། དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་དད་དམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་འདིས་ཏན་ཏན་ཕན་གྱི་རེད། ངོས་རང་ཡང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང་།

ག༽ དད་དམ་གྱི་བརྟན་བཞུགས་དང་། མཛད་འཕྲིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས།

ངོས་ནས་རྟག་པར་བརྗོད་པ་བཞིན། ངོས་ལ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཚེ་རབས་མང་པོ་ནས་ལས་དང་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་བཙན་པོ་ཡིན་པ་རིགས་པས་བསྒྲུབས་ན་ཕལ་ཆེར་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་འདི་འདྲ་ཞིག་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐབས་ངོས་རང་སྐྱེས་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གདན་གྲལ་དུ་སླེབས་པ་བརྟེན། དཔེར་ན། ད་ལྟ་ཤི་ན་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཅན་འདིར་སྐྱེས་པའི་གོ་ཆོད་མེད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ལོ་དྲུག་ཅུར་ཉེ་བར་བཅར་བ་དེའི་རིང་ངའི་མི་ཚེ་རང་དབང་བྲལ་ནས་མི་ཡུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་བའི་མིང་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཞབས་འདེགས་གང་ལ་གང་འཚམ་བསྒྲུབས་ཡོད། ངོས་ལ་འཇོན་པོ་རྒོད་པོའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ལྷག་བསམ་དག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་བཙན་པོའི་དབང་གིས་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ཡོད།

བཙན་བྱོལ་བའི་སྐབས་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། བོད་པའི་མིང་དང་བཅས་པ་མ་བརླག་པའི་ཆེད་དུ་ད་བར་ལས་ཀར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་ཡང་རང་གི་ལུང་པའི་རང་དབང་རང་ལག་ཏུ་སོན་ནས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་འཆར་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་ཏན་ཏན་འགྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་ངའི་ཚེ་ལྷག་ད་དུང་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་སྡོད་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད།

ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་བཙན་པོ་ཡིན་སྟབས་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚེ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་ཆོག དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཚེ་རིང་པོ་ཞེས་པ་འདི་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདིའི་ཆ་ནས་བཤད་ཀྱང་ངའི་གཟུགས་པོ་བདེ་ཐག་ཆོད་ཡོད། སྐབས་རེ་ངའི་བསམ་བློའི་ནང་རང་ཉིད་ཁྱད་མཚར་སྡུག་པོ་རེད་བསམ་པ་ཡང་དྲན་གྱི་འདུག་ཀྱང་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བཅོས་སུ་མེད་པ་ནི་གང་ཡང་བྱེད་ཐབས་མི་འདུག་བསམས་ནས་འཁྲེབ་ལ་ཚུད་དེ་སེམས་ནང་དངངས་སྐྲག་ཡོང་གི་མི་འདུག

ལས་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ནས་དགོས་དོན་མེད། ང་རང་ཚོ་ཐུན་མོང་གིས་བསགས་པའི་ལས་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ང་རང་ཚོས་མྱོང་རྒྱུ་ལས་ཐབས་ཤེས་གཞན་མེད། དེས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ནས་འཕེན་པ་ཐུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཞུམ་སེམས་རིགས་ནམ་ཡང་ཡོང་གི་མི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་རང་ལོ་བཅུ་བཞི་བཅོ་ལྔ་ནས་བཟུང་རྣ་བ་འདིར་སྐད་ཆ་སྡུག་པ་ཞིག་ལས། བཀྲ་ཤིས་པའི་བཟང་པོའི་གཏམ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཐོས་རྒྱུ་མེད་པར་སྡོད་དགོས་བྱུང་། དེའི་དབང་གིས་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་དང་། བཀྲ་མ་ཤིས་པ་གང་ཞིག་བྱུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་བསམ་པ་ལས་སེམས་ནང་དངངས་སྐྲག་དེ་ཙམ་ཡོང་གི་མི་འདུག

ཁྱེད་རང་ཚོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་ཕམ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་སོགས་བརྗོད་ནས་ཁ་ཤས་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། བློ་ལྷོད་པོ་བྱས་ནས་སྡོད། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་། ལག་ལེན་ཐོག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་སྤྱི་པའི་རྩ་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འདི་མ་འཕྱུགས་པ་སོ་སོའི་ལས་རིགས་ལ་དཔགས་པའི་རང་གི་མདུན་ལ་ལས་འགན་རེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་བདེ་པོ་བྱས་ཆོག་གི་རེད། བློ་བདེའི་ངང་ནས་ལོགས་རྒྱུགས་ཨང་།

ང༽ བྱེས་གནས་བརྒྱུད་སྤྲོད་དང་། རྒྱ་བོད་ཐ་དད།

འདི་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་གནས་ཚུལ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང་། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་། བྱེས་འབྱོར་བོད་པ་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་བཅས་གང་ཅིར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ན་ཏན་ཏན་ལེགས་ཆ་མང་པོ་ཡོད། བོད་རང་དབང་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་གཞི་རྩ་ཚུགས་པ་འདིའི་ནང་བྱེས་འཁོད་བོད་མི་ཆིག་འབུམ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཆེ་སའི་ཆ་ནས་དངོས་གནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་ཆོག

ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཐོག་ལམ་སྟོན་ཡིག་ཆ་ཞིག་བར་ལམ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ད་ཆ་ཡིག་ཆ་པར་འདེབས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ནས། བོད་ནང་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་འདི་དག་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཕ་རོལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ངང་རྫུན་གྱི་ཕུང་པོ་བསྒྲིགས་ནས་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་སློབ་གསོ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག

ངོས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་འདི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་རྩོད་མེད་དག་པ་ཞིག་དང་། ལྷག་པར་བོད་རྒྱ་མིས་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་བའི་རྗེས་ལ། དངོས་གནས་བོད་མིར་དོན་དམ་པའི་ཁེ་ཕན་བརྒྱ་ཆ་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན་བདེ་སྐྱིད་སུས་སྤྲད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ང་ཚོས་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས་དོན་མི་འདུག འོན་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་ཞིག་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གཏོར་བཤིག་དེ་བས་མང་བ་ཞིག་བཏང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་ལ་སྟོན་མི་ནུས་པ་སྦས་འགེབས་བྱེད་དགོས་པ་མང་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་སྦས་འགེབས་ཐུབ་ཀྱང་། བོད་མིས་དངོས་སུ་མྱངས་ཡོད་པས་ང་ཚོ་བོད་པའི་མདུན་ལ་སྦས་འགེབས་བྱེད་མི་ཐུབ།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པ་ནད་ཐེག་གི་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་དགོས་དོན་འདི་ཡིན། བོད་དང་རྒྱ་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པ་ལྟར། བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་རང་ཉིད་རྒྱ་མི་ཡིན་བསམ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེང་སང་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བ་འདི་བོད་ཐེ་བའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཀྲུང་གོ་ཞེས་རྒྱ་མིས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། རྒྱ་མི་བློ་གཟུ་བོ་གནས་པ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ལ་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བ་ལས་བོད་ལ་ཀྲུང་གོ་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་འདི་སྦྱར་གྱི་མི་འདུག འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྡོད་རྒྱ་མི་ཚོས་རྒྱ་སྐད་ལ་ཀྲུང་གོ་ཧྭ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཧན་ཧྭ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོ་སྤྲད་པའི་མིས་རྒྱ་སྐད་ལ་ཧན་ཧྭ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྲུང་གོ་ཧྭ་ཟེར་གྱི་མི་འདུག བོད་སྐད་ལ་ཙང་ཧྭ་ཞེས་བརྗོད་ལས་ཀྲུང་གོ་ཧྭ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་མི་འདུག ཀྲུང་གོ་ཟེར་བའི་བརྡ་དེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཁོང་ཚོས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་བཟོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་ན་གྲོས་མཐུན་བཞག་ནས་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་ཡང་། ད་དུང་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་མ་ཎི་བགྲང་བ་ནང་བཞིན་རྟག་པར་ཤོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་གང་ཞིག་བྱས་ནས་ཤོད་དགོས་བྱུང་བ་རེད་དམ། པེ་ཅིང་དང་། ཧྲང་ཧད། ཀོང་ཏུང་དེ་དག་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་ཤོད་དགོས་ཀྱི་མེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་མིན་པ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་བཟོ་དགོས་སྟབས་ཉིན་ལྟར་མ་ཎི་བགྲང་བ་ནང་བཞིན་ཤོད་དགོས་པ་འདི་ཆགས་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་ལས་སླ་པོར་ཧམ་བཅོམ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་མྱངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་རྩོད་པ་རྒྱག་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡིན། ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་མིས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པའི་འོག་ནས་ཁ་ཤས་མགོ་འཁོར་ཐེབས་མི་སྲིད་པ་མིན།

དོན་དངོས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དྲང་པོ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་། རྫུན་མ་ཞིག་བོད་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ནའང་དེ་ནོར་འཁྲུལ་རེད་བརྗོད་རྒྱུ་ལས། ང་ཚོ་བོད་པས་བཤད་པ་ཚང་མ་བདེན་པ་དང་ཡག་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་ལ། རྒྱ་མིས་བཤད་ཚད་སྡུག་ཆག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡང་རྒྱུ་མེད། དྲང་པོ་སུས་བཤད་ཀྱང་དེ་ཁས་ལེན་དགོས། རྒྱ་མིས་དྲང་པོ་ཞིག་བཤད་ན་དེར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། རྫུན་མ་ཞིག་བཤད་ན་དེའི་རྫུན་ཕུག་བརྟོལ་དགོས་པ་ལས་ང་ཚོས་འདི་མུར་འཇོག་ཐབས་མེད། ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་རྒྱ་མིས་རྫུན་གཏམ་ཤོད་ཀྱི་འདུག་ན་དེ་དག་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་སེལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཅ༽ རང་མི་རང་ལས་དང་། ལས་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས།

ཡང་གནས་ཚུལ་གཅིག་ལ་རྒྱ་མིས་ལེགས་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བཟོ་གྲྭ་དང་། སློབ་གྲྭ། འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ཀྱི་ལས་འགོ་བཙུགས་པ་དེ་དག་ང་ཚོར་དགོས་གལ་དང་། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས། ངོས་ནས་རྟག་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྒྱ་མིས་བསྐུལ་བའི་ལས་ཀ་རེད་ཅེས་གཡོ་ཟོལ་བྱས་ན་དེ་ནི་བློ་ཆུང་གི་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ཕོགས་རྒྱ་མིས་བརྒྱབ་པ་དང་། སྒྲིག་འཛུགས་རྒྱ་མིས་བཟོས་པ་ཡིན་ཀྱང་ལས་ཀའི་ངོ་བོ་ནི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། སོ་སོའི་ལུང་པར་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་གསོག་དགོས།

ཉི་མ་གཅིག་རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་དུས་སོ་སོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་དང་། ཉམས་མྱོང་གསོག་པའི་དུས་སྐབས་ལ་རྣམ་གཡེང་བྱེད་མི་རུང་ཞིང་། ལྷག་པར་རྒྱ་མིར་བློ་ཡིད་མ་རངས་པའི་དབང་གིས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང་། མཱ་ཅང་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱིས་དུས་ཚོད་བསྐྱལ་ན་དེ་ནི་རང་དྲིན་རང་ལ་ཆུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས་གཏན་ནས་ཡག་པོ་མེད།

ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དེང་སང་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་གུང་བྲན་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་། གསར་བརྗེར་དགའ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༤-༡༩༥༥ ལོར་གསར་བརྗེའི་དབྱིངས་འཕར་བའི་སྐབས་སུའང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པ་ངོས་ནས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཡིན་ན། ད་ཆ་ནི་དེ་བས་གསར་བརྗེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བ་བརྗོད་མི་དགོས། སྔོན་མ་ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་དུས་སུའུ་ལེན་དང་སུའུ་ལེན་ཞེས་སྐད་གྲགས་གང་འཚམ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་ཚང་མ་སུའུ་ལེན་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་བྱེད་པའི་སྒང་རེད། རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནམ། སློབ་སྟོན་པ་ཕུལ་བྱུང་དུ་བརྩི་བའི་ལུང་པ་དེ་ད་ཆ་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ཟིན་པས་རྒྱ་མི་ཚོ་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐབས་ཡོད་དམ།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དབང་ཡོད་ཤོད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་དེ་མིའི་རང་བཞིན་ལ་འཚམས་ཀྱི་མེད་ཅིང་། དེ་ལྟར་མ་འཚམས་བཞིན་དུ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་སྟེ་སྡོད་པ་འདིས་གང་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། དམག་མི་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་དྲང་པོ་རྩ་བ་ནས་མིན། མིའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ཐུབ་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་མེད་དུས་གོ་མཚོན་ཁོ་ནས་གནོན་རྒྱུ་ལས་བྱ་ཐབས་གཞན་མེད། དེ་ནི་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན།

དེ་སྔ་གསར་བརྗེར་ཡིད་ཆེས་དང་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པ་མང་པོར་ད་ཆ་སོ་སོའི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་འཁོར་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་འདི་རྩ་ཆེ་ཡིན། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་སྐོར་ཡོད་པའི་ནང་རྒྱ་མིར་དགའ་མཁན་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ཀྱང་ཟིན་གྱི་མེད་ཅིང་། དེ་འཕྲོས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བརྒལ་བ་ཞིག་རྒྱ་མིར་དགའ་གི་མེད། ལས་བྱེད་པའང་དེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བརྒལ་བ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་བསྡད་དེ་ཕོགས་ཟ་གི་ཡོད་ཀྱང་། བསམ་བློའི་ནང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟབ་པོ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་དག་གིས་མུ་མཐུད་འགན་ཁྱེར་ཏེ་ལས་ཀ་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ན་དེ་ལ་དཔགས་པའི་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། སོ་སོར་ལས་ཀའི་རྒྱུས་མངའ་དང་ཉམས་མྱོང་ཐོབ་རྒྱུར་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་ནས་བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་སྐབས་དེ་དག་གིས་མུ་མཐུད་འགན་འཁྱེར་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་ཡིག་ཆའི་ནང་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་རྩིས་ཚང་མས་ཁུར་ལེན་གྱི་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་དགོས།

ཆ༽ གནས་ཚུལ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་དང་། ཆོལ་ཁ་ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ།

བར་ལམ་ལས་བྱེད་རྒས་ཡོལ་ལ་བཏང་བ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བློ་གཡེང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བཟོ་འདུག བློ་གཡེང་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། མ་འོངས་པར་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ང་ཚོས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། སྔོན་ཆད་དེ་དག་གིས་འཇིགས་སྣང་དངངས་སྐྲག་གི་འོག་དང་། ཡང་ན་གནས་ཚུལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པར་མགོ་འཁོར་གཡམ་རྒྱུག་གི་འོག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་དང་། ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་བོད་མི་མང་བློ་ཤས་ཡོང་བའི་ལས་འཛོལ་ཏན་ཏན་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་དེ་དག་མང་ཆེ་བ་འཇིགས་སྣང་མ་བཟོད་པ་དང་ཁ་ཤས་སྤྲེལ་ལད་ཀྱིས་བྱས་པ། ཁག་གཅིག་མགོ་འཐོམས་ནས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་པ་དེ་རང་རེད་བསམས་ཏེ་བྱས་པ་ཡིན་སྟབས། དེ་ལ་འཁོན་འཛིན་དང་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། དེར་བརྟེན་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་གང་ཐད་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོལ་ཁ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དམ་ཚིག་སེལ་ལྷད་འགྲོ་བའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཁྱེར་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མིང་ཁྱེར་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། གང་ལྟར་ཆོས་ལུགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་འཐེར་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བླ་མ་ཡིན་ནའང་རུང་། དཔོན་པོ་ཡིན་ནའང་རུང་། སུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོ་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་བོད་མི་རྩམ་ཟན་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།

བར་ལམ་བོད་མི་རང་ཉིད་ནས་བློ་སྦུག་དོག་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀོ་ཐག་གློད་དེ་རང་མགོ་རང་གིས་འདོན་མ་ཐུབ་པ་འདི་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་སྐབས་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཡག་པོ་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་མ་ཐུབ། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་བྱེད་འདོད་ན་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱས། ཡང་བྱེད་མ་འདོད་པའི་སྐབས་ང་ཚོ་ཆོས་པ་ཡིན་ཞེས་ཁུག་ཀྱོག་ཏུ་ཡིབ་ནས་བསྡད། སོ་སོའི་འདོད་པ་དང་ཁེ་ཕན་གྱིས་བརྡབ་གསིག་ཅིག་གཏོང་རན་དུས་དེ་ནི་བསྟན་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་བསྟན་དོན་ཁ་ལ་ཁྱེར་ནས་སྐབས་རེ་མི་ལ་བཤུ་གཞོག་དང་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་དང་། གྲྭ་པས་དཔུང་བསྒྲིགས་ནས་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མིན།

ཇ༽ བསྟན་སྲིད་གཅིག་འབྲེལ་དང་། སྔོན་བྱས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ།

གང་ལྟར་དེ་སྔ་ནོར་འཁྲུལ་དེ་རིགས་མང་པོ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐའ་མ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་རང་དབང་ཤོར་བ་རེད། རང་དབང་ཤོར་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡང་རྩ་ཞིག་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་རང་དབང་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཉིས་ཁོག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་སྔ་སྐབས་རེ་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་ཁ་ཤས་ཏན་ཏན་བཏང་ཡོད། དཔེར་ན་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་དུས་འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་གང་འཚམ་ཉམས་མྱོང་ནས་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་བས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་དུས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱི་ལུགས་བོད་ལ་དར་ན་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཉམ་ཉེས་འགྲོ་གི་རེད་ཟེར་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུར་དགག་བྱའི་འགལ་རྐྱེན་བྱུང་ཡོད་བཟོ་འདུག དེ་དག་བློ་སྦུག་དོག་དྲགས་པའི་སྐྱོན་རེད།

ཁ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་སོ་སོའི་མིག་ལ་སོ་སོས་ཐལ་བ་བཏབ་ཞིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་འོག་ནས་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་ལུང་པ་དེ་ཤོར་བ་རེད། འདས་པའི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་སོ་སོས་བྱབ་བསྐྱལ་བ་དང་། བློ་ཆུང་དྲགས་ནས་བློ་ཆུང་ཕན་བཏགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཏན་ཏན་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་ཡང་སྐབས་རེ་སོ་སོས་ཞེན་ཁོག་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ནས་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་འཐུས་ཤོར་དང་། གནོད་སྐྱོན་འགྲོ་བའི་རིགས་ཆོལ་ཁ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པ་བཟོ་བའི་རིགས་ཡོང་གི་འདུག་ན་དེ་ནི་འགལ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚང་མ་ཆོས་སྲིད་གང་ཐད་ནས་དེ་རིགས་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་བཞི་པ་ལྔ་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་དེ་ནས་བཟུང་བོད་སྐད་ནང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་། དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་ཊི་སྦད་ཊི་ (Tibet) ཞེས་པའི་ཚིག་འདིའི་འོག་བོད་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་ནང་དུའང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོ་རྟོགས་མཐོ་རུ་སོང་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་མི་མང་པོས་གངས་ལྗོངས་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་བོད་དང་བོད་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། སྐབས་རེ་ཁམས་བོད་ཅེས་པའི་ཤོད་སྟངས་གནས་ཚུལ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་རིགས་ལ་བསམས་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་གངས་ཅན་པའམ། གངས་ལྗོངས་ཞེས་པའི་ཞིག་འདི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་བྱས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་འདི་ཡག་པོ་འདུག ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་དང་། རྩམ་ཟན་ཡོངས་རྫོགས། མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་ཐབས་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག གལ་ཆེ་ཤོས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཡིན།

ཉ༽ ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ་དང་། གནས་དུས་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ།

འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚང་མར་སོ་སོའི་ལེགས་ཆ་རེ་རེ་ཡོད་ཅིང་། ང་ཚོ་ནང་པའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཚང་མར་དག་སྣང་གིས་གུས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་ངོས་ནས་རྒྱུན་དུ་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ངོས་རང་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་ཁ་སྔོན་མཚོ་པདྨར་ཧིན་དཱུའི་ལྷ་ཁང་དང་། སིག་གི་ལྷ་ཁང་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་ནས་དེ་ལྟར་འགྲོ་གི་ཡོད། སྔོན་མ་ཧིན་དཱུའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་རེའི་དུས་མཚམས་ལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུ་བྱུང་བ་ལྟར་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་སྐབས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་འགའ་ཞིག་ནས་ངོས་ལ་གློག་འཕྲིན་བཏང་ནས་ནང་པའི་གྲྭ་པ་ཧིན་དཱུའི་ཆོས་ཚོགས་ནང་ཕྱིན་ན་འགྲོགས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་མཁན་བྱུང་།

དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུའི་གོང་དུ་ཡིན། དེང་སང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟ་བ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་འདི་རིམ་བཞིན་ཕལ་མོ་ཆེས་ཤེས་ནས་རྙོག་དྲ་ཤོད་མཁན་མི་འདུག ངོས་རང་ནང་པ་ཡིན་པ་ལྟར་ནང་པའི་ཆོས་འདི་ཟབ་ཤོས་དང་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དཀོན་མཆོག་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་དེ་དག་ནི་ཡང་ན་རྟག་མཐའ་ལ་ལྷུང་བ་དང་། ཡང་ན་ཆད་ལྟ་ལ་ལྷུང་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡོད། མང་ཆེ་བ་ནི་ནང་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་རྟག་ཆད་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ལ་ལྷུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་དག་ཚང་མར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་གྱི་རེད་བརྗོད་མི་ཐུབ། ཕུགས་ལ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པས་འཚང་རྒྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་། གནས་སྐབས་རིགས་ཐ་དད་ཅིང་། སོ་སོའི་ཁམས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་མི་ཐུབ་པ་དེ་རིགས་ལ་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ནི་འགྲིགས་པ་རེད།

ཆོས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་སྡོད་པ་ལས་ནང་པའི་ཆོས་མ་རན་པའི་མཐུད་ཀ་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཞིག་གིས་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་མཐུན་སྒྲིལ་དང་། བརྩི་བཀུར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གིས་འགྲོ་བ་མིར་ཕན་ཐོགས་བྱས་པ་འདི་འགྲིགས་པ་རེད་བསམས་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་བོད་ནང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནས་ཕྲན་བུ་རྙོག་དྲའི་རྐྱེན་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དག་སྣང་སྦྱང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡང་རིགས་ཁ་ཤས་ནས་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་ཁྱེར་ཏེ་ནང་དོན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་འདྲེས་པ་དེ་ལྟར་ཡོང་སྲིད། དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དགོས།

ཏ༽ སྨྱོན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། བོད་མིའི་འཇོན་ཐང་།

ལྷག་པར་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནས་ཡོང་བ་དེ་དག་ཆོས་ལུགས་ཁ་ཆེ་ཡིན་ཀྱང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་པོ་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཤར་ཏུར་སི་ཐན་གྱི་མི་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དེ་དག་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཡོད། བོད་དང་། ནང་སོག ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཅིག་ཀྱང་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་བཙུགས་པ་གང་ཡང་མིན་ལ། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁ་གཏད་ཀྱང་འཇལ་གྱི་མེད། ང་ཚོ་རང་ཉིད་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་མི་རིགས་གཞན་དག་དེ་དག་ལ་མཛའ་བརྩེ་དྲང་བདེན་གྱིས་ལྟ་རྟོག་བྱས་ན་རྙོག་དྲ་ཤོད་དགོས་དོན་མེད། ཡིན་ནའང་རྒྱ་མིས་དཔོན་པོ་བྱེད་རྐྱང་དང་། ང་ཚོར་ཚེ་གཡོག་བསྐུལ་རྐྱང་བྱེད་པ་འདི་རིགས་འགྲིག་གི་མི་འདུག རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་ལམ་སྟོན་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་བྱས་ཡོད་ན་འགྲིགས་པ་རེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་མེད། ཕལ་ཆེར་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ལེའུ་ཧྲའོ་ཆིའི་ལྟ་བའི་འོག་ཕྲན་བུ་བཟང་བ་བྱུང་མེད་དམ།

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ནི་རྦད་དེ་སྨྱོན་པ་རང་རེད། འཛམ་གླིང་གི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་པར། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྔོན་ཆད་མི་སྨྱོན་པ་ཆགས་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་སྨྱོན་པ་ཡོང་མྱོང་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་བདེན་པ་རེད་འདུག རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་སྨྱོན་པར་བརྩི་གི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་རིགས་བརྩི་ས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་རང་ཚོ་ཁ་ཐབས་འདི་ལས་མེད་པར་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལམ་སྟོན་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ། དེ་ནི་གད་མོ་ཤོར་བའི་དབང་ཡོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནང་གྲ་ལེགས་འགྲིག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་ལམ་སྟོན་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ན་གཅིག་བྱས་ན་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་ཞིག་ཡོང་སྲིད། ཁོ་རང་ཚོ་ཁ་ཐབས་འདི་ལས་མེད་པར་ང་ཚོར་ལམ་སྟོན་གང་འདྲ་བྱས་ནས་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ།

བོད་ནང་བོད་པ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ཞིང་། བོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པའི་མི་ཞིག་གིས་བོད་པའི་ཐོག་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་ང་ཚོ་རང་མགོ་རང་གིས་འདོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་ངོམ་ཆོག་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ཚད་མཐོའི་རིག་གཞུང་གི་གདན་གྲལ་ལ་སྙེགས་ཆོག་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྲུན་པ་ལས། མི་གཞན་སུ་ཞིག་གིས་ང་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ནས་བསྐྲུན་པ་ཞིག་མ་རེད།

འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ཟ་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་དེ་མིན་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་རྒྱ་ཆེ་བ་གང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད། ང་ཚོ་བོད་པར་ཟ་ཁང་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་། ༡༩༥༩ ལོའི་རྗེས་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་ཆོས་རིག་གི་བསྟི་གནས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་ཞིག་ཐོན་ནས། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་བསྐྲུན་པའི་རིག་གཞུང་གཞན་ལ་ངོམ་ཆོག་པ་འདི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གནས་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པའི་འཇོན་ཐང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པར་ཚགས་ཚུད་པོ་ཏན་ཏན་བྱེད་ཐུབ།

ཐ༽ རང་དབང་རྩོད་ལེན་དང་། རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་རང་བདག་ས་ཆ་སྦར་མཐིལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ཀུན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་དང་། ཆ་འཇོག་འཕེར་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། འདི་ཡང་བོད་པའི་འཇོན་ཐང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང་། འཇོན་ཐང་གི་གདེང་ཚོད་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་དང་། གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བཅངས་ནས་རྒྱ་མི་ཕྱིར་འབུད་དང་། གནོད་འཚེ་གཏོང་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་མེད།

རྒྱ་མི་གྲོགས་པོ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ནའང་ང་ཚོ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་རྒྱ་ནག་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་དེ་དག་འཇོག་དགོས་དོན་མེད། རྒྱ་དམག་འཇོག་མི་དགོས་ན་དམག་གྲོན་རྣམས་ལྷག་གི་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་བློས་བཀལ་ནས་བྱམས་བརྩེ་བྱས་ན་ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་ལེན་མཁན་ཞིག་གིས་ཁོང་ཚོར་མགོ་སྐོར་གཏོང་དགོས་དོན་མེད་ལ། མགོ་སྐོར་གཏོང་གི་ཡང་མ་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་ཚུར་མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་བྱས་ན། ང་ཚོས་དེ་ལ་དཔགས་པའི་ཕར་རྒྱ་མིར་དྲིན་འཇགས་བྱེད་པ་ལས། གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བཅངས་ཀྱི་མ་རེད།

ང་ཚོས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་འདི་སོ་སོའི་ཁེ་དབང་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་ལས། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་དང་། ཕྲག་དོག་འགྲན་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་པ་མིན། མདོ་དོན་བོད་པ་དང་། ནང་སོག ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་བཅས་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ནུས་པ་ཐོན་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་ལས་འགུལ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ནང་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནས་ཡོང་བའི་ཚོང་པ་དང་། ཟ་ཁང་གཉེར་མཁན་དང་། དེ་བཞིན་ནང་སོག་ནས་ཡོང་མཁན་དེ་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེས་ཐོག་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྐབས་རེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་འགལ་ཟླ་བཟོ་སྲིད་པས་དེར་གཟབ་གཟབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཆོས་འབག་གྱོན་ནས་ཡོང་གི་འདུག་ན་དེ་ལ་དགག་པ་རྒྱག་དགོས་ལ། རྣམ་དཔྱོད་བཏོན་དགོས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། འདི་སེམས་ལ་ངེས་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་མཚོ་པདྨ་དང་། དྷ་སར་སྡོད་རིང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ཡང་། གནམ་གཤིས་སྡུག་པོ་བསྟན་བྱུང་བསམ་པ་ཞིག་སེམས་ནང་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེ་ནི་དྲན་རྟེན་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན། ཚང་མ་བློ་བདེ་དགའ་སྐྱིད་ངང་ལོག་རྒྱུགས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བོད་འབྱོར་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བོད་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་བྱ་སྤྱོད།

(ཐོག་མར། ཕ་ཡུལ་རྨི་ལི་ནས་ཡིན་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་ལ་བཀའ་འདྲི་གནང་བར། ཁོང་ནས་རང་ཉིད་གཞིས་དགོན་དུ་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་ཁུལ་གནས་མཇལ་ཟིན་པ་དང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྩིས་ཡོད། བྱུང་ན་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་ཕེབས་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གནས་སྙན་སེང་ཞུས་པར།) ཁྱེད་རང་གིས་དཔེ་ཆ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། གདན་ས་ཁག་ནང་རྨི་ལིའི་གྲྭ་རྒྱུན་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་ན། དེ་དག་ལ་སྔོན་ལ་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱེད་དགོས། དོ་བདག་གཉེན་འཕྲད་དང་སྦྲགས་ཕ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་པ་དང༌། ཕ་ཡུལ་ལ་སླེབས་རྗེས་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ལོ་གཉིས་གསུམ་བསྡད་ན་འགྲིག་གི་རེད། གང་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

(མཚམས་འདིར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་བོད་དུ་གང་མགྱོགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས་པར།) ཡིན་དང་ཡིན། ངོས་རང་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། སོ་སོའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ལུང་པའི་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཕྲན་བུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་ཤིག་བསགས་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཡིད་ཆེས་དང༌། སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་གིས་ངོས་ནས་ཉིན་མ་གཅིག་ཡིན་རུང་སྔོན་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་འདོད་པ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོའི་རྒན་ལགས་སྐུ་དབང་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། ངོས་རང་རྒྱ་མིར་མགོ་སྒུར་ནས་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིགས།

རྒྱ་མི་ཐོག་མར་བོད་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་བར་ལོ་དགུ་ཙམ་ངོས་རང་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་བསྡད་པ་ཡིན། ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་བ་དེའི་སྐབས་སུ་གནས་སྐབས་བོད་ལ་ཕར་མ་ལོག་པར་རྒྱ་གར་ལ་བསྡད་ནས་ཐབས་ཤེས་འདྲ་བྱས་ན་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་བྱུང་ན་ཡང༌། མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་རྩ་བར་བསྐྱར་དུ་བོད་ལ་ལོག་པ་རེད། ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ནས། ང་དགུའི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་བར་དུ་ལྷ་སར་བསྡད་ནས། རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་འདོད་པར་གང་ཡོད་པ་དེ་ལས། ཕར་སྐད་ཆ་བཤད་ས་གཏན་ནས་མི་འདུག རྒྱ་མིའི་འདོད་ཚུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་བརྩི་འཇོག་མི་བྱེད་པ་དེ་རེད།

བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པར་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་སྟངས་དེ་ཡང་ང་ཚོ་བོད་ལུང་པར་འཚམས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་གཏོང་དགོས་པ་ལས། རྒྱ་ནག་ནང་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བ་ཇི་བཞིན་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་བཏང་ན་རན་གྱི་མེད། འདི་རིགས་རྒྱ་མིར་རྩ་བ་ནས་བཤད་ས་མི་འདུག བསམ་འཆར་ཤོད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད། བསམ་འཆར་བཤད་ན། ཁོང་རང་ཚོའི་རྣ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་བླངས། ཁོ་རང་ཚོའི་རྣ་བར་མི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བདག་པོ་རྒྱག་གི་མ་རེད། དུས་གང་འཚམ་སོང་རྗེས་ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ལོག་སྤྱོད་པའི་བསམ་བློ་རེད་ཅེས་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་རྒྱ་མི་རྣམས་ལ་རྒན་ལགས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཅིང་། རྒན་ལགས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་ངོས་རང་བོད་དུ་ཕྱིན་ན་ངོས་རང་སྡུག་པོ་ཡོང་བ་སྨོས་མེད་དང༌། བོད་མི་མང་ལའང་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།

དཔེར་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཉེལ་པོ་ཇི་ཙམ་བྱུང་མ་སོང་ངམ། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ངོས་རང་གང་སྔ་སྔ་བོད་ལ་ལོག་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཡང་ཐ་མ་འཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན་བསམ་པ་ཡོད། སྔོན་མ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གསུམ་ལོར་བསམ་ཚུལ་འདི་བཤད་པ་དང༌། དེ་ནས་སྔ་ལོར་ཡང་བསྐྱར་བསམ་ཚུལ་འདི་བཤད་པ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སྔོན་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བོད་རང་བཙན་མ་རེད། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཁོངས་གཏོགས་རེད་ཅེས་ཁས་ལེན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་བོད་ལ་ཡོང་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག

ཁ༽ ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་དང་། ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱི་རེ་སྒུག

ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ་སྔོན་ལ་བོད་ནང་ཕྱིན། པེ་ཅིང་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་རུང་ཕྱིན་ཏེ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་པོ་རྣམས་ཐུག ཁོང་ཚོར་ང་ཚོ་བོད་པའི་བསམ་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོར་བཤད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་འཁོར་ལམ་བཟོས་པ་དང༌། སློབ་གྲྭ་བཙུགས་པ། སྨན་ཁང་དང་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས་པ་འདི་རིགས་ནི་ང་ཚོར་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡག་པོ་རེད། ཡང་རྒྱ་མིས་བོད་པ་རྣམས་ལ་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུའི་ལྟ་སྟངས་འཛིན་གྱི་ཡོད་པ། དཔེར་ན། བོད་མི་གུང་བྲན་ཏང་མི་དང༌། ལས་བྱེད་པ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་གི་དབང་ཆ་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། མཐར་ཐུག་གི་དབང་ཆ་ནི་བོད་པའི་ཆོས་དང་། རིག་གཞུང་ལ་ཆ་རྒྱུས་གཏན་ནས་མེད་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་གི་ལག་པར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། བྱེད་སྟངས་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་བར་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་བྱས་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། བོད་ལུང་པར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་བོད་ནང་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་མང་བ་བྱུང་ཡོད།

དེ་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ང་ཚོས་མཐོང་བ་རྣམས་རྒྱ་མི་ཚོར་གསལ་པོ་བཤད། རྒྱ་མིས་ཀྱང་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཙམ་བཏང་སྟེ། ཕར་ཚུར་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་ན་བསམ་ཡང༌། དེ་འདྲའི་གོ་སྐབས་གཏན་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་མིན་འདུག རྒྱ་མིའི་ཅི་གསུང་བཀའ་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་ན་འགྲིག་གི་རེད་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག ད་བར་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རང་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་བཙན་བྱོལ་ལ་བསྡད་ཡོད། བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་བ་འདི་འཛམ་གླིང་གིས་གསལ་པོ་ཤེས་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་འཛམ་གླིང་གི་རྩོད་རྙོག་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བསམ་བློ་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་དང༌། མི་འདོད་བཞིན་དུ་མགོ་ན་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འདིའི་ཐད་ངོས་རང་རྒྱ་མིའི་ལག་འོག་ཏུ་མེད་པར་རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་ན་ཕན་ཐོག་ཆེ་བར་ཡོད་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་བོད་ནང་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐག་གཅོད་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ལམ་སེང་བོད་ལ་ཡོང་ཐལ་མ་བྱེད་རོགས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག

གང་ལྟར་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཅིང༌། དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ན་ནིང་ཕན་ཆད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་རྩུབ་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་དེ་ད་ཆ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་འགྲོ་བཟོ་འདུག རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལོ་གཅིག་གོང་ལྷ་ས་ནས་པེ་ཅིང་ལ་གནས་སྤོས་བྱས་པ་ཧུ་ཆིང་ཐའོ་ཡི་གཏམ་བཤད་ནང༌། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས། འདི་ལྟར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ན། བོད་མི་མང་གི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་ལས། དྲག་གནོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པར་རྡུང་རྡེག་གཏོང་དགོས་ཟེར་བའི་རྩུབ་པོ་དེ་རིགས་བཤད་མི་འདུག དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་དབང་འཛིན་ཁོངས་བསམ་བློ་གུ་དོག་མཁྲེགས་འཛིན་མཁན་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་ཕྲན་བུ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་གཏོང་མཁན་གྱི་རིགས་ཀྱང་སླེབས་ཡོད་པས། རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ག༽ བག་མེད་ལོངས་སྤྱོད་དང་། རང་དྲིན་རང་ཆུང་།

ད་ཕན་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚང་མ་སྙིང་སྟོབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཤུགས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད། ད་དུང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་དང་། ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་པ་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། རྩེད་མོར་གཡེངས་ནས་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་ཡིན། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་རང་ལ་ཤེས་ཡོན་གང་འཚམ་འཇགས་ཐུབ་ན། ཕྱིན་ཆད་ལུང་པ་སྤྱི་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་དང༌། རང་སྒེར་གྱི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེ་བཞིན་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་རིང་གང་ཅིར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་ཡག་པོ་གསོག་དགོས། ང་རང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་བོད་ལུང་པ་བོད་པ་རང་གིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ལས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིས་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་སྐད་བརྒྱབ། ཉིན་མ་གཅིག་རྒྱ་མི་ལོག་པའི་སྐབས་སུ་བཟོ་གྲྭ་ཁག་དང༌། སྨན་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ལས་རིགས་ཚང་མ་བོད་མི་རང་གིས་བདག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། ང་ཚོ་ངོ་ཚ་བ་མི་འདུག་གམ། རྒྱ་མིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ་འདི་དག་གི་ལས་འགན་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་ཆ་ཚང་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མུ་མཐུད་སོ་སོའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་དང་འཚམས་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

རྒྱ་མི་བོད་ནས་ལོག་པ་གཅིག་པུས་ང་ཚོའི་ལས་འགན་སྒྲུབ་ཟིན་པ་མིན། ལུང་པ་འཛིན་སྐྱོང་གིས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། དེང་སང་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་དབང་ཡོད་བཤད་པ་དང༌། དྲང་པོ་མ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཁོང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་མེད་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཁོ་ཚོའི་ས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པས་ཉིན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བ་བྱེད་དགོས། བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དང༌། ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ཡང་ཆང་འཐུང་རྒྱག་པ་དང༌། རྩེད་མོ་གང་བྱུང་རྩེད་མཁན་ཡོད་ཚོད་འདུག་པ་ཡིད་གཟབ་མ་བྱས་ན། ཕུགས་ཡུལ་རང་ལ་གྱོང་ཕོག་རྒྱུ་དང༌། རང་གིས་རང་དྲིན་ཆུང་དུ་གཏོང་ཉེན་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་བོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་ག་ལ་དོ་སྣང་གིས་སྟངས་འཛིན་གང་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་སྔར་དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཉལ་ཐ་སྤྲད་པ་བཞིན་བོད་པར་ངན་སྤྱོད་གོམས་འདྲིས་སུ་འཇགས་འཇུག་གི་ཡོད་པས། དེ་ལུགས་བོད་པ་རང་ཉིད་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རང་དྲིན་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་བ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དང༌། ལུང་པ་ཕན་ཚུན་བར་བཅས་པ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས།

ང༽ ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་དང་། རང་དབང་ལྡན་པའི་མང་གཙོ།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་བོད་ལུང་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་གང་འདྲ་ཡིན་པ། གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་གང་འདྲ་ཡིན་པ། ང་ཚོའི་ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་རྣམས་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། གང་ལྟར་མ་འོངས་པར་བོད་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུར་གཏན་འཁེལ་བ་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་མི་ཚོར་རྒྱ་མི་རེ་ཐག་ཆད་དེ་གྲོང་གསེབ་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཆེད་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་འདུག རྒྱ་མིས་གྲོང་གསེབ་པ་རྣམས་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་གྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་དགོས་དང་མི་དགོས་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་མི་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ་མི་མང་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་ཆེད་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་ཐབས་བྱེད་པ་གཏན་ནས་མིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནོར་བ་རེད། ང་ཚོས་བོད་འདི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་མང་གཙོ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཏིང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ད་རེས་འདིར་སླེབས་ཞོར་ལ་གནས་ཚུལ་འདི་རྣམས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས། རྒྱ་མིས་སྐད་ཆ་དྲང་པོ་བཤད་ན་དགའ་བསུ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་རྫུན་བཤད་བྱས་པའི་འོག་མགོ་སྐོར་མི་ཐེབས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་དང༌། གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། དེང་སང་ཚ་བ་ལང་གི་ཡོད་པས། འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་སྟེ་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་། བདེན་མཐར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ།

(ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་འབྱོར་བར་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་དང༌། བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ནས་ཚུར་ཡོང་དུས་དཀའ་ངལ་བྱུང་མིན་དང༌། གཉེན་འཕྲད་དུ་དགོངས་པ་ཞུས་ནས་ཡོང་མཁན་སུ་སུ་ཡོད་པ། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སྡོད་མཁན་སུ་སུ་ཡིན་པ་སོགས་བཀའ་འདྲི་གནང་རྗེས།) ཁྱེད་རང་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟ་དགོས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་དེང་སང་ཚ་བ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པས་ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་སོགས་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཚ་གྲང་འཐབ་སྟེ་ནད་རྐྱེན་མི་འབྱུང་ཆེད་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་སྨན་ལྟ་བུ་འཁྱེར་ཕྱིན་ན་ལེགས། སྦིར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིས་བྱས་ན་ཚ་བའི་སྐྱོན་ཆེ་བ་མེད། གང་ལྟར་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། སྐབས་རེ་བོད་ནས་ཚུར་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་མྱངས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལྟ་བུས་ཕྲན་བུའི་སྤྲོ་ཐུང་ཐུང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་འདྲ་བྱེད་མི་རུང༌། ང་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད།

གཉིས་ནས་གནམ་གཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མ་རན་པ་དང༌། ཆ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང་དཀའ་ངལ་ལ་བཟོད་བསྲན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སྤྲོ་ཐུང་བྱས་ཏེ་ལམ་སེང་འཁྲུག་པ་རྒྱག་རྩིས་བྱེད་མི་རུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཉེན་འཕྲད་བྱས་ཏེ་ཕར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། ཤ་ཚའི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་དང༌། རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

འགལ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཨུ་རུ་སུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེ་བ་མེད་པར་ཆགས་པ་རེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ལ། སྤྱིར་མིའི་རང་དབང་འཕྲོགས་ཏེ་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དང༌། ཡང་སྒོས་ཆོས་ལ་དུག་ལྟར་བལྟས་ཏེ་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་རིང་ལུགས་སམ། ལུགས་སྲོལ་སྡུག་ཤོས་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཡིན་པ་རེད། མ་གཞི་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ནང་དཔལ་འབྱོར་འདྲ་མཉམ་ཡོང་ཐབས་ཐོག་ལ་ལེགས་པའི་ཆ་ཡོད་ན་ཡང༌། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་བའི་སྐབས་སུ་དབང་ཡོད་ཤོད་རྒྱུ་དང༌། དྲག་པོས་མིའི་བསམ་བློར་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་ཐབས་ཚུལ་འདི་དག་མི་ལ་རན་གྱི་མེད། དེ་ལྟ་བུའི་རིང་ལུགས་འཛིན་མཁན་རྒྱ་ནག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཝི་ཏི་ནམ་ཙམ་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད།

རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན་སྤྱིར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས། ཡང་སྒོས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་ལ་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ཚར་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེ་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། གཙོ་བོ་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས། བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་རྣམས་ད་ཕན་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་བསྡད་པའི་ལག་རྗེས་ལ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡལ་རྒྱུའི་ཚབ་ལ། གཞི་ནས་དོ་སྣང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གིས་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པས། ཚང་མས་སྔར་བཞིན་དུ་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དགོས།

ཁ༽ ལོག་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་། བདེན་དོན་གྱི་གཟི་འོད།

ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་མིན་ལ། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མི་དགའ་བ་ཡང་མིན། ང་ཚོར་དངོས་དོན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་མང་གཙོ་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་མཁན་དེ་ནི་རྒྱ་མི་ལ་ཡང་མི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ང་ཚོ་བོད་པ་ལ་ཡང་མི་དགོས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་ནས་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་འདི་ལ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་བོད་པའི་གནད་དོན་ངོ་ཐོག་ཤེས་མཁན་ཚོར་རིམ་བཞིན་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཆ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ། བོད་པའི་ཐོག་ལྟ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་འདུག

དེ་ཡང་ཁོང་ཚོ་དེ་སྔ་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གཏན་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། གུང་བྲན་ཏང་གི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གི་རྗེས་ལུས་དང༌། ཀླ་ཀློ། གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་ནས་རྒྱ་མིས་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པས་དེ་ལ་དགའ་སྒོམ་ཆོག་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ད་དུང་ངོ་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་མ་འོས་པ་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག ཁོང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་རྗེས་གཏོར་བཤིག་ཇི་ལྟར་བཏང་བའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་རིམ་བཞིན་གསལ་པོ་ཤེས་པའི་སྐབས། བོད་པར་བདེན་པ་ཡོད་པ་ཤེས་ཏེ་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་ནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་གཏོར་བཤིག་མང་པོ་བཏང་སྟེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱས་འདུག ང་ཚོ་རྒྱ་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དགོངས་དག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་མཁན་བྱུང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་འདི་ལ་དངོས་གནས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག

ག༽ ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་དང་། མཐའ་མའི་གྲུབ་འབྲས།

ང་ཚོས་དྲང་བདེན་དང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་འདི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལས། ང་ཚོས་རྒྱ་བོད་མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་འགལ་ཟླར་འཛིན་གྱི་མེད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་ཐོགས་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་ལས། དགྲ་ཟླ་དགྲ་གཤེད་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་མིན། ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་བོད་བར་འཁྲུག་རྩོད་བྱས་ཏེ་རང་དབང་ལོན་ཐུབ་རྒྱུ་དཀའ་བ་དང༌། གལ་ཏེ་ལོན་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་དེ་ནི་ཚབས་ཆེའི་གཏོར་བཤིག་དང༌། མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་དགའ་རྒྱུ་མེད། གཉིས་ནས་འདོད་རུང་མ་འདོད་རུང་རྒྱ་བོད་གཉིས་སྔར་ནས་ད་བར་ཁྱིམ་མཚེས་སུ་གནས་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཡང་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་ལས་གཞན་མེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བར་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཛའ་བརྩེའི་བསམ་པ་མ་བརླགས་པ་ཞིག་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཐུབ་ན། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཕན་ཚུན་དགྲ་ཟླ་དགྲ་གཤེད་དུ་བསྡད་ན། མ་འོངས་པར་ཡང་དཀའ་ངལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་ཡིན།

ད་ལྟ་ང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ལས་རིགས་ཚང་མའི་ལས་འགན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ནམ་ཞིག་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་རིགས་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་སྐབས་ལས་རིགས་འགའ་ཞིག་སྒོ་རྒྱག་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཞབས་འདྲེན་རེད། དེས་ན་ལས་བྱེད་པ་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་དེའི་ནང་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དང༌། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་སྦྱོང་བརྡར་གང་ཐུབ་བྱས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ང༽ གཞོན་སྐྱེས་ལ་ཤེས་ཡོན་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ།

གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་གཏོང་རྒྱུར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ལྷ་ས་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་བཟང་བ་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་ཁག་ལ་སློབ་གྲྭའི་མིང་ཙམ་ལས་མཐུན་རྐྱེན་ཇི་བཞིན་མེད་ཀྱང༌། བུ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་མ་བཏང་ན་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོར་གྱོང་ཕོག་རྒྱུ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་མེད་པའམ། རྒྱ་ཡིག་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་སློབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལས། རྒྱ་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་ལེགས། དེར་བརྟེན་བུ་ཕྲུག་རྣམས་སློབ་གྲྭར་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོའི་སྒེར་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མི་དམངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དོན་དག་ལ་སྒེར་བཙུགས་སློབ་གྲྭ་ཁ་ཤས་བཙུགས་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་ཚོ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།

དེ་བཞིན་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་སྐོར་ལ་ཡང་བོད་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་མཚོན་པའི་སྨན་ཁང་ཁག་གི་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སྨན་པ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་ཚོ། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ནས་རེ་ཟུང་ཙམ་མ་གཏོགས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་མཁན་དང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་བོད་ནང་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ད་ལྟ་ཕན་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་ལྟར། མ་འོངས་པར་ཡང་སྔར་བཞིན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། རྩ་ཁྲིམས་བརྒྱུད་བསྒྲགས།

དེ་ནས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་ལ། བྱང་ཁུལ་རི་དྭགས་ཡོད་ས་དེ་ཚོར་བོད་པའི་ནང་ནས་རི་དྭགས་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ཚོད་འདུག་པ་དེ་རིགས་ཡག་པོ་མ་རེད། སྔོན་མ་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་མེད་པར་ལྟོགས་ཤིའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སང་ཚོང་གི་རྩ་བའམ། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དོན་དུ་རི་དྭགས་གསོད་པ་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མིན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐད། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྔ་ཡིན་ན། བོད་ལ་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་ཏེ་རི་དྭགས་རྩ་བ་ནས་བསད་མི་ཆོག་པ་རེད། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་གང་ལ་གཞིགས་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་ནས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དེ་རིགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་འོས་པས། ངེས་པར་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁག་ནང་གི་མིས་ཆང་རག་མང་པོ་འཐུང་བ་དང༌། རྩེད་མོར་གཡེངས་ནས་སྡོད་པ་དེ་དག་ཡག་པོ་མིན། དེ་རིགས་ཀྱིས་སོ་སོའི་གཟུགས་པོ་འཕྲོ་བརླག་དང༌། ལས་ཀ་དང་སློབ་སྦྱོང་ལ་འཐུས་ཤོར། མཐའ་མཇུག་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་དཀའ་སྡུག་འཕྲད་རྒྱུ་བཅས་སྐྱོན་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་དག་ཁྱེད་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱས་ཏེ་གཅིག་ལག་གཉིས་བརྒྱུད་ཀྱིས་ངོ་ཤེས་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས།

ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་འཆར་གཞི་བཏིང་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རིང་གི་ལས་ཀའི་འགྲོ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་མང་གཙོ་ལག་བསྟར་གྱིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་བསགས་ཡོད། ༡༩༦༣ ལོར་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་དེ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཏེ་ང་ཚོར་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ལམ་སེང་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཆར་ཟིན་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་དེའི་ནང་ལོ་གཅིག་གཉིས་རིང་ང་ཚོས་ལས་ཀ་གང་དང་གང་བྱེད་དགོས་པའི་བྱ་རིམ་ཁག་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་དོན་རྣམས་ཡག་པོ་ངེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་སླེབས་རྗེས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཉེ་ཆར་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག དེའི་ནང་ལ་དོན་དག་འདི་དང་འདི་བཀོད་འདུག་ཅེས་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༨ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་བབ་དང་། མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་གཉེན་འཕྲད་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་སྡོད་པའི་རིང་ལ། རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མི་ཚོའི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང༌། ཆོས་སྡེ་ཁག སློབ་གྲྭ་ཁག གཞིས་ཆགས་ཁག བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས། མི་མང་གི་སྤྱི་འཐུས་དང༌། བཀའ་ཤག་གིས་མཚོན་པས་ལས་ཁུངས་ཁག་གང་དང་གང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ནང་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། གཞི་རྐང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོའི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་པའི་ནང་ཕལ་ཆེར་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཙམ་དང༌། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་འདྲ་མིན་ཁ་ཤས་ནང་བོད་མི་ཁྱིམ་ཚང་རེ་ཟུང་དང༌། ཁ་ཤས་ནང་བརྒྱ་ཁ་ཤས་བཅས་ཁྱོན་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གཉིས་ནས་གསུམ་བར་ཡོད་པ་རྣམས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་བཤད་ན་གནས་སྟངས་འགྲིགས་ངེས་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་དོན་དུ་ད་ཕན་ང་ཚོས་གྲ་སྒྲིག་མང་པོ་བྱས། ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བསགས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ལས་ཀ་བྱེད་ཕྱོགས་རྣམས་ང་ཚོས་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བལྟས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ཁ༽ ཉམས་མྱོང་རིམ་གསོག་དང་། རང་འགན་ལེགས་སྒྲུབ།

བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་བརྟན་པོར་བཟུང་སྟེ་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུར་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ཏེ་བསྡད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། གཞོན་སྐྱེས་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེ་སྔ་རང་དབང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ལུང་པ་མཐོང་མྱོང་མེད་ན་ཡང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུར་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ད་དུང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུལ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དེང་སང་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཚོའི་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆང་རག་འཐུང་བ་དང༌། མ་ཅང་སོགས་ཀྱི་རྩེད་མོར་གཡེངས་ཏེ་དུས་ཚོད་སྟོང་ཟད་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ཡག་པོ་ནམ་ཡང་མིན། དེས་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང༌། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་མི་ཚེའི་འགྲོ་སྟངས་བཅས་ཚང་མར་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཡག་པོ་མ་རེད། སོ་སོ་ལས་རིགས་གང་གི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་ལས་རིགས་དེར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལྟར། མ་འོངས་པར་བོད་ང་ཚོས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཉིན་ཞིག་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མི་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱས། རྒྱ་མི་མེད་པའི་སྐབས་ལ་ང་ཚོས་ལས་རིགས་ཆ་ཚང་གི་འགན་འཁུར་མ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མིས་བོད་རིགས་ལ་ལག་རྩལ་དང༌། འཇོན་ཐང་མེད་སྟབས་རྒྱ་རིགས་ལག་རྩལ་བ་མང་པོ་བོད་ནང་མ་བསྡད་ཐབས་མེད་ཡིན་ཚུལ་ཁག་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། བོད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་རིགས་སྡེ་ཚན་གྱི་གནད་འགག་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པར་རང་གིས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ག༽ བོད་མིའི་ཆེ་མཐོང་དང་། བོད་མིའི་མཚན་ཤས།

དེང་སང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་ཡང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད། འདི་ཁུལ་ཆོས་སྡེ་ཁག་ནང་དཔེ་ཆ་བལྟ་བར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། ཆོས་སྡེ་ཚང་མར་འདུལ་བའི་བཅའ་ཁྲིམས་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས་ཡོད་པས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དེ་མིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་དང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས་པ་ལས། དོན་མེད་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། ཤོག་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་རིགས་བྱེད་མི་རུང༌། བར་ལམ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་ནང་ནས་སྤྱོད་པ་རྩིང་པོ་དང༌། འཁྲུག་སློང་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང༌། འདི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མང་ཆེ་བ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། བོད་མི་རིགས་ལ་ཞེན་ཤ་ཚ་ཡོད་པ། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ་བཅས་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཉུང་ཤས་རྒྱ་མིས་ཆེད་མངགས་བཏང་བ་མིན་ནམ་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བྱུང༌། དེའི་གྲས་མི་གཅིག་ཡིན་ཡང་མང་དྲགས་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་མི་ཚོའི་མཐོང་སྣང་ལ། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཡོད་པ་དང༌། ངོ་འཛུམ་ཤིག་ཤིག གཞུང་བཟང་པོ། རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པ། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མཐོང་སྟེ། བོད་མིར་རང་བཞིན་ཤ་ཚ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་ཆ་བཞག་ན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་པ་གང་དུ་ཡོད་སའི་ས་གནས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོས་བོད་པར་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་བཞིན་བོད་པའི་ཚོང་ཤག་རྒྱ་གར་བ་ཚོས་བོད་པར་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་བྱས་ཏེ་མ་དངུལ་འབོར་ཆེའི་ཅ་ལག་སྔན་ལ་བསྐུར་བ་དང༌། དངུལ་སྔ་གཡར་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་བོད་པར་མཐོང་ཚུལ་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། མི་རེ་ཟུང་ནས་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། གྲི་བཏོན་ནས་གསོད་རེས་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་དང༌། བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་མཚན་ཤས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་སྦྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་དང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། འཁྲུག་པ་རྒྱག་རྒྱུ་མེད། གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་གི་འདུག འདི་འདྲ་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་ནང་མི་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་མང་དྲགས་པ་ཡིན་པས། བོད་ལ་ལོག་ན་ཡག་ཤོས་རེད། བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་ཡོད་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་འདི་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་བ་ནི་བཙན་དབང་གི་དངངས་སྐྲག་འོག་མི་འུ་ཐུག་ནས་ཐབས་ཟད་པ་ཡིན་པས། ཁག་མེད་ལུགས་བརྗོད་ཆོག་ཀྱང༌། འདིར་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་ངན་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་བྱུང་ན། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཁག་པོ་དང༌། ཞབས་འདྲེན་ལས་དྲི་ངན་ས་གཡོག་བྱེད་མི་ཐུབ། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དུ་འབྱོར་བ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ཤོག་སྒྲིལ་འཐེན་འཁྱེར་དང་། ཞབས་འདྲེན་གྱི་བྱ་སྤྱོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ཉེན་ཁ་གང་ཡང་མེད་པས་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་ཆོག རྩ་དོན་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྐོར་ལ་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཡང་སྒོས་འཛམ་གླིང་གི་འགྱུར་བ། ལྷག་པར་རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་འཐོན་གྱི་ཡོད་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅི་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་ཆོས་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་ངན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གང་ལྟར་ཟས་ཆོག་འཐུང་ཆོག་ཡོད་པ་ཡིན། ད་ཕན་འབྱོར་ཟིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་གནམ་གཤིས་གྲང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་འབྱོར་བ་ཡག་པོ་བྱུང༌། དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས་ནས་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གྲྭ་སའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། ད་བར་གྲྭ་སའི་ནང་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་ཞབས་འདྲེན་དེ་ཙམ་ཆེན་པོ་ཞུས་མེད། ཁྱེད་རང་གསར་པ་འབྱོར་བ་ཚོས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།

ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནང་སྦིར་ལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་འགྲོ་མཁན་དུམ་བུ་ཅིག་ཡོད་ཅིང་། བོད་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ཡོང་བར་བརྟེན་འདིར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་དང༌། སྤུས་དག་པོ་མེད་ན་ཡང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པས། དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ད་ཕན་སྦིར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཁག་གཅིག་གིས་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་ཞུས་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ནས་ད་ཕན་ལོ་ ༣༣ ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མ་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཡོང་བའི་ཁོངས་ནས་བྱེད་ཀྱི་འདུག སྦིར་སློབ་གྲྭའི་ནང་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་ངོ་ཚ་དགོས་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་ཞུས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་དུས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་སེམས་ཤུགས་འཁྱེར་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ན། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། ང་ཚོ་ཁམས་པ་དང༌། ང་ཚོ་ཨ་མདོ། ང་ཚོ་ཡས་ཡིན། མས་ཡིན་ཟེར་ནས་ཤོག་བསྒྲིལ་འཐེར་འཁྱེར་བྱས་ན་རྩ་བ་ནས་འགྲིག་གི་མ་རེད། ཞབས་འདྲེན་ཞུ་འདོད་ཡོད་ན་བོད་ལ་ལོག་ཕྱིན་ན་ཡག་གི་རེད། འདིར་བསྡད་ནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད།

ང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་ནང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཆེད་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོག་ནས་རྩོད་པ་རྒྱག་གི་ཡོད། བོད་མི་རིགས་འདི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་ལྷག་བསམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་སྟེ་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན། ང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ལ་གདོང་བསྟན་མི་ཤེས་པ། སྐད་ཆ་ཤོད་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་འདུག རྒྱ་མིས་བོད་པ་རྗེས་ལུས་དང༌། དུད་འགྲོ་ལྟ་བུར་བརྩི་བ་དེའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ལ་འགྲོ་བ་ལས། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་མེད། བྱ་སྤྱོད་དེ་དག་རྩ་བ་ནས་ཡག་པོ་མིན། ངོས་ནས་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ངོ་ཤེས་པ་ཚོར་ཤོད་དགོས།

བར་ལམ་སྦིར་ལ་སྡོད་མཁན་འགའ་ཤས་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡིན་ན། བོད་རང་བཙན་བྱུང་དང་མ་བྱུང་ཁྱད་མི་འདུག་བསམ་པ་དྲན་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཧ་ཅང་བྱེད་སྟངས་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་ནི་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མི་ཐོག་རྗེས་མ་ཚོས་ཀྱང་བརྗེད་མི་ཐུབ་པའི་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡག་པོ་འཁྱེར། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། ཁམས་པ་ཁམས་པའི་ཤོག་དང༌། ཨ་མདོ་ཨ་མདོའི་ཤོག་ལ་ཤོག་ཟེར་མཁན་བྱུང་ན་འགྲོ་མི་རུང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་ཡོད་པ་འདིའི་འོག་ལ་རང་ཚུགས་བཟུང་ནས་བསྡད་ན་འཕྲལ་ཕུགས་གང་སར་དེ་དྲིན་ཆེ་གི་རེད། གང་བྱུང་མ་བྱུང་མ་བྱེད། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བདུན་ཅུ་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་དང་། ཤེས་ཡོན་ལ་ཧུར་བརྩོན།

ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་སྡོད་སའི་རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པ་རེད། ད་ལྟ་ནམ་དུས་ཚ་གྲང་སྙོམས་པའི་སྐབས་འཁེལ་བས་གནས་སྐོར་ལ་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་ཆོག་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་གཉེན་འཕྲད་དང༌། གནས་སྐོར་ལ་སླེབས་པའི་ཞོར་རྒྱ་གར་ནང་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང༌། དགོན་པ་ཁག་ཚོའི་གནས་སྟངས་དང༌། དེ་བཞིན་སློབ་གྲྭ་ཁག བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས། མི་མང་གི་འཐུས་མི་དང༌། གྲོས་ཚོགས། བཀའ་ཤག་དང༌། ལས་ཁུངས་ཁག་གི་འགྲོ་སྟངས་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། གལ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་མཚམས་ང་ཚོ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཞིག་བར་ལམ་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱས་ནས་ནང་དོན་རྣམས་བོད་ལ་སླེབས་རྗེས་ཕན་ཚུན་བཤད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་དང༌། རིས་མེད་ཆོས་སྒར་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། སོ་སོའི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དེ་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་སྦིར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བར་ལམ་སྦིར་ལ་རྙོག་དྲ་གང་འཚམ་བྱུང་བ་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། ད་ལྟ་བསྐྱར་དུ་སྒོ་ཕྱེ་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཡོང་བ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་དཀའ་རྙོག་མི་ཡོང་བའི་དོན་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་ཡོད། སྤང་བླང་བྱེད་ཕྱོགས་འགོ་འཛིན་ཚོས་ཤོད་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། བོད་ཡུལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་ཡིན་ཀྱང༌། དཔོན་པོ་གསར་པ་ཞིག་གི་བཙན་དབང་འོག་ཚུད་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་བཙན་བྱོལ་བ་ཡིན་ཀྱང་སོ་སོར་རང་དབང་ཡོད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་འདི་ཕྱོགས་བྲོས་ནས་ཡོང་བ་རེད། བྲོས་པའི་དགོས་དོན་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས། སོ་སོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་གཞིགས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་མུ་མཐུད་རྒྱ་གར་ལ་བསྡད་ཀྱང་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། བོད་ལ་ལོག་ན་ཡང་སོ་སོའི་འདོད་པ་རེད། གང་ལྟར་སློབ་གྲྭར་སྡོད་པའི་རིང་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། རྙོག་དྲ་མི་བཟོ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཁ༽ བཙན་གནོན་གྱི་དཀའ་སྡུག་དང་། རང་ནུས་ཀྱི་འབད་བརྩོན།

སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ང་རང་ཚོའི་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེའི་རིང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་མནར་གཅོད་འོག་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༣-༡༩༨༤ ཕན་ཆད་ལ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པར་གཞིགས་ན། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་ནས་བཟུང༌། རྒྱ་མིས་བཙན་དབང་བཤད་པའི་འོག་ལ་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ། དངོས་སུ་དམར་གསོད་བཏང་བ། དེ་མིན་མུ་གེས་ཤི་བ། གང་ལྟར་དུས་མིན་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ་མི་གྲངས་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་འདུག བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་ཀྱི་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་རེ་ནས་མི་རེ་རྒྱ་མིས་ལག་པའི་འོག་རྐྱེན་འདས་མ་ཕྱིན་པ་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གྲོང་སྡེ་ལེབ་སྟོངས་ཕྱིན་པ་བྱུང་ཡོད།

དོན་སྙིང་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཀྱི་རིང་དེ་སྔ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དཀའ་སྡུག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་མྱངས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་བརླག་པར་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུར་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་འཁྱེར་ཏེ་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་བསྡད་པ་རེད། དེ་ལྟར་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ། བོད་པའི་གནད་དོན་ཉམས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སླར་ཡང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བདག་གཅེས་བྱེད་པ་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རིག་གཞུང་རྙིང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་འདིའི་སྐབས་ལ། འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལྟ་བུའི་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཐོག་ནས་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ང་རང་ཚོ་མིས་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་པར་རང་བཞིན་གནམ་གྱི་ཆར་ཆུ་སྒུག་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་པས། ང་ཚོ་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་རང་དོན་རང་གཅེས་ཐོག སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚང་མས་ཁུར་བླངས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

མ་གཞི་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བཤད་མུས་ལྟར། དེང་སང་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཚོའི་ནང་ལ་བོད་མིས་ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང༌། མ་ཅང་ཟེར་བའི་རྩེད་མོར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ངེས་པར་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་རེད། བུ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་གཏོང་དགོས། རྒྱས་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་རྒྱ་ཡིག་སློབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་ལས་ཁུངས་ཁག་ཚོའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ལས་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་བསྡད་ན་མི་འགྲིགས། ཉིན་ཞིག་ང་ཚོར་རང་དབང་བྱུང་སྟེ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གི་ལས་རིགས་ཚང་མའི་འགན་སོ་སོས་འཁྱེར་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་བའི་སྐབས་ལ། ལས་རིགས་ཚང་མའི་འགན་འཁྱེར་མ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་མི་ཚོའི་ཁ་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། བོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་དོན་ལ་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ལེན་རྒྱུ་འཐུས་ཤོར་མེད་པ་བླངས་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མིར་རེ་མི་དགོས་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ལ་སྐབས་རེ་དོན་དག་མེད་པའི་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་འབྲོག་སྡེ་ཁུལ་དང༌། ཨ་མདོ་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་རྩྭ་སའི་དོན་ལ་རྩོད་ནས་མི་གསོད་རེས་བྱེད་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། བོད་ཡོངས་ལ་རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་ནས་བསྡད་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲར་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ། སྐབས་རེ་སྡུག་ས་ནས་གསོད་རེས་གཏོང་བ་འདི་འདྲ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་ཐབས་སྐྱོའི་བྱ་བ་དང༌། ལྐུག་པ་དང་གླེན་པའི་བྱེད་སྟངས་ཞབས་འདྲེན་ཡིན། དེ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་ལ་དོན་དག་ཆུང་ཙག་ཐོག་བཟོད་བསྲན་མི་བྱེད་པར་ལམ་སེང་འཁྲུག་རྩོད་བྱས་ན་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མེད། དེ་བཞིན་ཆོས་ལུགས་དང༌། ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། མ་གཞི་བར་ལམ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཡང་དེ་དག་གི་ཐོག་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ཤེས་ཡོན་ལ་འབད་བརྩོན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས།

དེང་སང་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་ནམ་དུས་ལེགས་སྒང་ལ་སླེབས་པ་རེད། དགོན་པར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟ་དགོས། དགོན་པའི་ནང་ལ་ད་ལྟ་བར་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤིག་སླེབས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཡག་པོ་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། གཉོམ་ཆུང་བྱས། དགོན་པ་སོ་སོའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་སྦིར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཁག་གཅིག་ཡོད། བར་ལམ་སྦིར་ལ་རྙོག་དྲ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ན་ཡང༌། སྒྲིག་འཛུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་དགོས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ཡིན་སྟབས། སློབ་སྦྱོང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཤོག་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མི་རུང༌། གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིགས་ངེས་ཡོད་པས། ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

བོད་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ལྷ་ས་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་གི་མི་མང་ཚོ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་མིའི་མིག་ཁྲར་གཟན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། གང་ལྟར་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་བརྟན་པོ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་བསྡད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་ཆེར་འགྲོ་བ་དང༌། དོ་སྣང་ཇི་ཙམ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚོད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། འདི་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་དོན་སྐོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་རྒྱུན་དུ་སུན་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཐོག་བོད་དོན་སྐོར་ནས་ནག་ཐིག་ཕོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད།

ད་ལྟ་བར་དུ་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་མིས་སྲིད་བྱུས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་བསད་ན་ཨེ་དྲག བརྡུང་ན་ཨེ་དྲག མཐའ་གཅིག་ཏུ་དྲག་གནོན་བྱས་ན་ཨེ་དྲག རྒྱུ་དངོས་དང་། གོ་མིང་སྙན་པོས་བསླུ་ཐབས་བྱས་ན་ཨེ་དྲག བཙན་དབང་དང་སློབ་གསོ་ཟུང་སྦྲེལ་བྱས་ན་ཨེ་དྲག གང་ལྟར་བོད་མིའི་བསམ་བློ་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ནག་སུབ་དང༌། འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་པས། ལོ་ཟླ་ཁ་ཤས་རྫུན་དང༌། གཡོ་ཁྲམ་གྱིས་མགོ་བོ་རྨོངས་སུ་འཇུག་ཐུབ་ཀྱང༌། དུས་ཡུན་བསྲིངས་དུས་རྫུན་རྐུབ་བརྡོལ་ནས་ཁུངས་འཁྱོལ་ཐབས་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད།

དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིར་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༥༤-༡༩༥༥ ལོར་ང་རྒྱ་ནག་ལ་འགྲོ་སྐབས་རྒྱ་ནག་གུང་བྲན་ཏང་གི་མིག་དཔེ་བལྟ་ས་དང༌། ཁོང་ཚོར་ལམ་སྟོན་བྱེད་མཁན་ཨུ་རུ་སུ་རེད། རྒྱ་མིས་སུ་ལན་ཞེས་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེར་བརྩི་གི་ཡོད།

ད་ཆ་སུ་ལན་གྱིས་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་རྩ་བ་ནས་དོར་བ་དང༌། མདོ་དོན་ཨུ་རུ་སུ་ཐེ་བའི་ཡོ་རོབ་ནང་ཡོད་པའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་འགྱུར་བ་སོང་ཟིན་པ་རེད། ཤར་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། ཝི་ཏི་ནམ་བཅས་གསུམ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ལ་ཁྱུའུ་བྷ་བཅས་ལས་ལྷག་མེད། རྒྱ་ནག་འགྱུར་བ་མེད་པར་མུ་མཐུད་སྡོད་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ཨུ་རུ་སུ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་བསྡུར་ན། བར་ལམ་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཨུ་རུ་སུ་ལས་ལེགས་པ་ཡོད་ཅིང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ད་ཆ་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་འགྲིགས་ངེས་འདུག་བསམ་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་འདུག

དེ་མིན་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ནང་ནས་རང་དབང་དང་མང་གཙོ་ཞེས་པ་འདི་མི་ལ་དགོས་མཁོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་དེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་གཅིག་པུར་མགོ་མི་འཁོར་བར་རང་དབང་དང་མང་གཙོར་རྒྱ་ནག་ནང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལ་རྒྱ་རིགས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། དགེ་རྒན་སོགས་རྒྱ་མི་འབུམ་ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་པ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་ནང་རང་དབང་མང་གཙོ་ཡོང་ཐབས་ལ་སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་ལས་འགུལ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཐག་ཆོད་པ་རེད།

ཁ༽ ཚད་བརྒལ་གྱི་དྲག་གནོན་དང་། ཐབས་མཁས་ཀྱི་ལས་འགུལ།

ང་ཚོ་བོད་པའི་གནད་དོན་ལ་མཚོན་ན། དེ་སྔ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠-༡༩༧༠ ནང་ང་རང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་བར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡོད། ཁྱེད་རང་བོད་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཕྱི་ལ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཤེས་མ་ཐུབ་པ་དང༌། ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་རྣམས་ནས་སྤྱིར་བཏང་བོད་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོ་དང༌། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ལ་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་ལས། དེ་མིན་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་མེད་ལ། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཡང་བྱུང་མེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་ཚོའི་ནང་ནས་ད་ཆ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་རེ་བ་རྒྱག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། ཡིན་ན་ཡང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་བརླགས་པར་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ད་ཆ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༠-༡༩༩༠ ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་བོད་དོན་ལ་གཞི་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། ང་ཚོས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་བོད་ནང་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་ང་རང་ཚོའི་མི་གང་ལ་གང་འཚམ་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་པ་དང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ལ་ཚུད་པ། རིགས་གཅིག་ད་ལྟ་ཡང་བཙོན་ནང་མནར་བཅོད་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ། དེ་རྗེས་སུ་ཡང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པ་རིམ་པར་བྱུང་ཡོད། དེ་དག་རྒྱ་མིས་ལམ་སེང་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་བཙོན་འཇུག་དང༌། རྡུང་རྡེག་གང་བྱུང་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བོད་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཤི་མཁན་ཚོ་ཤི་གོ་ཆོད་པ་དང༌། ཉེས་བརྡུང་ཕོག་མཁན་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་རིན་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད།

ཡིན་ན་ཡང༌། དེང་སང་རྒྱ་མི་བྱ་ཐབས་ཟད་པ་ལྟ་བུས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་མེ་མདའ་རྒྱག་རྒྱུར་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན། བོད་མིའི་ངོས་ནས་བྱེད་ཐབས་མཁས་པོ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔེར་ན་ངོས་ནས་ཐོ་ཐོས་ལ། ཁ་སྔོན་མང་གཙོའི་དུས་དྲན་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་མང་ཚོགས་ནས་ཁྲོམ་སྐོར་སྐད་འབོད་རིགས་མ་བྱས་པར་བསང་གསོལ་བྱས་འདུག་པ་དང༌། དེ་མིན་སྐབས་རེ་ཚོང་ཁང་སྒོ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་བྱེད་སྟངས་འདི་རིགས་ཡག་པོ་འདུག རྩ་བའི་ཆ་ནས་བོད་མི་རིགས་མ་རྫོགས་བར་འདི་འདྲའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་མུ་མཐུད་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་འདིའི་འོག་ང་ཚོའི་མི་ལྷག་བསམ་ཅན་མང་པོའི་ལུས་སྲོག་ཆུད་ཟོས་ཕྱིན་ན་ཕངས་པོ་ཡིན་པས། ཕྱིད་ཆད་ལས་འགུལ་བྱེད་ཕྱོགས་སྟབས་བཟོ་པོ་དང༌། ཐབས་མཁས་པོ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ག༽ མ་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དང་། རྩྭ་ཆུའི་ནང་དམེ།

བར་ལམ་བོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་གི་མི་ཚོས་ཆང་འཐུང་བ་དང༌། རྩེད་མོས་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་གཏོང་བ་དེ་དག་དེང་སང་ཕྲན་བུ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ལུགས་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་ཡག་པོ་རེད། མ་གཞི་རྒྱ་མིའི་བཙན་དབང་དང༌། མནར་གཅོད་འོག་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་བྱུང་སྐབས་ཆང་འཐུང་བ་ཁག་མེད་ཀྱང༌། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་དང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་གཏོང་དགོས། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་མང་པོ་མེད་པས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་ལས་རིགས་དེ་དག་གི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་སྐབས། ལས་རིགས་ཚང་མའི་ལས་འགན་བོད་མི་རང་གིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་སྔར་མུས་ལྟར་གནས་ཐབས་མེད་པར་དེང་རབས་ཅན་ལ་འགྱུར་དགོས་སྟབས། བཟོས་ལས་དང༌། འཕྲུལ་ཆས། དེ་མིན་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གང་ཅིའི་ཐོག་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་དུས་ཚོད་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་སྡེའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་རྩྭ་ཆུའི་དོན་དུ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། སྐབས་རེ་མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག ང་ཚོར་བཙན་དབང་གཉའ་གནོན་བྱེད་མཁན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པའི་མདུན་ལ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དེ་འདྲ་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་གཅིག་ལ་གཉིས་བརྒྱུད་ཀྱིས་ངོས་ནས་དེ་རིགས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང་ཞེས་བརྗོད་ལུགས་ཤོད་དགོས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་དེང་སང་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་རྩམ་ཟན་དང༌། མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཡོངས་རྫོགས་སྐྱིད་ན་གཅིག་དང༌། སྡུག་ན་གཅིག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་རིང་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ལུང་ཚན་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ལྟར། མ་འོངས་པར་ཡང་ང་ཚོ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་གཙང་གི་ཐོག་ནས་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་གྱུར་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ང༽ རྒྱ་གཞུང་གི་བསླུ་བྲིད་དང་། དུས་རབས་ཀྱི་རྗེས་བསྙེགས།

རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་པའི་ཁོངས་ཀྱི་རེ་ཟུང་བསམ་བློ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་སྲིད། མང་ཆེ་བ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། རིགས་ཞེན་བརྟན་པོ་ཡོད་པའི་ལྷག་བསམ་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག དེ་སྔ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ལ་རྡུང་རྡེག་གཏོང་བ་སོགས་འདྲ་མིན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་ལ་འཁོན་འཛིན་བྱས་ཏེ་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་འཁོན་ལན་སློག་དགོས་བསམ་མཁན་དང་དེ་འདྲ་ཤོད་མཁན་ཡང་ཡོད། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་དགོས་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། ཁོང་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་སྐུལ་འོག་ཞེད་སྣང་མ་བཟོད་པ་དང་། གཉིས་ནས་གནད་དོན་མ་ཤེས་པར་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ཏེ་གཡམ་རྒྱུགས་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

དེ་སྔ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ལ་སྔོན་ལ་མཆོངས་མཁན་དེ་དག་དེང་སང་མཆོད་མཇལ་ཞུ་བར་སྔོན་དང་པོར་རྒྱུག་འགྲོ་གི་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག བསམ་བློའི་གཏིང་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་བརྟེན། འདས་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཁོན་འཛིན་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་རུང༌། ཕྱིན་ཆད་ང་ཚོ་རང་དབང་གི་དུས་སྐབས་གསར་པའི་ནང་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་ཏེ་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འགྲུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་མི་མང་ནི་སྐྱིད་སྡུག་མང་པོ་མྱངས་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། རང་དབང་བརླགས་ན་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་རང་གི་མྱོང་ཐོག་ནས་ར་སྤྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གིས་འགྱུར་འགྲོས་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་ཡོད།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིས་དཀའ་སྡུག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་མྱངས་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་མི་ཚང་མའི་སྙིང་སྟོབས་མཁྲེགས་སུ་སོང་སྟེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དཀའ་ངལ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་དང་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བ་ཙམ་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་བོད་ལུང་པ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡང་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། བོད་ལུང་པ་འདི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་གནས་ཡོད་པས་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། འདིའི་ནང་བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་བས་ཁྱབ་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བས་མ་ཚད། བྱ་བྱིའུ་ཚུན་ཆད་ལའང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ཚོས་གནད་དོན་གང་ཡང་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་མཁས་པ་དང༌། འཇོན་པོ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པ་བྱེད་པ་དང༌། བོད་པར་མུན་ནག་དང་རྗེས་ལུས། ཀླ་ཀློ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཚན་རིག་དང༌། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་ལུང་པ་མང་པོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་དང་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་བཅས་ནི་རིན་ཐང་བརྩི་འོས་པ་ཞིག་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡོད་པས། ཚང་མ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ལུང་པའི་ནང་སླེབས་པར་བརྟེན་གཙང་མ་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། གཙང་སྦྲ་ཡག་པོ་མ་བྱས་ན་སོ་སོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་བཅས་ལ་ཡང་གནོད་སྐྱོན་ཡོད། དེང་སང་ང་ཚོར་བསམ་འཆར་ཕྲན་བུ་ཤོད་མཁན་ཡོད། ཉེ་ཆར་ངོས་ལ་ཡི་གེ་གཏོང་མཁན་ཁ་ཤས་དང༌། དངོས་སུ་ཤོད་མཁན་ཡང་བྱུང༌། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱིས་གཙང་མ་དགོས་ཞེས་གསུང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པ་སྡོད་ས་མེག་ལོར་གྷན་ཇི་ཧ་ཅང་བཙོག་པ་འདུག་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ནི་བདེན་པ་རེད། ང་ཚོས་གཙང་མ་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཆུའི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་པོ་དང༌། གཙོ་བོ་གྲོང་སྡེ་ལས་ཁུངས་ནས་ལག་ལེན་དུས་ཐོག་མི་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་ཕྱེད་ཀ་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ངོས་ནས་དོ་ཁུར་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད། གཙང་སྦྲ་བྱེད་རྒྱུ་གོམས་གཤིས་སུ་འཇགས་ན། རང་བཞིན་འགྲོ་ཞོར་སྡོད་ཞོར་ཚང་མར་གཙང་མ་བཟོ་བའི་མིག་ལྟོས་ཤིག་སླེབས་ངེས་རེད། གོམས་གཤིས་སུ་མ་འཇགས་ན་ཆེད་མངགས་སྐུལ་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཡག་པོ་ཡོང་གི་མི་འདུག བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༥ ཉིན་བོད་ནས་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ སེམས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་དང་། རང་དོན་རང་གཅེས།

མ་གཞི་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཡང་དོ་སྣང་བྱུང་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ལྟ་བུས་བོད་ནང་ལ་དམག་མི་དང༌། གསང་མྱུལ་མང་དུ་གཏོང་བས་མཚོན་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་གྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་ཨུ་རུ་སུ་དང་མི་འདྲ་ཞིང༌། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་སྤོ་བོ་དེ་དག་ནི་རྒྱ་ནག་ལ་ཐོག་མར་གསར་བརྗེ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་ཡིན་པར་བརྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྤྱི་མོས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་མིའི་གོམས་གཤིས་ནང་མཐོ་རིམ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ། གསུམ་ནས་བར་ལམ་ལོ་བཅུ་གྲངས་རིང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་ཡར་རྒྱས་མགྱོགས་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་བར་ལམ་ཨུ་རུ་སུར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་བཞིན་རྒྱ་ནག་ནང་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཕྱི་ནང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡོད་པ་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷོད་གཡེང་རྩ་བ་ནས་གཏོང་རྒྱུ་མེད། དེ་སྔོན་བོད་ཕྱི་ནང་བར་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན་བོད་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པའི་ཁར། རྒྱ་མིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བཙན་གནོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་བསྡད་ཡོད། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ནང་འགྱུར་བ་འདི་འདྲ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས། ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་དགོས། སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་རྒྱོབས་ཟེར་བ་མིན་ལ། རྒྱ་མིར་འཛིང་རེས་ཐོངས་ཟེར་བའང་མིན། ང་རང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩོད་ལེན་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་དང་གལ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐེས་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ནང་ཕྲུ་གུ་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་དགོས། ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་མ་གཏོགས་ཡོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་མེད་ན་ཡང༌། སློབ་སྦྱོང་གང་ཡང་མེད་པ་ལས། རྒྱ་ཡིག་ཤེས་ན་ཁེ་ཕན་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བོད་ཕྲུག་རྣམས་སློབ་གྲྭར་བཏང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ལས་བྱེད་ཚོས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་མ་བྱས་པར་སོ་སོའི་ལས་རིགས་དེའི་ནང་གི་གནད་དོན་ཚང་མ་ཤེས་ཐུབ་པ་དང༌། ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་ལས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་རྒྱ་མི་མེད་པར་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གིས་ལས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོར་མི་རིགས་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པས། ང་ཚོས་རང་སྐྱོང་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་ནི། རང་མིས་རང་ཡུལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གོ་དོན་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་རང་སྐྱོང་ཞེས་འཁོད་ཡོད། དཔེར་ན། བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན་མིང་ལ་རང་སྐྱོང་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་ཐོག་ཀའི་དབང་ཆ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་བཟུང་བར་བརྟེན་རང་སྐྱོང་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་མེད། རང་སྐྱོང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་སོ་སོའི་ལས་ཀའི་འགན་ཆ་ཚང་སོ་སོས་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ད་ཕན་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་དེའི་རིང་བོད་པར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། སྦྱོང་བརྡར་ཡག་པོ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་ན། དུས་ད་གཟོད་བོད་ནང་གི་ལས་རིགས་ཚང་མ་བོད་པ་རང་གིས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་མེད། དེ་ནི་རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་པ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་བོད་པ་སྡུག་ལས་བསྐུལ་ས་ལྟ་བུ་ལས། ཤ་ཚ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་ཆད་བོད་པའི་ལས་ཀ་ཚང་མ་བོད་པ་རང་གིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་སློབ་གསོ་དང༌། སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་མེད། དེར་བརྟེན་བོད་པ་ཚོས་རང་དོན་རང་གཅེས་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོ་རང་མགོ་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཁ༽ ངན་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་། མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ།

དེ་ནས་ལུང་ཚན་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་བར་ལམ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་སྡེའི་ས་ཁུལ་ལ་བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་རྩྭ་ཟ་ཆུ་འཐུང་སྐོར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པ་དང༌། གསོད་རེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་རིགས་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་རུང༌། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་དཀའ་སྡུག་འདི་འདྲ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཆམ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ནས་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་འགའ་ཞིག་གིས་ཆང་རག་མང་པོ་འཐུང་བ་དང༌། ཐ་མག་ནག་པོ་འཐེན་པ། མ་ཇང་རྩེད་པ་སོགས་ཀྱིས་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་གཏོང་བ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཚེ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་ལ་དྲིན་ཆུང་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྔ་མོ་རྒྱ་ནག་ལ་ཡང་ཉལ་ཐ་ཡིས་རྒྱ་ནག་ཕུང་ལ་སྦྱར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང༌། ཐ་མག་གང་བྱུང་འཐེན་པ། རྒྱན་པོ་འགྱེད་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་དེ་དག་གིས་མི་ཚེ་ཆུད་ཟོས་དང་། སློབ་སྦྱོང་དང༌། ལས་ཀ་གང་ཅི་འཐུས་ཤོར། སྤྱི་སྒེར་ཚང་མར་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཚང་མས་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བར་ལམ་ཡིག་ཆ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་བལྟས། དོན་དག་རྣམས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་སླེབས་པའི་རྗེས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་འདྲ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོར་བརྗོད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་སླེབས་ན། དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཡོད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་ནས་ཧམ་པས་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་དང་ཁྲི་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ཡོད། དེའི་ནང་ལ་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེ་འདྲ་རྨི་ལམ་ལའང་མེད།

བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ལམ་ལུགས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ནག་པོ་ནག་རྐྱང་ཞིག་མིན་ཡང༌། རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་བོད་མི་ཚང་མས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྗེས་ལུས་དེའི་སྒང་ལ་འགྲོ་གི་ཡིན་སུས་ཟེར་གྱི་རེད་དམ། རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ་བོད་མིར་མགོ་སྐོར་གཏོང་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁུག་ཀྱོག་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་མི་འགའ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིས་བརྗོད་པ་དེ་མིན་ནམ་བསམ་པ་དེ་འདྲ་དྲན་མི་སྲིད་པ་མིན། དེ་ལྟར་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ན་མི་འགྲིགས་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་གཏན་འཁེལ་བའི་གནས་ལུགས་རྣམས་གསལ་པོ་ཤོད་དགོས།

ང་ཚོས་ཡིག་ཆ་བཀྲམས་པ་དེ་དག་ཚིག་སྐམ་པོ་གྲལ་སྒྲིག་པ་མ་ཡིན་པར། ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་གང་ཐུབ་མང་གཙོའི་ལམ་གྱི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུའི་ལག་ལེན་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཆུང་ས་གཅིག་ལ་མཚོན་ན་དྷ་རམ་ས་ལའི་བདེ་དོན་གཞུང་བསྐོས་མ་ཡིན་པར། འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་བསྐོས་ཡོད། ང་ཚོའི་གཞིས་སྒར་ཚང་མའི་འགོ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ན་ས་ཁུལ་དེ་གའི་མི་མང་གིས་འོས་འདེམས་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད་ལ། ཉམས་མྱོང་ཡང་གསོག་གི་ཡོད། དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། འདིའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ཁག་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཐོག་བཅས་ལ་ང་ཚོས་ཕན་ཐོགས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་པ་བསམ་བློའི་ནང་འཆར་བ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་གྲྭ་སར་སློབ་གཉེར་ལ་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ད་ཕན་བོད་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་འབྱོར་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་སྡོད་སྐབས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས། སྒྲིག་ཁྲིམས་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། དེ་ནས་སྦིར་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཁག་གཅིག་ཡོད། བར་ལམ་སྦིར་སློབ་གྲྭར་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་དེ་ཚོའི་ནང་རྒྱ་མིའི་འོག་ཏུ་ལས་ཀ་མ་སྒྱིད་པ་དང༌། སློབ་སྦྱོང་མེད་པ། སྤྲང་ཏོ་ཁྲེལ་མེད་བྱ་རྒྱུར་ངན་ལང་ཤོར་བ་དེ་རིགས་ནས། རྒྱ་གར་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་བོད་མི་རིགས་མཚན་ཤས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་བསམ་པའི་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་མ་བསྟེན་པར། བོད་མི་ནང་ཁུལ་འཁྲུག་རྩོད་བྱས་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་འགའ་ཤས་བྱུང༌། ཁྱོད་རང་ཚོ་འདི་ཕྱོགས་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་ཡོང་བ་རེད། གལ་སྲིད་བོད་སྤྱི་པ་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་མེད་ན་ཡང༌། སོ་སོ་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཞིག་ཨེ་རག་མི་རག་བསམས་ནས་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོང་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལ་བསྒྲིལ་དགོས། ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བརྩོན་དང༌། ཤུགས་སྐྱེད་བྱེད་དགོས། སྒྲིག་ཁྲིམས་སྲུང་བརྩི་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱས་ནས་སྤྱི་སྒོས་ཚང་མར་ཕན་གྱི་རེད། སོ་སོ་རང་ཉིད་དྲིན་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཕན་གྱི་རེད། ཁྱེད་རང་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་ཚོ་ནི་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། འགྲིགས་འགྲོ་གི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་འབྲི་གུང་བྱང་ཆུབ་གླིང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་སྒོ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ལ་དྭགས་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ ལས་བསྐོས་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་དང་། རང་ནུས་ཀྱི་ལས་འགན།

ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་ཡོད། ད་རེས་འབྲི་གུང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མ་དགོན་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཁག་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། ཁྱེད་རང་ལ་དྭགས་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོ་འདི་གར་གནམ་གཤིས་བསིལ་ཞིང་ཚ་དུབ་མེད་པས་ཉིན་ཤས་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་སྐྱིད་པོ་བྱུང་ཡོད་ཤག དེ་རིང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དད་པ་གཅིག་གྱུར་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་པ་ཡིན་སྟབས་རྗེས་འབྲང་པ་རྣམ་དག་ཅིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་རང་ཚོས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་དད་གུས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཏེ་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད།

༼འདིའི་བར་གྱི་བཀའ་སློབ་རྣམས་མང་ཚོགས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བཅུག་ཡོད།༽

དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་ཡོད། ཁོང་ཚོར་གནས་ལུགས་ཕྲན་བུ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པས་ལ་དྭགས་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་ཕེབས་པ་ཚོ་ཟུར་ཉན་བྱས་ཏེ་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཡག་པོ་ཉན་རོགས། ད་རེས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སྐུ་ཞབས་ཚོ་དང༌། བོད་མི་རྒན་བྱིས་གང་འཚམ་ཞིག་འདིར་སླེབས་ཡོད་པར་ངོས་རང་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཁ་སང་ཁ་ཉིན་ཉིན་གཉིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐོས་ཡོད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་བོད་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དངོས་གནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནང་སྐྱེས་པའི་མི་ཐོག་ཅིག་ཆགས་ཡོད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཆ་བཞག་ན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངའི་ཚེ་འདིར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་འདུག ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པ་དང་བྲལ་ཏེ་མི་ཡུལ་དུ་གྱར་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ལ་སླེབས་ཏེ་མི་ཚེ་མང་ཆེ་བ་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ཡང་མི་ཚེའི་ནང་གི་དུས་ཚོད་ཡག་ཤོས་རྣམས་གཞན་ཡུལ་དུ་སྐྱེལ་དགོས་བྱུང་བ་རེད། སོ་སོའི་ལས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། འགྲོ་བའི་དོན་དག་ལ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལས་སྨོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་མང་ཚོས་ཀྱང་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། ངོས་རང་དེ་དག་དང་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཡང༌། ངོས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་དེ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་དོན་ལ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ལས་ཀ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། རང་གི་ནུས་པས་མ་འདང་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང༌། དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱས་པ་ཡིན།

ཁ༽ བོད་མིའི་འཆི་རྐྱེན་དང་། དེ་དག་གི་གྲངས་འབོར།

སྤྱིར་བཏང་དྲང་པོ་བྱེད་མཁན་དང༌། བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱེད་མཁན་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་སྟབས། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ལ་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གང་ས་ནས་སེམས་ཐག་ཉེ་པོའི་གྲོགས་པོ་བློ་ཐུབ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་བྱུང༌། བོད་སྤྱི་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དང༌། སོ་སོའི་ཐད་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གཡོ་ཟོལ་མེད་པའི་བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་མོས་དང་བརྩི་བཀུར། ཤ་ཚ། རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་བྱེད་མཁན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ནི་ང་ཚོར་སེམས་གསོ་དང་སྐྱོ་རོགས་བྱེད་མཁན་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་དངོས་གནས་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་མི་གོ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཆོད་ཡོད་བསམས་ནས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་གྱི་འདུག གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་དངོས་གནས་གཏོར་བཤིག་དང༌། ཉམས་ཆག་ཧ་ལས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་བའི་སྐབས་ང་ཚོའི་ས་མཚམས་ཁག་ལ་འཛིང་རེས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ ༡༩༥༦ ལོར་ཁམས་ཁུལ་དང༌། ༡༩༥༧-༡༩༥༨ ལོ་དེ་དག་ཏུ་མགོ་ལོག་ཁུལ། ཨ་མདོའི་ཁུལ། མཐའ་མ་ ༡༩༥༨ ལོར་དབུས་གཙང་ཁུལ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཏེ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཆོལ་གསུམ་གྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་བྱུང་བ་རེད།

དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་བར་དུ་བོད་མི་དུས་མིན་རྐྱེན་འདས་ཇི་སོང་གི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོའི་ལག་ཏུ་འབྱོར་བ་ཁག དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོའི་ཟླ་བ་ ༣ ནས་ ༡༩༦༠ ལོའི་ཟླ་ ༩ བར་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གྲངས་འབོར་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཐོ་བཀོད་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་གཞི་ལ་བཞག་ན་བོད་མི་བརྒྱད་ཁྲི་བདུན་སྟོང་བསད་འདུག དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་ཐོ་བཀོད་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་ངོ་མ་རྒྱ་མིའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་ལག་ནས་ང་ཚོར་ཐོབ་པ་དེའི་ནང་གསལ་པོ་འཁོད་འདུག

དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཕན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་འདི་ཕྱོགས་མི་སྣ་ཡོང་བ་ཚོ་དང༌། འདི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དང༌། གཉེན་འཕྲད་དུ་མང་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཁུངས་མང་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ང་ཚོས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་ཕན་ལ་བོད་མི་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། འཐབ་འཛིང་བཏང་ནས་བསད་པ། སྡུག་མནར་མ་བཟོད་པར་རང་ཤི་རྒྱག་དགོས་བྱུང་བ། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ། ལྷག་པར་མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༧-༡༩༥༨ ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་མུ་གེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དབུས་གཙང་ཁུལ་ལ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་མུ་གེ་བྱུང་སྟེ་རྒྱ་མིས་བོད་མི་དག་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ལྟོ་ཆས་ཚད་གཞི་བཟོས་པ་དེས་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ལས་མ་འདང་བར། དེ་འཕྲོས་ཀྱི་ཉི་མ་རྣམས་སྔོ་ལྡུམ་དང༌། ཤིང་གི་ལོ་མ། རང་བྱུང་གི་ས་འཇམ་པོ་བཅས་བཟས་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་འདུག སྔོ་ལྡུམ་ཡུན་རིང་ཟ་མཁན་དེ་དག་ལ་སྐྲང་སྦོས་ཀྱི་ན་ཚ་ཕོག་སྟེ་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ་འབུམ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད། གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་གྱི་རྐྱེན་པས་བོད་མི་དུས་མིན་འདས་གྲོངས་སོང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཉིས་ཙམ་ཟིན་འདུག བོད་མིའི་རྩ་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་བརྗོད་པ་དེའི་ནང་ནས་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཤི་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་མང་པོ་རེད། དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་དྲུག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་མེད་པ་བཟོས་ནས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། དུས་ད་ལྟའང་བོད་མིའི་ལུས་སྲོག་རྒྱ་མིར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་སུ་གནས་ཡོད།

ག༽ བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དང་། བོད་མི་གྲངས་ཉུང་།

བར་ལམ་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་སྐབས་རེ་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། སྐབས་རེ་དམ་དུ་འགྲོ་བའི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་མེད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྩི་འཇོག་ཡོད་མདོག་གི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་བོད་པ་ནི་སྔར་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱས་རྗེས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་རེད་ཅེས་བསྟོད་བསྔགས་ཕྲན་བུ་གཏོང་གི་ཡོད། ཁོ་རང་ཚོའི་བསམ་བློ་ངོ་མ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་བཤད་པ་ལྟར་བོད་ནི་ཆེས་མུན་ནག་དང༌། ཆེས་རྗེས་ལུས། ཆེས་ཀླ་ཀློ། ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་རེད་བཤད་ནས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་གི་ཐད་བར་ལམ་ཕྲན་བུ་བརྗོད་སྟངས་འགྱུར་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་གྱི་འོག་རིམ་པས་བོད་མི་རིགས་དང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཁོང་ཚོས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།

དེ་རིང་ཁ་སང་དེ་ལྟའི་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཡིན་མིན་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་དུ་སླེབས་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ལས་རིགས་ཕྲན་བུའི་གལ་ཆེ་རྣམས་རྒྱ་སྐད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པར་བརྟེན། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་བྱུང་ན་རྒྱ་ཡིག་མ་བསླབས་ཐབས་མེད་ཆགས་པ། བོད་ཡིག་གི་ཤེས་ཡོན་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་མཐའ་མ་བོད་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་དགེ་རྒན་བྱེད་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་མདུན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་མེད་སྟབས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་གི་མཐོང་བརླག་འགྲོ་ཡི་ཡོད། ཕ་མ་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་ཞེན་ཁོག་དང༌། གུས་བརྩི་ཡོད་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་རྒྱ་ཡིག་གཙོ་བོ་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ན་ཡིག་ཚད་གཙོ་བོ་རྒྱ་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་གཏོང་གི་ཡོད། དམའ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནས་བཟུང་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་བར་བོད་ཡིག་ཐོག་ལ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཚད་མ་ལོན་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ལྟར་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁའི་སྒང་ལ་གནས་ཡོད། དཔེར་ན། ནང་སོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ནང་སོག་རང་གི་ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་དེའི་ཐོག་ད་ཆ་རྒྱ་མི་ཇི་ཙམ་སླེབས་ཡོད་ཅེ་ན། གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ས་ཡ་ཉི་ཤུ་སླེབས་པ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་ཡུལ་མི་ས་ཡ་གསུམ་ཡོད་སར་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བཅོ་ལྔ་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་རིམ་པས་ཡུལ་སོག་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་ཡུལ་ཆགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ལུང་པར་ཆ་བཞག་ན་རིམ་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ངོ་མ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག ང་རང་ཚོ་ཕྱི་ལོགས་སྡོད་མཁན་བོད་མི་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་བཙན་བྱོལ་བྱས་ཏེ་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་བསྡད་ཡོད། ཁྱེད་རང་སོ་སོའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་དཀའ་ངལ་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་མི་ཐོག་སྦྲེལ་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟར་ང་ཚོ་དུས་རབས་འདིར་སྐྱེས་པའི་མི་ཐོག་འདི་སྐོར་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་པ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཞིག་འདུག ད་ལྟ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་པ་ཞིག་གིས་བོད་པར་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་དེ་ཁྲིམས་འགལ་ལ་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་པ་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིར་ཞེན་ཁོག་བྱས་ན་དེ་ཡར་ཐོན་ལ་བརྩི་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་རེད།

ང༽ དཔོན་པོ་གསར་པ་དང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རིང་ལུགས།

རྒྱ་མི་གུང་བྲན་ལ་ཆ་མཚོན་ན་དེ་རིང་བཤད་པ་སང་ཉིན་ཆ་འཛིན་མེད་པ་པར་ཁ་ནས་ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཡིན། འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཉིན་རེ་བཞིན་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་ནི་རླུང་པོ་བརྒྱབ་པ་ལྟར་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆབ་སྲིད་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དུས། དེ་རིང་གི་སྲིད་བྱུས་འདིའི་འོག་ནས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཤོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། སང་ཉིན་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་ནས་དེ་རིང་གི་སྐད་ཆ་འདིར་ནག་ཉེས་གང་འདྲ་ཞིག་བཀལ་ཡོང་བསམས་ནས་མི་ཚང་མ་བློ་གཡེང་དང་དོགས་ཟོན་ཁོ་ནའི་ངང་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཞེས་ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་ཐ་དད་དང་། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ཐ་དད། གོམས་གཤིས་ཐ་དད། ལོ་རྒྱུས་ཐ་དད་ཡིན་པས་འདི་དག་ཕར་བོག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་མང་ཆེ་བ་ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་སྡོད་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། དབང་སྒྱུར་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་བོད་ཡུལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་གནས་སེམས་སྐྱོ་པོ་རེད།

དཔོན་པོ་གསར་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། ཡ་རབས་ལུགས་བཟང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་རང་དབང་བྲལ་ཡང་ཕྲན་བུ་བློ་བལྟ་ས་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དཔེར༌ན། རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་འོག་ཚུད་སྐབས་མ་གཞི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་སྐབས་ཁྲིམས་ས་ཟུར་དུ་ཡོད། དཔེར་ན། མཧཱ་དྷ་མ་གྷན་དྷིས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་གནང་སྐབས་ཁོང་དབྱིན་ཇིའི་དོ་དམ་འོག་བཙོན་ལ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་ན་ཡང༌། དེ་སྐབས་ཁོང་རང་གི་ལྟ་བ་རྒྱས་བཤད་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རང་བཙན་ཐོབ་ཐང་བཅས་པ་ཁྲིམས་སར་རྩོད་ཆོག་གི་ཡོད། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་མཚོན་པའི་དམར་པོའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་འདི་དག་གི་འོག་ལ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་བཤད་ས་གཏན་ནས་མེད། ཁྲིམས་ས་དང༌། ལས་རིགས་ཚང་མ་ཏང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་དང་སྟངས་འཛིན་འོག་སྡོད་དགོས། ཁྲིམས་ས་ལྟ་བུ་རང་བཙན་ཞིག་ཟུར་དུ་མེད་པ་འདིས་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ས་མེད།

ངོས་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་མ་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་ཚུད་སྐབས་དངོས་གནས་གདུག་རྩུབ་མྱངས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་མི་གསོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དྲག་གནོན་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐབས་སྡུག་རེད། ཡིན་ནའང་དེང་སང་ཕྱོགས་ཡོང་ནས་བསྡུར་ན་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ནི་དེ་དག་ལས་ཀྱང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཐབས་སྐྱོ་པོ་སེམས་སྐྱོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཅ༽ དཀའ་སྡུག་གི་ལོ་ཟླ་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཇི་ཙམ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་རང་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སྐྱེས་ཏེ་མི་ཚེ་འདི་གའི་ངང་ལ་ཕྱིན་སོང་བསམས་པ་སྐབས་རེ་དྲན་གྱི་འདུག་རུང༌། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་སྐབས་ང་རང་དངོས་གནས་དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཅན་བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་སླེབས་སྐབས་སྐྱེས་པའི་མི་ཞིག་རེད། སོ་སོས་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན། བོད་མི་རིགས་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་ལ་ཐུག་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། དངོས་གནས་ལས་ཀ་བྱས་ན་བྱེད་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ནུས་ཤུགས་བཏོན་ན་འདོན་ས་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་སྐྱེས་པ་འདི་གཟི་བརྗིད་རེད་འདུག་སྙམ།

ང་རང་ཚོ་སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་གི་དུས་ཚོད་ལ་སྐྱེས་ན། དམིགས་བསལ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ས་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཉན་འཕྲང་ཅན་ཞིག་དང༌། བོད་མི་རིགས་འཇིག་ལ་ཕྱོགས་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་པའི་མི་ཡིན་སྟབས་དངོས་གནས་ང་ཚོའི་ཐོག་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། ང་རང་ཚོས་ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཏེ་ལས་འགན་འདི་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཡིན། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་ལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་ནུས་པ་རྣམས་འདོན་དགོས་པའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་འགལ་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ང་རང་ཚོར་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་སྟོབས་འདོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་བཏོན་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་བོད་མི་མང་སེམས་ཞུམ་མེད་ཅིང༌། སོ་སོའི་སྲོག་གི་ཉེན་ཁའི་འོག་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། བར་ལམ་གྲྭ་བཙུན་དང་སློབ་གྲྭ་བ་སོགས་གང་འཚམ་ཞིག་སྲོག་དོར་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ལ་ཚུད་དེ་སྡུག་སྦྱོང་ཁྲིམས་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང་ནས། མདོར་ན་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་ཚུན་གཙག་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་མང་པོ་མྱོང་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་གི་སེམས་ཤུགས་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོས་དགའ་སྒོམ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩-༡༩༥༠ ལོ་དེ་དག་ལ་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་སྐབས་ཁོང་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་རྣམས་རྫོགས་ཟིན་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་ ༡༩༦༢ བར་རྒྱ་མིར་འཐབ་རྩོད་གདོང་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཐོག་དེ་དག་ཀྱང་གང་འཚམ་ལོ་རྒན་ཆགས་ཏེ་ད་ཆ་ལོ་ ༦༠-༧༠ ཐོག་ཏུ་སླེབས་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་སླེབས་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སང་རྒྱ་མིར་མུ་མཐུད་བསུན་པོ་བཟོ་མཁན་ནི་གཞོན་སྐྱེས་མི་རབས་རྣམས་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་བརྗེས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་མུ་མཐུད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་གསལ་པོར་མཚོན་གྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོའི་ཐོག་མའི་བསམ་བློར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ནང་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་མི་ཐོག་དེ་དག་གིས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ལས། མི་ཐོག་གསར་པ་དེ་དག་གིས་གསར་བརྗེར་དགའ་བསུ་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་རྫོགས་རྗེས་ཁོང་ཚོ་བློ་ལྷོད་པོའི་ངང་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བོད་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ཀྱང་འགྲུབ་ཐུབ་མེད། དེང་སང་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོ་ལས་གཞོན་པ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག མི་ཐོག་རྒན་པའི་གྲས་ཁ་ཤས་སྙིང་རྗེ། སྔོན་མ་སྡུག་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་མྱངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ཆ་བློ་ཁོག་ཕྲན་བུ་ཆུང་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག གཞོན་སྐྱེས་དེ་དག་གིས་རྒྱ་རོ་ཞེས་སེམས་ཤུགས་མེ་ལྟར་འབར་ཡོང་གི་འདུག དེ་དག་གིས་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། དེ་ནི་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་ཕན་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་འདི་རྒྱ་མིས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་མེད་ལ། ད་དུང་ཡང་གཉན་འཕྲང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་ཚང་མས་ངར་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་བའི་དོན་ལ་ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཆ༽ ཆུ་སྤྲེལ་ཞལ་གདམས་དང་། དྲུག་བཞིའི་དོན་རྐྱེན།

བར་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། ༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་གདམས་བཀའ་སློབ་ནང༌། ཡང་སྒོས་དམར་པོའི་ལས་ལུགས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བས་རྗེ་བཙུན་དམ་པའི་སྐྱེ་སྲིད་རྩད་གཅོད་མི་ཆོག་པ་དང༌། ཆོས་བྱེད་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་མཆོད་རྒྱུན་རྩ་འཕྲོག་གི་དགེ་འདུན་པ་དམག་མིར་བཅུག་པས་མཚོན་རྒྱལ་བསྟན་མིང་མེད་དུ་བཅོམ་པ་དྷཱ་ཁུ་རལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཇི་བྱུང་གོ་ཐོས་བྱུང་དང་འབྱུང་མུས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཞིང་འདིར་ཡང་ཕྱི་ནང་གང་ས་ནས་ལྷགས་པར་ངེས་པས་ཞེས་སོགས་བཀའ་གནང་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་སྔ་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོ་ཞེས་ཞེད་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ལུང་པ་དེར་དེང་སང་ཧ་ལས་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྱིན་ནས་ཡོངས་སུ་ཕྱི་ནང་ལོག་ཡོད། ཡུ་རོབ་གླིང་ཆེན་ནང་བཙན་དབང་མཁན་གྱི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་ལྷག་མེད།

རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང༌། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྒོ་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦-༡༩༨༧ ལོ་དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་དུ་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་མིག་གིས་ལྟ་བཞིན་པའི་སྐབས་རྒྱ་མི་འུ་ཐུག་སྟེ་གདོང་ལྤགས་དབྲལ་ནས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དྲག་འཐབ་ལག་ལེན་བསྟར་བ་རེད། ལས་འགུལ་དེས་རྒྱ་ནག་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་རྟོགས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་དེ་དག་མང་གཙོ་གཅིག་སྡུད་ཟེར་བའི་བཙན་དབང་ལམ་ལུགས་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་སྟེ་རང་དབང་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

ཕྱོགས་གཞན་ནས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་གི་གནས་ཚུལ་འོག་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་གྲངས་ནང་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཐད་ཤིན་ཏུ་དམ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་གནས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་ཤུགས་ཆེ་རུ་མ་བཏང་ན། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེར་བརྟེན་རིམ་པས་ལོ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད། ཚུར་ཕྱོགས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་རྒྱ་མིར་ཞེ་ལོག་ནས་མི་དགའ་བ་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་བཅས་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ལོ་ཁ་ཤས་ནང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། མགྱོགས་མྱུར་བདེ་མཐའ་གསལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཇ༽ དགོན་སྡེ་གསར་བཞེངས་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས།

དེ་རིང་འདིར་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་འདུག ད་ལྟ་བོད་ནང་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་ས་ཁུལ་གང་སར་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོའི་ལས་ཀ་ཞིག་བྲེལ་འཚུབ་ངང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཐད་ལྷོད་ཡངས་ཤོར་ན་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱས་ཏེ་གྲྭ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་ཞུགས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡང༌། སྤུས་ཀ་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན་མཇུག་ཏུ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་རེད། རྟགས་ཆ་ལུགས་འཛིན་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ངོ་མའི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་དང༌། ཉམས་ལེན་ཐོག་དང་པོ་ནས་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་འཛུགས་མ་ཐུབ་ན། རྗེས་སུ་དགོན་པའི་ནང་གྲྭ་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ཆབ་བེ་ཆོབ་བེ་ལུང་པ་གང་ཆགས་ན་ཡག་པོ་མེད། མང་བ་ལས་སྤུས་དག་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས།

ད་ལྟ་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་དུས་སྔོན་མ་གྲྭ་པ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ཐོག་མར་འགོ་ཚུགས་སྐབས་གྲྭ་པ་བཅུ་བཅོ་ལྔ་ལས་མེད་ནའང་དེ་དག་སྤུས་དག་པོ་སློབ་གཉེར་ཐོག་དང༌། འདུལ་ཁྲིམས་ཀུན་སྤྱོད་གང་ཐད་ལ་བལྟ་བཟོ་ཡོད་པའི་གཞི་རྩ་ཡག་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། རིམ་པས་དེའི་ཐོག་ལྔའམ། བཅུ། ཉི་ཤུ་སྣོན་མ་བརྒྱབ་ཀྱང་སྤུས་ཀ་ཞན་དུ་མ་སོང་བ་རང་འཇགས་སྡོད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མིན་ཧ་བེ་ཧོབ་བེར་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཞིག་ཕ་མ་ཚོས་དགོན་པར་སྐྱེལ་འདོད་བྱེད་པ་དང༌། ཕྲུ་གུ་ཚོས་ཀྱང་གྲྭ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནས་དགོན་པའི་ནང་འཛུལ་ན་མཐའ་མ་ཕྱིའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེ་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་ལས། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དེ་ཙམ་མེད་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཆགས་ན་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལའང་ཕྲན་བུ་གནོད་ཀྱི་འདུག

ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་མང་གི་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་ལས། དངུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་དེ་ལམ་སང་དགོན་པའི་ཞལ་འདེབས་ལ་འབུལ་གྱིན་བསྡད་ན། མ་གཞི་སྐད་ཆ་འདི་ངོས་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་མི་འཚམས་པ་ལྟ་བུར་འདུག་ཀྱང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཡག་པོ་ཨེ་ཡོང་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག སྔོན་ལ་ལུང་པ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བའི་ཐོག་ལ་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཐུབ་ན། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་བཞེངས་རྒྱུ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོང་གི་རེད། ད་ལྟ་སྤུ་ཕྲན་བུ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ལ་ལམ་སང་རྩེ་གཏོག་རྒྱག་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་ན་གང་ཞིག་བྱས་ཡོང་བསམས་ཏེ་བློ་གཡེང་ཡོང་གི་འདུག དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཐོག་ཀྱང་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

ཉ༽ སྐྱེ་སྒོ་བཙན་འགོག་དང་། མི་རིགས་རྩ་བརླག

གནད་འགག་གཞན་ཞིག་ལ་ཕ་རོལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བོད་མིའི་སྐྱེ་སྒོ་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བཀག་ནས་ཕྲུ་གུ་མངལ་ནས་འདོན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ས་ཁུལ་ཁུག་ཀྱོག་ཁ་ཤས་ལ་བུ་མོ་ལོ་ ༡༤-༡༥ དེ་འདྲ་ཡང་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་པའི་གནས་ཚུལ་ངོས་ནས་གོ་ཐོས་བྱུང༌། དེ་རིགས་མང་པོ་མེད་ནའང༌། དེ་རིགས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་རྩ་བ་ནས་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། འཆར་ལྡན་བུ་བཙའ་ཟེར་བའི་ཕྲུ་གུ་གྲངས་བཅད་ཀྱི་གནད་དོན་མ་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཁོ་རང་ཚོ་སྐྱེ་སྒོ་མང་ཙམ་བཀག ཚུར་ཕྱོགས་ང་ཚོ་བོད་པ་དང༌། སོག་པོ་སོགས་དངོས་གནས་མི་གྲངས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་སྐྱེ་སྒོ་མ་བཀག་པར་བཞག་ན་འོས་པོ་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པར་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་གི་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ཚུར་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དང་དུ་བླངས་ནས་ཚད་ལོངས་སྤུས་དག་མེད་པའི་གྲྭ་བཙུན་མང་པོ་བྱུང་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག

ལྷག་པར་ཡུལ་གྲུ་ཆུང་ཆུང་ནང་གི་བུ་མང་པོ་ཞིག་དགོན་པར་ཞུགས་ནས་གྲྭ་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་ཁག་ཅིག་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་བ་དེ་འདྲ་བྱས་ནས་གྲོང་གསེབ་དེ་ཚོའི་ནང་བུད་མེད་མང་ཞིང༌། སྐྱེས་པ་ཉུང་བའི་གནས་སྟངས་འགྱུར་ལྡོག་གིས་རིམ་པས་གྲོང་གསེབ་དེ་དག་རྒྱ་མི་སྡོད་ས་ལྟ་བུ་ཆགས་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག དེར་བརྟེན་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་དགོན་པ་དེ་དག་གིས་དང་པོ་ནས་གྲངས་ཚད་གཙོ་བོར་མི་འཛིན་པར་སྤུས་ཚད་གཙོ་བོར་འཛིན་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་དགོན་པ་དཔེར་ན། སེ་ར་དང༌། འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ཕལ་ཆེར་སློབ་གྲྭ་ཡོད་འདུག་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག མ་འོངས་པར་དགོན་པ་ཁག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་དགོས་པར་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔེར་ན། ཉི་ཧོང་གི་ནང་པའི་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་རང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཤེས་ཡོན་ཡང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ང་རང་ཚོས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་གི་ནང་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདིར་གྲྭ་པ་གང་འཚམ་ཡོད་སྟབས་འཕྲོས་བཤད་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན།

ཏ༽ བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རིག་གཞུང་གི་གྲུབ་འབྲས།

དེ་ནས་བར་ལམ་བོད་ནང་གཞི་རྐང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པའི་མི་རབས་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟ་ཉུང་ཤས་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཀྱིས་བར་ལམ་བྲིས་པའི་རྩོམ་དེབ་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཐོན་པ་དེ་དག་ལ་ལྟ་དུས་དངོས་གནས་བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་སྟེ་ཧུར་ཐག་བྱས་འདུག མངོན་གསལ་དོད་པོའི་སྐད་ཆ་ཤོད་ས་མེད་ཀྱང༌། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་འདིའི་རྣམ་པ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ཚང་མས་ཧུར་སྐྱེད་བྱས་པར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། མི་དེ་དག་གི་གྲས་མང་པོ་ལྷག་མེད་ལ། བར་ལམ་ཁོང་ཚོས་སྡུག་སྦྱོང་མང་པོ་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཡོད། ད་ཆ་ཚེ་མཇུག་འདིར་གཞི་རྩ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་ལ་སོ་སོས་རྩོམ་ཡིག་གང་ཡོང་བྲིས་ཏེ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་འདུག་པར་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ནང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་བཞིན་ཡོད། དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་བོད་ནང་ཆ་བཞག་ན་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་མཚོན་པའི་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་དུ་ཡང་གསོ་བ་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཁག་ཁ་ཤས་ཚུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེ་བཞིན་སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང༌། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལས་ཞོར་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་བོད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་མཁན་གྱིས་དབྱིན་ཡིག་ཀྱང་སློབ་པ་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན། དེ་མཚུངས་སྒེར་སོ་སོས་དང་དོད་བྱས་ཏེ་སྨན་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེ་རིགས་གཉེར་ནས་སྨན་བཅོས་ཐད་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་འདུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།

ཐ༽ མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་། བར་བརྒལ་གྱི་སྲིད་གཞུང་།

གལ་ཆེ་ཤོས་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། མ་འོངས་པར་རང་དབང་ཉི་མ་ཤར་སྐབས་ང་རང་ཚོས་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་པའི་ཐད་ད་ལྟ་ནས་གོ་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་རིང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ཙམ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོས་པ་དེའི་གཞི་རྩ་མང་གཙོའི་ཐོག་བཞག་ཡོད། དེའི་ནང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆ་དེ་འཐུས་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་འོས་ཤོག་གི་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཀོད་དེ་མང་གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆར་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས་བརྗོད་དེ་ད་ལྟ་བར་ལོ་མང་པོ་ཞིག་སོང་ཞིང༌། དེའི་རིང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ཆ་སྔོན་མ་བཟོས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དེ་དག་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་ཆ་ཚང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་སྐབས་སུ་བབ་ཡོད་སྟབས། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་བྱེད་འཆར་སྐོར་ལ་བར་ལམ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།

དེའི་ནང་གི་སྙིང་དོན་ནི་ང་རང་ཚོ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་ཞིག་བསྐོ་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་དེ་ལ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཡོད་པའི་དབང་ཚད་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བར་བརྒལ་སྲིད་གཞུང་དེས་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚུད་དུ་རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་བསྡུ་བསྐོང་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དེ་ནི་རྩ་ཁྲིམས་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ། རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱེད་སྐབས་བསམ་བློའི་དཔྱད་གཞི་ཡོང་ཆེད་འཛམ་གླིང་ཐོག་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས། དཔེ་མཚོན་སྙིང་བསྡུས་ཁ་ཤས་ཤིག་ད་ལྟ་གོ་སྒྲིག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། གང་ལྟར་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་རང་དབང་མང་གཙོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ་འཆར་གཞི་དེ་འདྲ་བཀོད་ཡོད།

བར་བརྒལ་གྱི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་གྱི་བོད་མི་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱི་འགའ་འཁྱེར་དགོས། ལས་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནང་མི་ཁ་ཤས་བར་ལམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོད་སྲིད་ཀྱང༌། མི་དེ་རིགས་ལ་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་བཞིན་སྔོན་བྱས་ལ་རྩད་གཅོད་མེད་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན། མི་དེ་ཚོའི་གྲས་མང་པོ་ཞིག་ནི་དབང་མེད་དང་ཞེད་སྣང་འོག་རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁ་ཤས་ནི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་མ་ཤེས་པར་རྒྱ་མིས་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ན་ཐོས་པ་དེ་ལ་མཉམ་འུར་བྱས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཆགས་ཡོད། མདོ་དོན་སྙིང་པོ་དེང་སང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ལས་བྱེད་པར་ཆ་བཞག་ན་ཧ་ལམ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་རྒྱ་མིར་ཞེ་ལོག་ནས་བསྡད་ཡོད།

བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང༌། དེ་བཞིན་པེ་ཅིང་སོགས་ས་ཁུལ་འདྲ་མིན་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་གནས་རིམ་གང་འཚམ་མཐོ་པོར་སླེབས་པ་འདི་འདྲ་ནས་རང་རིགས་དང༌། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་བཅས་བརྒྱུད་དེ་འདི་ཕྱོགས་ཁ་ལན་དང་སྐྱབས་ཞུ་བསྐུར་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེས་གང་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ཕོགས་ཟས་ནས་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། ནང་དོན་བསམ་བློ་བོད་པ་རང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་དེ་ཡིན། སྔོན་ཆད་སྨྱོ་མཆོང་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང༌། དེ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་དེའི་དུས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་རྒྱ་མིས་ཚ་འདེད་འར་འདེད་བཏང་བའི་འོག་ཞེད་སྣང་གིས་བྱེད་དགོས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་གཏོང་དགོས། ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ནང་རིམ་པས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན་དེ་སྐབས་ནང་ཁུལ་དུ་གསོད་རེས་བཏང་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་ནས་ཞེད་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མི་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་ད་ལྟ་ནས་གཏོང་དགོས། དོན་མེད་ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་སྡུག་པོ་གཏོང་རེས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མི་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།

འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག ཐོག་མར་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱས། རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་རང་དབང་གི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ལོངས་སྤྱད་དེ་བདེ་ལྷོད་ངང་མ་བསྡད་པར། ནང་འཁྲུག་བརྒྱབ་སྟེ་ནང་ཁུལ་སྡུག་པོ་གཏོང་རེས་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་ཚོས་དེ་དག་ནས་ཉམས་མྱོང་བླངས་ཏེ་མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོ་དངོས་གནས་ཆིག་བསྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཏུ་གནས་དགོས་པ་ལས། ཐབས་སྐྱོ་པོའི་ལས་ཀ་མི་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ད༽ རྩྭ་ཆུའི་ནང་དམེ་དང་། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས།

དེ་ནས་དེང་སང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་དེ་འདྲ་རྩྭ་ཆུའི་དོན་གནད་ཆུང་ངུ་ལ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱ་མིས་རི་དྭགས་རྔོན་ཆེད་དུ་སྤྲད་པའི་མེ་མདའ་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་དེ་འདྲ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ཕྲན་བུ་མི་མཐུན་པ་ཡོང་སྐབས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་གཏོང་དགོས། གནད་དོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་ཐོག་ལམ་སེང་ལག་འགྱོགས་གསོད་རེས་བྱེད་པ་ནི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆུང་དྲགས་པའི་ཐབས་སྐྱོའི་བྱ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཡིན།

མ་འོངས་པར་ང་ཚོར་རང་དབང་ཐོབ་མཚམས་ཚང་མའི་ནུས་པ་སྤྱི་པའི་ཐོག་བསྒྲིལ་ཏེ་ཆུང་རྩག་རིགས་སྣང་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་ང་ཚོའི་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་བའི་ངོས་ནས་སྨོན་ལམ་ཚུད་ཆད་བརྒྱབ་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཞེས་པ་འདི་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་དང༌། མདོར་ན་བྱ་བྱིའུ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ཚང་མ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ལ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་མང་གི་སྤྱོད་པ་འདི་དངོས་གནས་ཡ་རབས་ཤིག་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་ཚོར་སྣང་གིས་ཁྱབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། ཕྲན་བུ་འགྲིགས་མིན་ལ་གྲི་མགོར་ལག་པ་འཆང་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང༌། སེམས་ལ་འཇགས་པ་བྱེད་དགོས།

ན༽ མ་འོངས་པའི་བོད་གསར་དང་། མང་གཙོའི་ལམ་བཟང་།

མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ནི་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐག་བཅད་དེ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་དེང་སང་རྒྱ་མིས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་འུ་ཐུག་ནས་ཆེད་མངགས་རྫུན་བཟོ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོར་དམིགས་ཡུལ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མེད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གང་ཞིག་གདིང་གི་འདུག་གམ་ཞེས་སུ་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཀྱང་ཤོད་རྒྱུ་མེད་ལ། དེ་སྐོར་དོགས་པ་ཙམ་ཡང་བྱེད་མཁན་མེད། ཕྱི་རོལ་དུ་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཕལ་ཆེར་ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་སྐོར་ཡོད་པ་འདིའི་ནང་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཕར་བཞག རྨི་ལམ་ལ་ཡང་རྨིས་མཁན་ཨེ་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཚོའི་རི་བོང་གནམ་བརྡིབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ང་ཚོས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་རྫུན་དང་ཧམ་པ་གང་འདྲ་ཞིག་བཤད་ན་དགའ་བསམས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་ནི་མ་འོངས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན།

མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་ལས་འགན་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཞེས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་དང༌། ཡང་ན་ལས་གཡོལ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། ངོས་རང་མ་ཤི་བར་དུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་འདི་སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས། ངོས་ནས་དུས་ནམ་ཡང་བློས་གཏོང་ཐབས་མེད། ཡིན་ཡང་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དེའི་ནང་ལ་མ་བསྡད་པར་ཕྱི་རོལ་དུ་བསྡད་ན་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འགྲོ་དགོས། འཛམ་གླིང་ཐོག་འདི་ལས་བརྟན་པ་དང༌། སྤུས་དག་པ་མེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་རིམ་པས་གསོག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་འདུག

གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ང་རང་ལོ་དྲུག་ཅུར་ཉེ་ཞིང༌། དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ། བརྒྱད་ཅུ། དགུ་བཅུ་བཅས་མཐོ་ན་སུམ་ཅུ་ཙམ་སྡོད་མི་སྡོད་ཞིག་ལས། དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྡོད་མི་ཐུབ་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་གསལ་རེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་ནས་བརྩིས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུ་ནང་ཚུད་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་རབས་ནས་བོད་ཡུལ་འདི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་དབང་གཙོའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཏུ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་ཁག་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཏེ་ལྷིང་འཇགས་སྲ་བརྟན་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པ་མ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་མེད། ཉེན་ཁ་མི་འདུག་གམ།

སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ལུང་པ་གཞན་དག་ནང་ལའང་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་དངོས་སུ་འགྲོ་དུས་མང་གཙོའི་ཉམས་མྱོང་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་མ་ཆགས་པར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་ལའང་དེ་ལྟར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་འཕྲད་སྲིད། དེ་འདྲའི་སྐབས་ངོས་ནས་གཞུང་གི་ཕྱི་ལ་བསྡད་དེ་འ་འུབ་མ་འདུས་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྐབས་ངོས་ནས་བསླབ་བྱ་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། བྱུས་ཏོག་བྱས། དེ་མིན་ང་ཚོས་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐོན་པའི་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དེས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་གི་ཡིན་ན་དེའི་ཐད་རྒྱུས་མངའ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ལག་ལེན་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མིན་ངོས་ནས་གང་འཁྱོལ་བར་འགན་འཁྱེར་ཏེ་བསྡད་ན། ངོས་ནི་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་ཚུད་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་སྡོད་ཐབས་མེད། ཧ་མཐོ་ན་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་སྡོད་ཐུབ་ན་ལྷ་རྒྱལ་རེད། དུས་ནམ་ཞིག་ངའི་མི་ཚེ་ནི་རྫོགས་ནས་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེ་སྐབས་ཧ་བེ་ཧོབ་བེ་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་བྱུང་ན་དེ་ནི་ཡག་པོ་མེད། ངོས་ནས་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་དེ་བསྡད་དེ་བསྡད་ན། འཕྲལ་སྒང་བོད་མི་མང་པོའི་བསམ་པ་བློ་ལྷོད་བག་ཕེབས་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། དོན་གྱི་ཆ་ནས་དྲིན་ཆུང་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་ཚིག་ཐག་བཅད་དེ་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ངོས་ནས་བོད་གཞུང་ནང་ལས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་ནི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་རང་གི་མི་ཚེའི་ཚེ་ལྷག་གང་ཡོད་པ་དེའི་རིང་སྤྱིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་རིམ་པས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྨོན་ལམ་ཚུན་བརྒྱབ་སྟེ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

པ༽ རྒྱན་རྩེད་དང་། ཆང་རག ཉལ་ཐག

དེ་ནས་ད་རེས་ཚང་མ་འཕྲད་པའི་ཞོར་ལ་གནས་ཚུལ་ཆུང་རྩག་ཁ་ཤས་བརྗོད་རྒྱུར། བར་ལམ་ལོ་ཤས་གོང་བོད་ནང་ཆང་རག་འཐུང་མཁན་མང་དུ་སོང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་ལུས་པོ་དང༌། དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག མི་དེ་གྲས་ཀྱིས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་གཏོང་དགོས། མ་གཞི་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་སྐབས་ཉིན་མ་འཁྱོལ་ཐབས་སུ་ཆང་རག་འཐུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་ཁག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡང༌། ཕུགས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་རང་གིས་རང་ལ་དྲིན་ཆུང་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་རྐྱེན་པས་ལས་ཀ་མ་སྒྱིད་པར་འཐུས་ཤོར་བ་དང༌། སོ་སོའི་ལུས་པོར་ཡང་ན་ཚ་ཕོག་པ་བཅས་ཡག་པོ་མ་རེད། ཆང་རག་ཚོད་མེད་འཐུང་བ་དང་གཅིག གཉིས་ནས་དེང་སང་བོད་ནང་ཐ་མག་ཉལ་ཐག་འཐེན་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

དེ་བཞིན་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པའི་རྩེད་མོ་མ་ཅང་རྒྱག་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དེ་ལ་ས་ཕག་རྩིག་ཟེར་བའི་མིང་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་བཏགས་འདུག མ་ཅང་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་མེད། ལྷག་པར་ན་ནིང་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཐོས་བྱུང༌། དེ་ཆ་ཚང་བདེན་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ཕ་མ་གཉིས་ཀ་མ་ཅང་རྒྱག་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྲུ་གུ་ཁྱིས་ཟས་པ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། འདི་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། མ་ཅང་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་མཚན་གང་འགྲོ་མི་ཤེས་པར་བསྡད་ན་ལས་ཀ་དང༌། ལྟོ་གོས་ལ་འཐུར་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུ་སྨོས་མེད་ཁར། ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་མི་ལའང་ངོ་ཚ་བ་མི་འདུག་གམ། ང་རང་ཚོ་ཚུར་ཕྱོགས་ནས་བོད་མི་རིགས་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ང་ཚོར་རང་དབང་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ཁ་ཐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལས་མེད་ན་དངོས་གནས་ཉེན་ཁ་ཡིན། འདི་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

ཕ༽ བུ་ཕྲུག་གསོ་སྐྱོང་དང་། ལས་རིགས་ཀྱི་ལས་རྩལ།

དེ་བཞིན་ཡག་ཉེས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པའི་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཕྲུ་གུ་སློབ་སྦྱོང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔེར་ན། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་བོད་ཡིག་སློབ་ཀྱི་མེད་པ་དེ་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་ནའང༌། སྔ་འཕྲོས་རྒྱ་ཡིག་མ་གཏོགས་སློབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་ལེགས་པས་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭར་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ཁག་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ལས་ཀའི་ཐོག་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་དེ་ལས་གཡོལ་ཏེ་ཉིན་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་སྡོད་མི་རུང༌། རང་ཉིད་རྒྱ་མིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་ལས་རིགས་དེའི་ནང་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས། སླད་ཕྱིན་ལས་རིགས་དེའི་འགན་ཆ་ཚང་རང་གིས་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོས་རང་དབང་དགོས་ཞེས་རྩོད་པ་ལྟར་ཉིན་གཅིག་ང་ཚོ་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་དང༌། སོ་སོ་ལུང་པའི་འགན་ཆ་ཚང་བོད་པ་རང་གིས་འཁྱེར་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཤར་སྐབས་ང་རང་ཚོས་འགན་འཁྱེར་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ལྟ་རྒྱ་མི་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིས་འགྲིག་གི་མ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་དེ་སྐད་བརྒྱབ། ཉིན་གཅིག་རྒྱ་མི་ལག་རྩལ་པ་དེ་དག་མེད་པ་ཆགས་པའི་ཉིན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་མཚོན་པའི་ལས་རིགས་ཁག་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ཅམ་བཞག་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་ཡིན། ཁ་ནས་རྒྱ་མི་རྒྱུགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་མི་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ང་ཚོས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ད་ལྟ་ནས་གཏོང་དགོས། དེར་བརྟེན་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་ལས་ཀར་གཡོ་ཟོལ་མེད་པའི་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཕྱིན་ཆད་སོ་སོས་འགན་འཁྱེར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མི་བོད་ནང་སླེབས་ནས་ད་བར་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་ཡོད། དཔེར་ན། གཞུང་ལམ་དང༌། སློབ་གྲྭ། སྨན་ཁང་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་སྐོར་ཤོག་ཐོག་ཡིག་ཆར་འཁོད་པར་བལྟས་ན་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་འདུག ཡིན་ནའང་དེའི་ཁེ་ཕན་མཐར་ཐུག་གང་དུ་འགྲོ་མིན་བལྟས་ན། དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཚོའི་ལག་པར་འགྲོ་བ་ལས། བོད་པ་ཚོར་རྒྱ་ཆེའི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་འདུག པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཡོངས་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་གསུངས་པའི་ནང༌། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་དེ་དག་དང་བསྡུར་ན་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བས། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེས་དེའི་ཚབ་དོ་ཐུབ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།

བ༽ རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཀྱང་། བོད་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར།

གང་ལྟར་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་གང་འཚམ་ཕྱིན་པ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣའི་མིག་སྔར་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ཙམ་ཞིག་ལས། ངོ་མ་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་དངོས་གནས་ང་ཚོར་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཕོག་ཡོད། སྤྱི་ཡོངས་ནས་རྒྱ་དང༌། བོད་ཅེས་ང་ཚོ་ལོ་རྒྱུས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་དེ་དུས་ནས་སྲིད་བྱུས་འདི་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད། ངོས་ནས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་རྒྱ་མི་རྣམས་ཆུའི་ནང་གི་འབུ་སྲིན་ཆུང་ཆུང་རིགས་བཟའ་རྒྱུར་དགའ་པོ་རེད། དེ་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བོད་ལ་མེད། རྒྱ་མི་རྣམས་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་ནག་ལ་ཡཱ་རྩེ་དང༌། དུང་དཀར། ཉ་རིགས་འདྲ་མིན་སོགས་འབེལ་པོ་ཡོད། ཁོ་རང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཤོས་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནི་བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་གསུངས་པ་ལྟར་བོད་ལ་ཚག་ཤ་དང༌། རྩམ་པ་འབེལ་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་བཟས་ཏེ་བསྡད་ན་སྐྱིད་ཤོས་ཡིན།

སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་འདི་དངོས་གནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་རྒྱ་མི་ཚོ་གདོང་པགས་མཐུག་དྲགས་པ་ལས། འཛམ་གླིང་ཐོག་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཏེ་སྡོད་དགོས་ཀྱི་འདུག རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་གང་འཚམ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཕྲན་བུ་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་དོན་གནས་ཚུལ་ཐད་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ལ་ག་དུས་ཡིན་ཡང་ཕམ་ཁ་འཁྱེར་ནས་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་འཕྲད་དང་འཕྲད་བཞིན་པ་རེད།

བོད་རྒྱ་མི་བཟུང་བའི་རིང་ལ་བོད་པ་ཚོ་སྡུག་པོ་སྨོས་མེད་ཁར། རྒྱ་མི་ཚོར་ཡང་རྟག་པར་རྫུན་བཤད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་སྡོད་པ་ལས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་པའི་ཟ་སྟངས་འགྲོ་སྟངས་དང༌། རྒྱ་མིའི་ཟ་སྟངས་འགྲོ་སྟངས་གཉིས་རྩ་བ་ནས་འདྲ་གི་མེད། ཐ་དད་སོ་སོ་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད། ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་སྡུག་པོ་བཏང་བྱུང་ཞེས་འཁོན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། དཔེར་ན་ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་ཚོར་སྡུག་པོ་བཏང་བྱུང་བསམས་ནས་རྒྱ་མིར་འཁོན་འཛིན་བཟུང་སྟེ་སྡུག་པ་ཞིག་བྱེད་བསམ་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་དྲན་གྱི་མེད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ཕན་ཐོགས་མེད། ད་ལྟ་བརྗོད་པ་བཞིན། རྒྱ་མི་ཚོས་ཀྱང་སྔར་བྱས་ལ་རྩད་གཅོད་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་ཚོའི་ཐོག་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་དང༌། ཡང་སྒོས་ང་ཚོ་སོ་སོས་བསགས་པའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བོད་རྒྱ་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པས་འཁྲུག་པ་རྒྱག་མི་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སེམས་གནག་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ཡིན།

མ༽ ཏེང་གི་སྐད་ཆ་དང་། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་ལམ།

ད་ཕན་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་གྱི་གོང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོའི་ལོ་མཇུག་དང༌། ༡༩༧༩ ལོའི་ལོ་འགོ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཞིང༌། ཐོག་མའི་བྲེལ་བ་འགོ་ཚུགས་སྐབས་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་གསུང་བཤད་ནང༌། བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་འདི་ཕར་ཞོག འདི་སྐོར་ང་ཚོས་སྐད་ཆ་བྱེད་ཐབས་མེད། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ང་ཚོ་གོ་བསྡུར་བྱས་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཡིག་ལམ་ཚང་མའི་ནང་གསལ་པོ་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལའང་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འོག་ནས་མིའི་བསམ་བློའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་བརྒལ་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་འདི་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་མ་ཎི་བགྲངས་པ་བཞིན་བགྲངས་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མིན་པ་ཞིག་ལ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཟོ་དགོས་སྟབས། ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ན་ལས་བྱ་ཐབས་གཏན་ནས་མེད། བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་བསྙོན་མེད་ཅིག་ཡིན་ན་ལོ་ཡུན་དེ་ཙམ་རིང་མུ་མཐུད་ནས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་དགོས་དོན་མེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལྟར། ངོས་ནས་ད་ཕན་སྔ་རྗེས་རིམ་པར་བཤད་ཡོད། མཐའ་མ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་བབ་འོས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་ཡོད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་རང་དབང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་ཡོང་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡོང་སྐབས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱ་མི་མང་པོ་བོད་ནང་ཡོང་སྟེ་བོད་མི་རིགས་འདི་འཇིག་འགྲོ་བ་དང་གཅིག བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཉམས་རྒུད་འགྲོ་བ་དང་གཉིས། བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་ཤིང་ནགས་རྣམས་གཅོད་འབྲེག་བྱེད་པ་དང་གསུམ། ས་གཏེར་ཁག་སྔོག་འདོན་བྱེད་པ་དང་བཞི་བཅས་ཡིན།

ས་གཏེར་བཏོན་པ་དེ་དག་གི་རིགས་འགའ་ཞིག་བོད་པ་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པས་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིས་རྐུ་མ་ཧམ་ཆེན་ལྟ་བུ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མི་གཏེར་ལས་པ་ཡོང་ནས་ས་གཏེར་བོད་པས་མ་ཤེས་པར་བཏོན་ནས་བོད་ལུང་པའི་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྱེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐུན་མའི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་བོད་པས་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་ལ་ཐོན་ཁུངས་འདི་ཡོད། གཏེར་ཁ་འདི་ཡོད་ཅེས་བཤད་ནས། བོད་པ་ཚོ་ལའང་རིན་གོང་དངུལ་ཕྲན་བུ་སྤྲད་དེ་བོད་པ་ཚོ་ལའང་ལྟ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ལའང་གཏེར་དངོས་དེ་དག་ནས་ཁེ་ཕན་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ན་བྱེད་སྟངས་སྡུག་པ་ལ་དཔགས་པའི་ཕྲན་བུ་བཟང་བ་ཡོང་གི་རེད།

འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཏེར་ཁ་ཕྲན་བུ་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཡོད་ས་ཞིག་ཡིན་ན། དེའི་སར་བོད་པ་གཅིག་ཀྱང་གཏོང་གི་མེད། དཔེར་ན། རླངས་འཁོར་ཁ་ལོ་པ་ཚུན་ཆད་ས་མཚམས་ནས་བརྗེ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཇག་པ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད། དེ་ནི་རྐུན་མའི་བྱེད་སྟངས་རང་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་གི་ཁོག་པ་བསྔོགས་ཏེ་ས་གཏེར་བཏོན། ཕྱིའི་ཤིང་ནགས་བཅད་ཏེ་པགས་པ་བཤུས་ནས་བོད་མི་རིགས་ལ་མཐོང་ཆུང་འདི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། གནས་ཚུལ་འདི་དག་གི་འོག་ནས་བོད་མི་རིགས་འཇིག་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་ཛ་དྲག་གི་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ནི། བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། བདེན་དོན་ང་ཚོས་རིམ་པས་རྩོད་ཆོག་གི་རེད།

ཙ༽ མི་རིགས་རྩ་བརླག་དང་། རིག་གཞུང་ཉམས་དམས།

མཐའ་མའི་བདེན་དོན་རྩོད་པའི་གོང་ལ་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ངོས་ནས་ཛ་དྲག་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་འགྲོ་སྟངས་གང་ཡང་མེད་པར་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱིས་བོད་མི་གློ་བུར་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ་དང༌། འཛིན་བཟུང་བྱས་ཕྱིན་ཉེས་རྡུང་དྲག་པོ་བཏང་སྟེ་ནད་གཅོང་བཟོ་བ། མདོར་ན་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཁྲག་བཙགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐུབ་ཚོད་ཚད་མེད་གཏོང་བ་དེ་དངོས་གནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོ་པ་ཚོས་ནང་ཁུལ་ལའང་གསང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན་ནམ་ཕྱེད་མཚན་དགུང་ལ་རྒྱ་མིའི་ཉེན་རྟོག་པ་གློ་བུར་བོད་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་འཛུལ་ནས་དེའི་ནང་གི་མི་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ད་དུང་ནང་མི་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་མི་འཛིན་བྱས་སོང་ཞེས་གཞན་ལ་བཤད་མི་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་ལྟར་བརྗོད་དགོས་དོན་མེད། ལས་ཀ་ཚང་མ་རྐུ་རྫུན་གྱི་ལས་ཀ་ཤ་སྟག་བྱས་སྟབས། ཁོ་པ་ཚོ་ངོ་ཚ་དགོས་པའི་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། མི་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ནང་མི་ཚོར་ཕྱི་ལ་བཤད་མི་ཆོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་རེད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བཏང་བ་སྨོས་ཅི། ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལའང་ལྐོག་ཏུ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མི་གཞན་ལ་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས།

གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་མིན་ད་ལྟ་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཀྱང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་བརླག་དང༌། རིམ་པས་རྩ་འཐོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོད། ང་ཚོས་དངོས་གནས་བཤད་ན། འཛམ་གླིང་ཐོག་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཉིས་བསྡུར་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕལ་ཆེ་བས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་ཉིན་རེའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་མིའི་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་ཞིང༌། སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་མེད། དོན་དམ་དུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་དོན་ཆེ་བ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ཁྱབ་བདལ་ཆེ་བ་ཁ་ཟས་ཙམ་དང༌། དེ་མིན་ངོ་མཚར་དུ་བརྩི་བའི་ལག་རྩལ་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་ཁག་ཡོད་ཀྱང༌། དེས་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སྦྱིན་ཐུབ་ཀྱི་མེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདིས་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སྦྱིན་གྱི་ཡོད། མི་ཐ་མལ་པ་ཉམ་ཐག་སྐྱབས་བཅོལ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་སླེབས་ཏེ་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་མ་ཆགས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ང་ཚོ་བོད་པར་ཕན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལའང་ཕན་གྱི་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་གནས་ཚུལ་དཀའ་ངལ་དམ་བསྒྲགས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུའང༌། དཔེར་ན། པེ་ཅིང་དང༌། ཧྲང་ཧད། ཧང་ཀྲའོ། དྲིན་དུ་སོགས་ས་ཁུལ་མང་པོར་སྔར་ནས་ནང་པ་ཡིན་པའི་རྒྱ་མི་དེ་འདྲ་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ནང་སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེང་སང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག དེ་དག་གིས་གསང་བའི་ཐོག་ནས་བོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དཔེ་ཆར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་པའི་ནང་ཆོས་ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་བརྒྱུད་ནས་ལག་སོན་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནང་འཁྱེར་འགྲོ་གི་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་བྱེད་མི་ཆོག་ཟེར་ནས་འཛེམས་ཟོན་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ཏུའང་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ནས་ནི་དེ་བས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག

དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་ཡག་པོ་ཞིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་ན་བོད་པར་ཕན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་འགན་ང་ཚོ་བོད་པར་ཡོད་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དངོས་གནས་བྱས་ན་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཡང་འགན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། མདོར་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་ང་ཚོས་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཚ༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། འོས་འཚམས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས།

གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་བསྔོག ཕྱི་ནས་པགས་པ་བཤུ་གི་ཡོད། དེ་ཡར་འཆར་གཞི་ལྡན་པ་ཞིག་མེད་པར་གང་ས་གང་ནས་ཕག་པས་བསྔོགས་པ་བཞིན་བཟོས་པའི་བྱེད་སྟངས་འདིས་ནམ་ཞིག་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་རྒྱ་གར་གྱིས་མཚོན་པའི་ཡུལ་ཁག་མང་པོའི་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རྒྱ་གར་གྱི་ཚན་རིག་མཁན་དེ་རིགས་ནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རེའི་དུས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་བར་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད།

བོད་ས་མཐོའི་དབུས་སུ་གནས་པ་དེའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ས་ཆ་དམའ་བས་རླུང་གི་འགྲོ་ཕྱོགས་ཐད་དེ་ནས་ཆ་བགོས་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བའི་སྐོར་རྣམ་ཀུན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་བོད་ས་མཐོའི་གནམ་གཤིས་ལ་གལ་སྲིད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ན། བོད་ཀྱི་གཡས་གཡོན་དུ་གནས་པའི་ཁོར་ཡུག་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེས་མ་ཚད་ལྷ་སའི་གཙང་པོས་མཚོན་པའི་རྨ་ཆུ་དང་འབྲི་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་མང་པོ་ཞིག་ཤར་ལ་རྒྱ་ནག་དང༌། ཝི་ཏི་ནམ། ལྷོ་ལ་རྒྱ་གར་དང༌། ནུབ་ལ་པ་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་རྒྱུག་གི་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་རྒྱུན་ལྡན་རང་བཞིན་གྱི་གནམ་གཤིས་ལ་གློ་བུར་དུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ན། ཡུལ་དེ་དག་གི་ཆུ་མང་པོའི་ཆུ་རྩ་སྐམ་སྟེ་ཆུས་མ་འདང་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བོད་པའི་ཁེ་ཕན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག་ཐེ་བའི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གོང་གསལ་དོན་ཚན་དེ་དག་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དུ་མཐོང་གི་འདུག

དེ་དག་སྐོར་ད་ལྟ་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བྱེད་པ་འདི་ང་ཚོ་བོད་པ་གཅིག་པུའི་ཁེ་ཕན་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་མིའི་ཁེ་ཕན་ཡང་ཆགས་ཡོད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་མི་ཚོ་གདོང་མཛེས་པོ་མེད་ཀྱང་མཛེས་པོ་ཞིག་བཅོས་ཏེ་བསྟན་ནས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བརྗོད་སྐབས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། སྲིད་བྱུས་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་སྟེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་སྲིད་བྱུས་གང་འཚམ་རན་པོ་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་རྒྱ་མི་ཚོར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་མིང་ཡག་ཏུ་འགྲོ་གི་རེད།

བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྒྱ་མི་ཚོར་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་དང༌། བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ལྷིང་འཇགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཧོང་ཀོང་གི་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ཞི་བདེ་སླེབས་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཧོང་ཀོར་རྒྱ་ནག་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་རིམ་པ་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནང་དང་ཟླ་བསྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུའམ། དེ་མིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུ་རེད། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཕྱིན་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་འཕྲད་རྒྱུ་རེད། དཔེར་ན། ད་ལྟ་ཧོང་ཀོང་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཡིག་ཆ་འདྲ་ཆགས་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཀྱང་དེར་ཆ་གནས་ཀྱི་མ་རེད། དཔེར་ན། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་དེར་སྙིང་པོ་གང་ཞིག་འདུག་གམ་ཞེས་དེ་དག་དཔེ་བླངས་ས་བྱས་ནས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་དངོས་གནས་རེད།

ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཉན་ཤེས་གོ་ཤེས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་ས་དང་གུ་ཡངས་ས་ནས་བཏང་བའི་ཐབས་ལམ་སྲིད་བྱུས་ཤིག་རྙེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཧོང་ཀོང་དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཕྱིན་ཆད་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཐོག་ལའང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མི་འདུག དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་སྦུག་སྲུབ་དོག་དྲགས་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་ཞེད་སྣང་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ཛ༽ བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་། རྒྱ་བོད་ཐ་དད།

ངའི་ངོས་ནས་བར་ལམ་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན། ངོས་ནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཚོང་གི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བཙོང་པ་གང་ཡང་མིན། ངོས་ནས་སྔ་རྗེས་བཤད་པའི་སྐད་ཆའི་ནང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་ནམ་ཡང་བཤད་མེད། མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་ཐུབ་བམ། ངོས་རང་མི་གཅིག་གི་ཁ་ནས་བཤད་ནའང་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱལ་རབས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་ཐབས་མེད། ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཞེས་པ་འདི་བྱུང་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་སུས་ཀྱང་མེད་པ་བཟོ་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དེ་སྔའི་ཨུ་རུ་སུའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཨུ་རུ་སུ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཁྱོག་བཤད་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ད་ཆ་ཕམ་ཉེས་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། གུང་བྲན་ཏང་གིས་དབང་ཆ་འཛིན་པའི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པས། ངོས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། དེས་ངོས་རང་རྫུན་པ་ཆགས་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་ལས་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་མི་ཐུབ། བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གསལ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ངོས་ནས་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ལས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་ཐབས་མེད། གལ་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་དེས་རྒྱ་མིར་ཕན་མི་ཐུབ་པར་ང་རང་རྫུན་པ་བཟོ་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་མིས་ང་ལ་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང་དེ་ངས་བརྗོད་མི་ཐུབ།

བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་མོས་པ་མཉམ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་མཉམ་དུ་བསྡད་ཆོག་གི་རེད། དེ་ནི་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཆགས་པ་ཞིག་མིན་པར། འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་གི་བག་མ་བསུ་ལེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་རང་ཚོ་མཉམ་དུ་བསྡད་ན་མཉམ་ཟ་མཉམ་འཐུང་བྱས་ཏེ་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཁེ་ཕན་སྤྲོད་དགོས་པ་སྤྲད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཚུར་མཐོང་དང་རྩི་འཇོག་ཆ་ཚང་ཞིག་བྱས་ན། ང་ཚོ་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་ལྟོ་གོས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ནང་བཞིན་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཆགས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཡིན་ནའང་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་འདི་ཕྲན་བུ་རིན་ཐང་ཆུང་དྲགས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

ཝ༽ རྒྱ་བོད་གཉིས་སྨན་དང་། རྒྱ་གཞུང་གི་བྱེད་བབ།

ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་ཆེད་བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་ད་ལྟ་བར་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་ཞི་བའི་གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ལོར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲོས་ཚོགས་སར་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ཕྲན་བུ་གུ་བཤངས་བྱས་དྲགས་འདུག་ཅེས་ཁ་ཤས་ལ་བསམ་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན། གང་ལྟར་ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་འདི་ལས་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བོད་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ངར་ཤ་ཕྲན་བུ་ཞི་འཇགས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུའང་རྒྱ་ནག་ལ་མཐོང་ཚུལ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་མཚམས་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཡང་ང་ཚོར་འཚིག་ཟ་དོགས་འདྲོག་བྱེད་མི་དགོས་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ཡང་སེམས་ནང་འུ་ཐུག་གི་གནས་ཚུལ་འདི་ཕྲན་བུ་ལྷིང་འཇགས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་དེ་སྐབས་རིམ་པས་སྐད་ཆ་བཤད་ཆོག་གི་རེད།

མདོ་དོན་སྙིང་པོ་བོད་པར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཚོར་ཡང་གང་འཚམ་གྱི་བློ་བཞག་ས་ཡོད་པའི་གཉིས་མོས་ཀྱི་ལམ་ཞིག་རྙེད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་ནི་ད་ཕན་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་དང༌། མ་འོངས་པར་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློའི་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་རྣམས་ཡིན། ད་ཕན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བརྡ་ལན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་མ་བྱུང༌། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ངོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་གྲོས་གཞི་འདིར་བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གུ་བཤངས་བྱས་དྲགས་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དངོས་གནས་ངོས་ནས་ཀྱང་གུ་བཤངས་བྱས་ཡོད།

ཡིན་ནའང་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དེ་ནི་རང་བཙན་དང༌། ཕྱེད་རང་བཙན་དང༌། རྣམ་པ་འགྱུར་བའི་རང་བཙན་བཅས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རེད་ཅེས་ཚུར་བསྙོན་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོར་གནོང་ཡོད་པ་དེས་མ་བཞག་པར་བརྟེན་ངིས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་གྲོས་གཞིར་མིང་འདྲ་མིན་བཏགས་ནས་ཁག་འདོགས་བྱེད་ས་བཟོས་ཏེ་བརྡ་ལན་བྱ་རྒྱུར་ཉིན་འགྱངས་ཞག་འཕུལ་བྱས་ཏེ་ད་བར་བསྡད་པ་རེད། ད་བར་ང་ཚོས་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་འདིའི་ཐད་བོད་མི་ནང་ཁུལ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་བཅས་ནས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་ལྷག་ཙམ་རིང་བཟོད་བསྲན་ཆེས་པོས་མེས་འཚིགས་མེར་གཏུགས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གནང་བར་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་ཐོན་མེད་པ་དང༌། ཕར་ཕྱོགས་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ད་དུང་རྐང་བརྐྱང་ལག་བརྐྱང་མུ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་གུ་བཤངས་ཇི་ཙམ་གནང་ཡང་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག བོད་ནང་རྒྱ་མིས་རྐང་བརྐྱང་ལག་བརྐྱང་མུ་མཐུད་བྱེད་དུ་བཅུག་ན། དེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རིགས་ཁ་ཤས་ཕྲན་བུ་སེམས་ཤུགས་ཆག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་འདུག་ལ། སྐབས་རེ་དངོས་གནས་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག

དེར་བརྟེན་སླད་ཕྱིན་ང་ཚོ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་རག་ལས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་ཙམ་ཞིག་བཏང་ནས་གུ་བཤངས་བྱས་ན། ངའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་བར་དུ་གུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་མཇུག་སྐྱོང་བྱས་ན་བསམ་པ་ཡོད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བསམ་ཤེས་མེད་པར་མུ་མཐུད་འབུ་ཆེས་ཆུང་ཟོས་ཀྱི་ངན་ཤེད་བྱེད་སྟངས་དེ་གའི་ཐོག་ཕྱིན་ན། དོན་དག་སོན་རུང་མ་སོན་རུང་བསམ་བློ་གཞན་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་ངོས་ནས་བོད་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའི་དགོས་མཁོའི་འོག་ནས་གུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། ཅི་སྟེ་ངེས་མེད་ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའི་དགོས་མཁོའི་ཐད་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ཕན་ཐོགས་ཤིག་མ་བྱུང་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ང་ཚོའི་བདེན་དོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཤིང༌། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་འགྲོས་ལ་བསྟུན་གྱིན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་ཀ་ཞིག་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མིན། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་གང་འདྲ་ཞིག་སྒྲིག་ཡོད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་འདི་འདྲ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མང་དྲགས་མ་སོང་ངམ། སྐད་ཆ་མཇུག་བཤད་དུས་མགོ་རྣམས་བརྗེད་མ་སོང་ངམ། གོང་གསལ་རྣམས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བོད་ལ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོ་ནང་ཁུལ་ངོ་ཤེས་པ་ཁག་ལ་ཕྲན་བུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད།

ཞ༽ སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་ནས། འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་དགོས།

འདིར་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་དེ་གྲྭ་སར་འགྲོ་མཁན་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཡག་པོ་བལྟས། སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་ཁུར་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མཁན་ཡོད་ན་དེ་ལ་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། དེ་ནས་ད་ལྟ་འཕྲལ་སེལ་ཛ་དྲག་གིས་བཙུགས་པའི་སྦིར་སློབ་གྲྭའི་ནང་འགྲོ་མཁན་ཡོད་ན་བར་ལམ་སློབ་གྲྭ་དེར་དཀའ་རྙོག་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་དོན་མེད་སྤྲོ་ཐུང་དང༌། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བྱས་ནས་ཞབས་འདྲེན་ཕྲན་བུ་ཞུས་པ་རེད། དེ་རྗེས་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་པ་བཟོས་ཏེ་སྒྲིག་ལམ་ཕྲན་བུ་དམ་དུ་བཏང་ནས་ད་ལྟ་ལྷིང་འཇགས་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་སྒྲིག་ལམ་ཡག་པོ་འཁྱེར་དགོས། འདིར་ཡོང་བའི་དགོས་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་ཐག་དང༌། རྣམ་ཀུན་གཉོམ་ཆུང་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་རང་ཚོ་གནས་རྣམས་བསྐོར་ཏེ་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཚོ་སེམས་སྐྱིད་པོའི་ངང་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་བྱས་ཏེ་ལོག་ཆོག

ད་ལྟ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ནང་བཞིན་ང་ཚོ་བོད་གཞིས་བྱེས་གང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡང་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རླབས་ཆེན་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་བྱས་ཏེ་དུས་ད་ལྟ་བར་གནས་ཡོད། སླད་ཕྱིན་མ་འོངས་པར་ཡང་ང་རང་ཚོ་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་ཏེ་གནས་ཐུབ་པ་ཡོང་ཆེད་ད་ལྟ་བར་དུ་ཚང་མས་དངོས་གནས་འཐུས་མ་ཤོར་བ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་སྐྱེད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས། བློ་བདེ་པོ་བྱོས། ངའི་ཐད་ཁྱེད་རང་ཚོ་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། ངོས་རང་སེམས་ཤུགས་ཆག་མེད་ལ། གཟུགས་པོ་ཡང་བདེ་ཐང་ཡོད། རྒས་པོ་ཆགས་ནས་ལོ་གང་འཚམ་སྡོད་རིང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུའི་བསམ་བློར་གཡོ་བ་གཏན་ནས་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ལོ་ཁ་ཤས་ནས་བོད་ལ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ལ་དྭགས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོ། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་སོང་ངམ། དེ་རིང་ངོས་ནས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་འདི་དག་ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་གི་ཡུལ་དུ་སླེབས་སྐབས་ཡུལ་མི་ངོ་ཤེས་ཚོར་དེང་སྐབས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་བོའི་བྱང་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཞེས་པ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་འདུལ་ཞིང་དེ་རྒྱ་ནག་པོས་ཟིན་ཏེ་གཏོར་བཤིག་དང༌། ཉམས་ཆག་གང་འདྲ་ཕྱིན་པ་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས།

བོད་མི་མང་འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་ཐུབ་ཆེད་ད་ལྟ་བར་དུ་ཚང་མས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་འདུག་ལ། ད་དུང་ཡང་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་ཁོང་ཚོས་བདེན་མཐའ་གསལ་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག་ཅེས་ཤོད་དགོས། ད་ཕན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་མི་མང་གིས་མཚོན་པའི་རྒྱ་གར་མི་མང་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་སའི་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་ཚོས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་མ་གཏོགས། ཤེས་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཤ་ཚ་ཞིག་རང་བཞིན་དུ་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག ད་དུང་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་ལ་ཚང་མས་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་རང་རང་སྐབས་སུ་གང་བབས་ཀྱི་ཞལ་འདེབས་ཆེ་གཞོགས་ཆུང་གཞོགས་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་ཁག་གཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ཀ༽ གུང་བྲན་རིང་ལུགས་དང་། བཙན་དབང་ལམ་ལུགས།

ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་སླེབས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་དེ་རིང་འདིར་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བར་དགའ་བསུ་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་བོད་ཀྱི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ངོས་རང་ནི་བོད་མི་མང་གི་གཏམ་བརྗོད་པ་རང་དབང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྒྱུན་དུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གཞི་བཟུང་ནས་ངོས་ནས་འདིར་སྐད་ཆ་ཤོད་པ་དང༌། ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ངོ་ཐོག་སྡོད་ས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། སྐད་ཆ་ཤོད་ཡག་ཉེས་ཙམ་ལ་ཡང་རང་དབང་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་ལ་བསྟུན་དགོས་པ་དང༌། ཞེད་སྣང་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཟེར་བ་འདི་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་ལ་མེད་པའི་མིའི་ཁྱད་ཆོས་དང༌། ཐོབ་ཐང་ཞིག་རེད།

ལྷག་པར་མི་ལ་བཟང་ངན་དང༌། ལེགས་དང་ཉེས། འཕྲལ་དང་ཕུགས་བཅས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་དག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་མེད་ན་གཞི་རྩའི་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བྲལ་བའམ། ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཟེར་ཡང་རུང༌། གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་ཡང་རུང༌། ལྟ་བ་དེའི་ཐོག་ནས་ཉམ་ཐག་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང༌། མི་ཚང་མ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་འདྲ་མཉམ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ། མི་མང་སྤྱིའི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་རིགས་མིང་ཚིག་བཟང་མདོག་ཁ་པོ་དང༌། ཡིན་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བཙན་དབང་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་པ་ཡིན་སྟབས། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་བ་དེ་བཙན་དབང་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཁྱེད་རང་ཚོ་སྡོད་ས་བོད་ནང་སོ་སོའི་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། བཙན་དབང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་གནས་ཡོད་སྟབས། མཐར་གཏུགས་ན་སོ་སོའི་སྲོག་ཀྱང་སོ་སོར་རང་དབང་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་མིས་ང་ཚོར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་ཆེས་གདུག་རྩུབ་དང༌། ཆེས་ཀླ་ཀློའི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་འོག་ཚེ་གཡོག་ཚོའི་སྲོག་ལ་རང་དབང་ཡོད་མེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རྩ་བ་རྗེས་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནའང༌། དེ་དུས་བཤུ་གཞོག་གཏོང་མཁན་བོད་པ་ནང་ཁུལ་རེད། བཅིངས་བཀྲོལ་ཟེར་བའི་མིང་སྙན་པོ་དེ་བཏགས་པའི་རྗེས་ལ་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིའི་ཚེ་གཡོག་ཆགས་ཡོད།

ད་ཕན་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཚོར་ཤ་ཚ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་དགོས་སར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད། ལས་ཀ་དགོས་སར་ལས་ཀ་སྤྲད། ཉམས་མྱོང་དགོས་སར་ཉམས་མྱོང་སློབ་པ་བཅས་བྱས་ཡོད་ན། ལོ་བཞི་བཅུའི་རིང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡར་རྒྱས་ཇི་ཙམ་སོང་བ་ལྟར། བོད་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམ་འགྲོ་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་མེད། ལོ་དེ་དག་རིང་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་མིས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཡོ་ཆས་སམ། ངལ་རྩོལ་བསྐུལ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུར་བརྩི་བ་ལས། བོད་ལུང་པའི་འགན་ཆ་ཚང་བོད་པས་ཐེག་ཐུབ་པ་བཟོ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཞག་སྟེ་བོད་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཞིག་སྤྲད་མེད།

དཔེར་ན་ ༡༩༥༥ ལོར་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ཉིན་གཅིག་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ངོས་ལ་འདི་འདྲ་གསུངས་བྱུང༌། བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཡོང་བ་རྣམས་བོད་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པར་བཏང་བ་རེད། ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་མཚམས་བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ལ་བོད་ནང་གི་འགན་ཁུར་ཚང་མ་བོད་པ་རང་གིས་འཁྱེར་དགོས། དེའི་གནས་སྐབས་ལ་རྒྱ་མི་རྣམས་མར་འཐེན་གྱི་ཡིན་ཞེས་དེ་ངོས་རང་པེ་ཅིང་ནས་བོད་ལ་ཐོན་ཁར་གསུངས་བྱུང༌། དེས་མ་ཟད་ཕྱིན་ཆད་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཏར་འཕྲིན་གྱི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས། བོད་རིགས་ནང་ཏར་འཕྲིན་གྱི་ལས་འགན་འཁྱེར་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞེས་རྩད་གཅོད་ཀྱང་བྱས་བྱུང༌། གཅིག་བྱས་ན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ངོས་ལ་རྫུན་དང༌། གཡོ་སྒྱུ་བཤད་པ་དང༌། གཅིག་བྱས་ན་སྐབས་དེར་བསམ་བློའི་ནང་ལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་སྲིད།

ཁ༽ རིག་གནས་གསར་བརྗེ་དང་། ཚད་བརྒལ་གྱི་གདུག་རྩུབ།

དེ་ནས་ ༡༩༦༥ ལོ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་མ་ལངས་པའི་བར་ལ་ལོ་བཅུ་ཕྱིན་ཡོད། དེའི་རིང་ལ་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་ཡར་རྒྱས་ཡོང་དགོས་ཀྱང་བྱུང་མེད། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་སྐབས་བོད་ནང་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་དེ་དག་བོད་ལ་དམིགས་བསལ་སྡུག་པ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་ཞིང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་གུང་བྲན་ཏང་གི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་དེ་ལྟར་དཀའ་ངལ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་ཡོད་ཅེས་དེང་སང་རྒྱ་མི་ཚོས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྡུག་པ་བྱས་མིན་ཟེར་བ་ནི་བདེན་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་ལ་མདོ་སྟོད་སྨད་ཁུལ་དུ་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་བསྙད་དེ་བོད་མིར་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བཙན་དབང་སྡུག་སྦྱོང་ཚོད་མེད་བཏང་ཡོད།

དེར་བརྟེན་བོད་པ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་རྒྱ་མིར་དངོས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད། ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པའི་རྐྱེན་རྩ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བཟོས་པ་རེད། རྩ་བ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་དགོས་ངེས་ཡིན། འོན་ཀྱང་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་སྟངས་དེ་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཇི་བཞིན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པར་ཡོང་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ཅིང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་ཆ་མཚུངས་ན་ཡང༌། ཞིང་བདག་དང༌། ཞིང་བྲན་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་རྒྱ་ནག་དང༌། བོད་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱ་མི་ཕོ་ཆེན་དང༌། རྒྱ་མོ་རྐང་རིལ་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། བོད་ལ་དེ་འདྲ་བཟོས་པ་ལོ་རྒྱུས་རྩ་བ་ནས་མེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་ནང་གི་བྱེད་སྟངས་དེ་དག་བོད་ནང་ལ་རན་གྱི་མེད།

རྒྱ་མིས་བསམ་འཆར་ཁྱེར་ཤོག་ཟེར་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་མི་རེ་ངོ་རེའི་བསམ་བློ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ལས། ལས་དོན་ངོ་མའི་ཆེད་དུ་བོད་པའི་བསམ་འཆར་བསྡུས་པ་ཞིག་མ་རེད་ལ། དེ་ལ་ཆ་འཇོག་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་རྒྱ་མིའི་འཆར་ཅན་གྱི་བྱེད་སྟངས་རེད། བསམ་འཆར་བཤད་པ་དེ་རྒྱ་གཞུང་གི་བསམ་བློ་དང་ཕྲན་བུ་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ན། ལམ་སེང་ལོག་སྤྱོད་པ་རེད་ཅེས་ནག་ཁྲ་འཛུགས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིར་འཛིངས་ནས་བོད་པར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་སུ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་མེད་ན་ཡང༌། འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ནས་གནས་ཚུལ་འདི་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་མིར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་གདུག་རྩུབ་བྱེད་པའི་འགོ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་ཏེ་ ༡༩༥༥ ལོ་ནས་ཚུགས་པར་བརྟེན་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་གཅིག་པུར་ཁག་འདོགས་བྱེད་ས་བསྡད་མེད།

དེང་སང་རྒྱ་ནག་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་དང༌། རང་དབང་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གཉིས་བསྡུར་ན། བོད་ནང་ལ་དམ་བསྒྲགས་དང་གདུག་རྩུབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཡོད། གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མིས་མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་བྱེད་སྟངས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡོད། ལས་བྱེད་པའི་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དེ་སྔ་ལོ་གཞོན་དུས་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཕྱིན། རྒྱ་མིས་ཀྱང་སློབ་གསོ་སྤྲད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་གཤིབས་དུས་གཞི་ནས་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་སོང་བ་ཡོང་གི་འདུག བོད་ནས་ཡོང་མཁན་མང་པོས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ཡུན་ཇི་ཙམ་གཤིབས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག དངོས་གནས་བྱས་ན། གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་དང༌། ཕན་ཚུན་ནང་ཚགས་ཆགས་ནས་ལོ་མང་གཤིབས་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱི་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་འདི་མིའི་གཤིས་ཀ་ཡིན་ཡང༌། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱི་བྱེད་སྟངས་གནས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་འོག་ནས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་ལོ་མང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དང༌། རྩེད་མོ་མཉམ་དུ་རྩེས་མྱོང་མཁན་དེ་དག་གི་སྣ་ཡང་འཚིག་པ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག བོད་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་ཁ་ནས་སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་ཡིན་ཟེར་བ་ཇི་བཞིན་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཤ་ཚ་དང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་མེད།

ག༽ བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་དང་། བདེན་པའི་ལག་ཆ།

ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུར་ཉེ་བ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོའི་གོང་གི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་མྱོང་ཡོད་པ་དང༌། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་རྩ་བ་ནས་མཐོང་མྱོང་མེད། སོ་སོའི་མི་ཚེ་འཚར་ལོངས་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དང༌། ཉམས་མྱོང་ཡང་མི་འདྲ་བ་རེ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་གི་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་གི་སྐད་ཆ་བཤད་ན། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་རྩམ་པ་ཟ་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན། བོད་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་དང་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོ་ཚང་མའི་བསམ་བློའི་ནང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་སེམས་ཁུར་གཅིག་གྱུར་དུ་ཡོད། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྡུག་སྐད་རྒྱག་པའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མར་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། བོད་ནང་ཡོད་པ་ཚོས་དཀའ་སྡུག་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་མྱངས་པ་དང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་ཀྱང་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ནང་ཐབ་གསར་གཞིས་གསར་བྱས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད།

འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བོད་པའི་བདེན་དོན་རྩོད་སྟངས་ལ་མཚོན་ན། ང་ཚོར་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་ཡོན་གནས་ཚད་ལོངས་པ་ཞིག་མེད་པ་དང༌། རྒྱུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མེད། ང་ཚོར་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ང་ཚོར་བདེན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཡིན། ད་བར་ང་ཚོས་བདེན་པའི་ལག་ཆ་འདི་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་མིར་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་ང་ཚོས་བདེན་པའི་དར་ཆ་འདི་འཕྱར་ཏེ་ཞུ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་བྱས་པར་བརྟེན་སྤྱིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་རང་གཤིས་ལ་ཉམ་ཐག་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་མཐོང་ན་ཤ་ཚ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང༌། མི་རིགས་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཡང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་ངོས་འཛིན་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་ཙམ་དང༌། བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་བ་བཅས་དུས་དེའི་རིང་བོད་ནང་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོར་བཟུང་སྟེ་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་བསྡད་པ་དང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་གང་ཐུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་དེང་སང་བོད་དོན་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་གང་སར་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་ལ་འགྱུར་གྱི་འདུག་ཅེས་སྐད་ངན་རྒྱག་གི་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་པའི་ཐོག་བག་ཟོན་ཕྲན་བུ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་ཨང་དྲུག་པ་ཟེར་བའི་ནང༌། བོད་ནང་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་ལྷགས་ན། དེའི་བྲག་ཆ་ལམ་སེང་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པས། བོད་ནང་མི་འཛིན་བཟུང་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་དོན་ཐོག་ཧ་ཅང་ཡིད་གཟབ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀོད་འདུག གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་ནས་ཀྱང་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་རིམ་པས་གསལ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པ་ཡིན།

ང༽ དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་། མང་གཙོའི་ལས་འགུལ།

གོང་གསལ་ཐོག་བར་ལམ་ང་རང་ཚོའི་ཚོད་དཔག་ལས་བརྒལ་ཏེ་དམར་པོའི་ལུང་པ་ཚོར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད། ༡༩༥༤-༡༩༥༥ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་སྐབས་རྒྱ་མིས་སུའུ་ལེན་ཞེས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དང༌། སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་ལམ་ལུགས་ཡག་ཤོས། རྩ་བ་ཆེ་ཤོས་བཅས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ལྟར་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་ལ་དེང་སང་དམར་པོའི་ལམ་ལུགས་འདི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ལྟ་བུར་བརྩི་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད།

དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡང་ ༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང༌། མཐའ་མ་ ༡༩༨༩ ལོར་གནམ་བདེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་གྱི་ལས་འགུལ་དེ་ལངས་ཤིང་། དེ་ལ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ལས་འགུལ་དེས་རྟགས་གང་བསྟན་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་གུང་བྲན་རིང་ལུགས་ཟེར་བར་ཡིད་ཐང་ཆད་དེ་སྙིང་ནས་ཡིད་ཆེས་བརླགས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཡིད་མོས་ཀྱིས་དེའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་འདུན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་བསྟན་དེ་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགོག་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།

བར་ལམ་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་བ་གང་ལ་གང་འཚམ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྲིད་བྱུས་གང་འཚམ་ལྷུག་ཏུ་ཕྱིན་པ། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་ཀྱང་གང་ཙམ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། སྔོན་མ་ལྟར་ཉིན་མོ་ལས་ཀ་སྐུལ་འདེད་དང༌། མཚན་མོ་སློབ་སྦྱོང་ལ་འགྲོ་དགོས་མེད་པར་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་སོང་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་ཕན་ཚུན་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་འོང་འགོ་ཚུགས་པ་བཅས་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བཟུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བོད་པར་ཤ་ཚ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རེད། ང་རང་ཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས་རིགས་དྲུག་གི་ཕ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོའི་ཕ་མར་མ་གྱུར་པའི་རྒྱ་མི་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེས་ན་རྒྱ་མི་རིགས་ང་ཚོའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁོངས་སུ་འཇུག་ཡུལ་ཡིན་པ་ལས། ཡལ་བར་དོར་བའི་ཡུལ་རྩ་བ་ནས་མིན། ཡིན་ནའང་བར་ལམ་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་བོད་ལུང་པ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་གནད་དོན་འདིའི་ཐད་ནས་ང་ཚོས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གཞིར་བཟུང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། བར་ལམ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་ང་ཚོའི་རང་དབང་གི་བདེན་མཐའ་རིམ་པས་གསལ་རྒྱུའི་རྟགས་མཚན་ཡིན་གཤིས། ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཅ༽ རང་མི་རང་ལས་དང་། ནང་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་།

ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་རིགས་འདྲ་མིན་ནང་ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་ལས་ཀའི་ཐོག་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ལས་ཀའི་ཐོག་ལ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུར་དོ་ཁུར་མ་བླངས་ན། ཉི་མ་གཅིག་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མེད་པའི་དུས་ཤིག་ཤར་སྐབས་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བོད་པས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བར་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་པོ་ཡིན། དེ་དུས་རྒྱ་མི་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ང་རང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དཔེར་ན་ཞིང་ལས་དང༌། འབྲོག་ལས། བཟོ་ལས་འཕྲུལ་རིགས། སྨན་བཅོས། ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་སོགས་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རྒྱ་མི་མེད་པའི་ཉིན་མོ་ང་རང་ཚོ་བོད་པས་རང་མི་རང་ལས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་ནས་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་དང༌། ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་གང་ཡང་མེད་པར་ཆང་རག་འཐུང་ནས་སྡོད་པ་དང༌། མ་ཅང་བརྒྱབ་ནས་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་གཏོང་བ། ཉལ་ཐ་འཐེན་པ་སོགས་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་རེད། དེ་དག་གི་ཐད་ལ་ངེས་པར་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།

དེ་ནས་དེང་སང་ཆོས་དད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་ཡོད། སྤྱིར་ཆོས་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ནི་ནང་བསམ་བློ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པས། ཕྱིའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེས་པ་ཙམ་དང༌། ལྷ་ཁང་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་བརྗོད་མི་ཐུབ། སེམས་ཀྱི་ནང་སྔར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་བྱེད་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། སློབ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་བླང་དོར་གྱི་གནད་རྣམས་ཤེས་པ་བྱས། ཤེས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་བསམ་བློར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། ནང་བསམ་བློར་རྣམ་རྟོག་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་གཉེན་པོའང་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བསྟེན་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་པས། ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་མང་པོ་སྟོན་པའི་དོན་ལ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཞེས་པའི་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདི་བྱུང་བ་རེད།

རྩ་བ་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བའི་བཀའ་བསྟན་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདི་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་ཡང་པོ་ཏི་འབུམ་ཕྲག་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སློབ་སྦྱོང་དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་དང༌། ལོ་ཁ་ཤས་ཙམ་མིན་པར། ལོ་སུམ་ཅུ་ནས་བཞི་བཅུའི་བར་ཞིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང༌། དོན་དག་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་བྱུང་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཆོས་ལུགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། དེང་སང་ཆོས་དད་ཀྱི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཡོང་བའི་སྐབས་འདིར་དགོན་པ་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་བྱེད་པ་དང༌། གྲྭ་པ་ཨ་ནི་བཟོས་ཏེ་རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེ་ཐུབ་ཙམ་བྱས་པས་མི་འགྲིགས་པར། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་བསླབས་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། ཤེས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས། སྐོར་བར་ཕྱིན། ཕྱག་འཚལ། སྐྱབས་འགྲོ་བཏོན་པ་དེ་ཙམ་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་ན་མི་འགྲིགས། དཔེར་ན། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན། ཉིན་རེའི་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་བཞི་པ་ཙམ་ལ་ལངས་ནས་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བར་ཁ་ཏོན་འདོན་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ། སྒོམ་རྒྱག་པ་བཅས་ཆུ་ཚོད་སྦྲེལ་ནས་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་དེས་རྩ་བ་ནས་འདང་གི་མི་འདུག ངོས་རང་གི་འདོད་པར་བཞག་ན། དངོས་གནས་རི་ཁྲོད་གཅིག་ཏུ་བསྡད་ནས་ཉམས་ལེན་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་འདི་ཡིན།

ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མི་འདུག ཕྱིན་ཆད་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་རང་དབང་བྱུང་སྟེ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བ་དང༌། མང་གཙོའི་གཞུང་ཡག་པོ་ཞིག་ཚུགས་པ་འདི་འདྲའི་དུས་མཚམས་ལ་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྩ་བ་ཆེན་པོར་བརྩི་བའི་མི་འདིས་ཉིན་རེ་ཉུང་ཤོས་ལ་ཆུ་ཚོད་བཞི་ལྔ་ཙམ་རིང་བསམ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གང་ཡང་མི་ཤེས་པར་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་དང༌། སྐོར་བར་ཕྱིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་ཆོད་ཀྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་མི་འགྲིགས།

བོད་ནང་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་རིམ་པས་དར་ཡོང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ཀྱི་སེ་འབྲས་གཉིས་ལ་ཆ་བཞག་ན་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འདིའི་འོག་མཚན་ཉིད་སློབ་སྦྱོང་གང་ལ་གང་འཚམ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེ་བཞིན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནང་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དང༌། དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་དཔེ་ཆ་ཧུར་ཐག་ཁྲིད་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་འདུག ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡག་པོ་ཡོང་བ་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་བཞིན་དུ་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

ཆ༽ ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ་དང་། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས།

ཡང་ཆོས་ཟབ་སར་བདུད་ཟབ་ཟེར་བ་བཞིན། ཆོས་དད་ཕྲན་བུ་རང་དབང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མཁན་ཡོང་བ་དེ་ནི་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། སྔོན་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་པའི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་སྤྱིར་ཉམས་ཉེས་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་བསམ་གྱི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་པ་ཚོས་རང་ཚུགས་ཟིན་མ་ཐུབ་པར་འཇིག་རྟེན་པ་ཆགས་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ཆོས་པ་ནང་ཁུལ་འཐེན་འཁྱེར་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་སྡིག་པ་གསོག་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་བོད་སྤྱི་ལ་གྱོང་དང༌། ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ང་ཚོར་བྱུང་ཡོད་པས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་བོད་རིགས་རྩམ་ཟན་ཡོངས་རྫོགས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལ་རྒྱ་མ་བོར་བར་ཕན་ཚུན་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས། ས་མིང་གི་དབྱེ་བར་བརྟེན་ནས་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་མི་རུང༌། ཚང་མ་འཆམ་པོ་བྱེད་དགོས། མི་སྡུག་ཆགས་རེ་ཟུང་ཕྱོགས་གང་སར་ཡོད། དེ་དག་གི་བྱེད་སྟངས་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ངན་སྨྲས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་སྤྱི་ཡོངས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

དེ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་མཚམས་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ལམ་སྟོན་འཆར་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས། མ་འོངས་པར་བོད་རང་དབང་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་ང་ཚོའི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་དག་བློ་ཡུལ་ལ་འཆར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་རང་བཙན་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་འདི་སྐད་འབོད་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར། རང་བཙན་བྱུང་ན་བོད་ལུང་པ་འཛིན་སྐྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ལམ་ལུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོར་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ། དེ་དག་ང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་འཆར་བ་བྱས་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་འདི་གཞིར་བཟུང་ང་ཚོས་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ནས་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་ལ་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་ལ་ང་ཚོས་དངོས་གནས་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་བྱེད་པ་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་ལའང་ང་ཚོས་དངོས་གནས་གྲོགས་པོ་བློས་ཐུབ་བྱས་ཏེ་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་ལས། གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལུང་པ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ཡོད།

ཇ༽ ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས།

དེ་ནས་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། དེང་སང་བོད་ནང་སྐབས་རེ་བོད་པའི་ནང་ནས་རི་དྭགས་རྒྱག་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་རེད། རྒྱ་མིས་དབང་ཡོད་ཀྱིས་རི་དྭགས་གསོད་དགོས་ཞེས་བཤད་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་མིན་ང་རང་ཚོ་བོད་པས་དང་དུ་བླངས་ནས་རི་དྭགས་བརྒྱབ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྡུག་ཡིན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། དེ་འབྲེལ་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་བྱ་རི་དྭགས་སོགས་རྩ་ཆེར་བརྩིས་ཏེ་དེ་ལ་དོ་འཁུར་ཆེན་པོས་དེ་དག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡིན་ན་བྱང་ཐང་ལ་འབྲོང་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ནས་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་ཆ་ཉུང་ཤས་ལས་ལྷག་མེད་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་དང་དེས་མཚོན་པའི་རི་དྭགས་མང་པོ་ཞིག་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རིགས་ཁ་ཤས་ནི་རྩ་མེད་འགྲོ་བའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད། དེ་རིགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་ཡིན་ཅིང་། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པ་ལྟར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི་ང་ཚོ་བོད་པར་འཚམས་པོ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ལུང་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་མ་འོངས་པའི་བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་ཡིན་བཤད་པ་ལས། འཕྲལ་སྒང་འདྲ་ཆགས་ཆགས་དང༌། དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན།

ཉ༽ ཐབས་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་དང་། མ་རབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད།

བར་ལམ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁོངས་ནས་རྐུན་མ་རྐུ་མཁན་དང༌། རྒྱག་རེས་རྒྱག་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཞབས་འདྲེན་ཆེན་པོ་རེད། ལྷག་བསམ་དང༌། སེམས་ཤུགས་ཡོད་ན་ཡང་བྱ་སྤྱོད་མ་རབས་བྱས་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་མཁན་བོད་པ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་མང་དྲགས་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་རུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་རང་གི་ངོ་ཤེས་པ་ཚོར་ངོས་ནས་འདི་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་དགོས། ངོས་ནས་བོད་མི་རྣམས་མི་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཤོད་པའི་སྐབས་སུ་བོད་མིའི་ནང་ནས་རེ་ཟུང་གིས་དངོས་སུ་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་སྐབས་ངའི་སྐད་ཆ་རྫུན་མ་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག བར་ལམ་བློ་ཕམ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་བྱུང༌། སྦིར་སློབ་གྲྭའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་དེ་དག་བྱུང་དུས་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་པོ་བྱུང༌། རྩ་བ་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་མིན་ཞིང༌། སྤྱིར་ན་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་པ་ཡིན།

ཡིན་ན་ཡང་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དཀའ་ངལ་ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་བྱ་སྤྱོད་འདི་འདྲ་བྱེད་ཕོད་པ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག སོ་སོའི་ལུང་པ་རང་དབང་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ཕྲན་བུ་དྲག་གི་རེད། འགོ་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བཟུང་བོད་མི་ཚང་མ་རང་དབང་བྲལ་བའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། ནང་ཁུལ་འཁྲུག་རྩོད་བརྒྱབ་སྟེ་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། འདི་ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ།། །།

པར་བྱང་སྨོན་ཚིག

རྣམ་གྲོལ་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ཏུ། །

གཞོལ་བའི་མཐའ་ཡས་ཆོས་ཚུལ་དལ་འབབ་ཀླུང༌། །

ཚིག་གི་གཟེགས་མ་རེས་ཀྱང་དུག་གསུམ་གྱི། །

དྲི་མ་ཡོངས་འཁྲུད་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །

དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་ཕུང་པོའི་མཐུས། །

ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ། །

གདངས་ཏེ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །

ངེས་ལེགས་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་དབང་འབྱོར་ཤོག །

ཅེས་པ་འདི་ཡང་དེང་དུས་ཡིད་སྲུབས་ཀྱིས་རྒྱུད་བརླམས་པའི་ཀླ་ཀློའི་སྡིག་སྤྱོད་མི་བཟད་པས་གངས་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་ལྟར་འབར་བ་དེ་ནི་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་ཉམས་ཉེས་པར་བྱས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་སོགས་གདུག་པའི་གནོད་འཚེ་གྱ་གྱུའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དར་བ་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་ལྔ་བདོའི་རྒུད་ཚོགས་མཚོ་ལྟར་བརྡོལ་བ་འདི་དག་ལྷག་མེད་དུ་ཞི་ཞིང༌། བྱང་ཕྱོགས་བོད་ཁ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་གསོས་ཏེ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ལྗོངས་འདིར་ཡང་ཐུབ་པའི་བཞེད་དགོངས་དྲི་མ་མེད་པ་དར་རྒྱས་སུ་འཕེལ་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན། རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་རིང་ལུགས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒྱས་པ་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་ལེགས་ཚོགས་དུ་མའི་ཆེད་དུ་དམིགས། ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གསུང་རབ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་དང་བསྐྲུན་འགྱུར་གང་ལའང་སྦྱར་ཆོག་པའི་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྦྱར་བའོ། །དགེའོ།། །།